ماه توبه و انابه‏

ارزش و عظمتى كه ماه مبارك رمضان دارد، هم به خاطر فضايل خود ماه و هم به خاطر ارزش روزه در اين ماه است.

وجود مبارك رسول خدا صلى الله عليه و آله از نامهايى كه براى ماه رمضان انتخاب كردند، ماه انابه است. اين يكى از فضايل و ارزش‏هاى ماه مبارك است؛

«شهر الانابة»

براى فهم حقيقت انابه كه در قرآن مجيد هم با مشتقاتش، در بيش از ده مورد آمده است، نيكوست درباره اصل روزه مقدمه‏اى را ذكر كنم.

كلمه‏ «صوم» در لغت به معناى امساك و خوددارى است، و در حقيقت يك خوددارى كاملِ ظاهرى و باطنى مى‏باشد. آن صوم مورد نظر پروردگار تحقق پيدا مى‏كند و آثار خودش را در دنيا و آخرت به روزه دار منتقل مى‏كند. چون لغت عرب گسترده است و گاهى بعضى از لغات و كلمات بيش از يك معنا دارند. حتى اگر به كتابهاى لغت مراجعه كنيد، بعضى از لغت‏ها نزديك به پنجاه يا هفتاد معنا دارند.

يك معناى ديگر صوم كه در لغت عرب استعمال شده است، به ويژه در زبان فصحاى عرب، شعراى بسيار معروف و قوى سخن آنها- مانند امرء القيس- به معناى رفعت، ارتفاع و بلندى است، كه در اصطلاح خودشان‏ «صام النهار» است، يعنى هنگامى كه روز به ساعت رفعت و بلندى، مثلًا دوازده ظهر رسيد.

علت اين كه قرآن كريم و روايات براى روزه ماه رمضان ارزش قائل شده‏اند، به خاطر اين است كه صوم از عبادات بالا مرتبه است و منزلت و رفعتش بيشتر از ساير عبادات است. به همين خاطر قرآن مجيد روزه را به صوم نامگذارى كرده است، يعنى عملى بلند مرتبه، با رفعت و منزلت كه هيچ عملى از اعمال اسلامى رفعت، منزلت و مرتبه اين عمل را ندارد.

به همين خاطر پروردگار عالم، در بين همه اعمال، روزه را به وجود مقدس خودش نسبت داده است؛

«الصوم لى»

يعنى اين عبادت، رفعت و منزلتش نزد حضرت حق، از همه عبادات بيشتر و بالاتر است.