English
اعمال فیلتر
0 نظر
حاجی گلوی طمع را در درون خود ببر تا حجگزار واقعی شوی
گروه اجتماعی: در اسلام نيت جايگاه بسيار مهم و والايی در عبادت‌ها دارد، عبادت بی‌نيت، عبادت نيست؛ هر يك از مناسك حج نيز بايد نيت متناسب با مناسك را داشته باشد، نياتی كه ناآگاهی نسبت به آن مصادف با عدم مقبوليت حج است، اين نيات را امام سجاد(ع) در حديث شبلی عنوان فرموده‌اند.
آنچه حديث معروف به حديث شبلی را متفاوت با ساير احاديث كرده است، شايد طولانی بودن آن باشد، مطرح كردن تك تك مناسك حج و هدفی كه هر زائر بايد از انجام اين مناسك داشته باشد، در حقيقت مسيری است، كه امام سجاد (ع) پله پله زائر را تا مرز حاجی شدن پيش می‌برد، اما واقعيت اين است كه بخشی از اين مسير را زائر بايد خود بپيمايد تا به معنای راستين حاجی شود.
در اين حديث حتی مستحبات حج مانند نوشيدن آب زمزم هم مطرح شده و امام سجاد(ع) عنوان كرده است كه «هنگامی كه بر سر چاه زمزم رفتی و از آن آب نوشيدی، بايد نيت كنی كه اطاعت خدا را به جان و دلت وارد كنی و از نافرمانی او چشم بپوشی» يعنی همچنان كه آب زمزم وارد ذره ذره جسم تو می‌شود، اطاعت خدا هم بايد وارد روح زائر شود و تصريح حضرت سجاد(ع) مبنی بر اينكه اگر اينگونه نيت نكرده‌ای پس واقعاً بر سر چاه زمزم نرفته و آب ننوشيده‌ای، نشان دهنده اهميت اسرار حج است كه خداوند در قالب نمادهای واجب و مستحب در حج به آنها اشاره فرموده است.
فرازهايی از حديث شبلی:
اما سجاد (ع) از شبلی و در حقيقت از هر حجگزار راستينی می‌خواهد در هنگام وقوف در عرفات، توجه كند كه خداوند تمام حقايق را می‌داند و بر تمام زوايای درونی زائر مطلع است
صحرای عرفات شايد برای برخی از زائران بيتوته در يك محل و به معنای سكون باشد، اما حقيقت صحرای عرفات تحول عظيم در شناخت خود است، خداوند در عرفات از تو می‌خواهد كه به آنجه هستی اشراف پيدا كنی، امام سجاد(ع) از شبلی و در حقيقت از هر حجگزار راستينی می‌خواهد در هنگام وقوف در عرفات، توجه كند كه خداوند تمام حقايق را می‌داند و بر تمام زوايای درونی زائر مطلع است. پس ای زائر بدان كه نمی‌توانی به خود دروغ بگويی خود را بی‌سلاح در برابر خداوند ببين و بدان كه بر همه جوانب تو آگاه است.
كوه جبل‌الرحمه نام محلی است كه حضرت ابراهيم(ع) و پيامبر اكرم(ص) در آنجا نماز خوانده‌اند، امام حسين(ع) نيز در روز عرفه، دعای معروف عرفه را در كنار اين كوه خوانده‌اند، اين كوه در صحرای عرفات واقع شده است و زائران بعد از احرام بايد وارد عرفات شوند و معمولاً از اين كوه بالا رفته و دعا می‌خوانند.
اميرالمؤمنين(ع) در مورد عرفات، فرموده‌اند: می‌دانيد وقتی زاير و انسان حجگزار احرام بست، چرا بايد به عرفات رود و بعد بيايد كعبه را طواف كند؟ برای آن‌كه عرفات، خارج از مرز حرم است و اگر كسی ميهمان خداست، ابتدا بايد به بيرون دروازه رود و آنقدر دعا و ناله كند تا لايق ورود به حرم شود.
امام سجاد(ع) نيتی را كه بايد زائر در كنار كوه جبل‌الرحمه داشته باشد را اينگونه عنوان می‌كند: «آيا وقتی كنار كوه جبل‌الرحمه قرار گرفتی، نيت كردی كه خداوند رحمتش را بر تمام مومنين جهان جاری كند و امور آنها را خودش به دست بگيرد».
وارد كردن توجه به خدا و ترس از خدا به دل آن نيتی است كه امام سجاد(ع)، برای زمان حضور در مشعر مطرح می‌كند، مشعر را محل كسب شعور می‌دانند، در عرفات بايد خودت را بشناسی، در مشعر بايد شعور پيدا كنی و در منا بر همه منيت‌های خود سنگ بزنی تا محبوب تو را در خانه خود راه دهد.
فرازهايی از حديث شبلی:
حقيقت ورود به مكه و انجام طواف حج يعنی وارد شدن از فضای رحمت خداوند به سوی اطاعت او و جست‌و‌جوی محبت او و انجام فرامين او
حضرت سجاد(ع) از شبلی سؤال می‌كند، آيا وقتی از مشعر سنگ برداشتی، نيت كردی كه تمام نادانی‌ها و نافرمانی‌ها را از خود دور كنی و رو به سوی علم و عمل كنی؟! شبلی پاسخ می‌دهد: نه اينگونه نيت نكردم؛ حضرت می‌فرمايد: پس واقعاً به عرفات و مشعر نرفته‌ای و سنگ جمع نكرده‌ای!! سؤال و جوابی كه متأسفانه اگر بين زائران ايرانی مطرح شود، بخش قابل توجهی از آنها همان جواب شبلی را خواهند داد. حقيقت حج در همين نيت‌ها مستور است، اما متأسفانه زمانی كه با روحانيان و كارشناسان حج صحبت می‌شود، تقريباً همه آنها معتقدند طلبی از سوی زائران برای فهم چنين واقعيات عميقی وجود ندارد.
امام سجاد(ع)، در ادامه از شبلی سؤال می‌كند، آيا با رفتن به منا نيت كردی كه مردم از دست و زبان و خيال تو در امان باشند؟ و اينكه متوجه باشی زمينه حركت به‌سوی خدا برای تو كاملا فراهم شده است و خدا حاجت تو را داده است؟ و آيا هنگامی كه ستون‌های شيطان را سنگ زدی، نيت كردی كه خودِ شيطان را سنگ بزنی و با اين حج او را از خود دور كنی و عصبانی كنی؟
شايد برای بسياری اين سؤال مطرح باشد كه چرا بايد در حج سر را تراشيد (اين دستور مختص مردان است) جالب اينجاست كه اين دستور جزو دستورانی است كه برخی از زائران بدون اشتياق انجام می‌دهند در حالی كه نمی‌دانند اين عمل نمادی از پاكيست. چرا كه امام سجاد(ع) از شبلی سؤال می‌كنند: آيا وقتی سر تراشيدی، نيت كردی كه از هر ناپاكی و پليدی‌ای پاك شوی و از گناهان مانند روز تولد خارج شوی؟
زائر بايد بداند وقتی كه گلوی قربانی خود را می‌برد بايد نيت كند كه گلوی طمع را در درون خود ببُرّد و به خدا تكيه كند و بداند كه با اين كار به حضرت ابراهيم(ع) اقتدا كرده است كه به امر خدا خواست فرزندش را كه عزيزترين موجودات برای او بود، برای خدايش قربانی كند.
حقيقت ورود به مكه و انجام طواف حج يعنی وارد شدن از فضای رحمت خداوند به سوی اطاعت او و جست‌و‌جوی محبت او و انجام فرامين او.
حضرت سجاد(ع) پس از شنيدن جواب‌های شبلی مبنی بر اينكه هيچ كدام از نيات‌های مطرح شده از سوی حضرت حتی به ذهن شبلی هم خطور نكرده است، خطاب به شبلی گفت: پس بازگرد كه تو اصلا حجّ واقعی را انجام نداده‌ای. حجاج ما بايد مراقب باشند. سال‌ها انتظار برای به جا آوردن حج را در حالی به پايان نرسانند كه حج واقعی را انجام نداده‌اند.
اگر چه شبلی مناسك حج را آموخت و سال بعد دوباره با بصيرت و آگاهی به حج مشرف شد، اما اين امكان برای بسياری از زائران فراهم نيست، پس بايد قبل از پشيمانی، آموخت.
نظرات کاربران (0)