رابطه سوره حمد ميان رب و عبد

منابع مقاله:

کتاب   : تفسير حكيم جلد یک

نوشته : حضرت آیت الله حسین انصاریان

شيخ طوسى بزرگ فقيه و اصولى و مفسر كمنظير در كتاب امالى، و چهره برجسته حديث شيخ صدوق در كتاب عيون اخبار الرضا از حضرت عسگرى از پدرانش از اميرالمؤمنين (ع) روايت مى‏كند كه آن حضرت فرمود:

رسول خدا گفت: خداى عزوجل فرمود: فاتحةالكتاب را ميان خود و بنده‏ام تقسيم كرده‏ام، نيمى براى من و نيمى براى بنده‏ام و حق اوست هر آنچه بخواهد.

هنگامى كه بگويد: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏ خدا مى‏گويد: بنده‏ام به نام من آغاز نمود، بر من سزاوار است كه امورش را به نفع او به نتيجه برسانم و در احوالش بركت قرار دهم.

چون بگويد: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‏ خدا مى‏گويد: بنده‏ام مرا ستايش كرد، و دانست كه يقيناً همه نعمت‏هائى كه در اختيار اوست از سوى من است و بى‏ترديد بلاهائى كه از او برطرف مى‏كنم به نيروى فضل و احسان من است، شما را «اى فرشتگان»، گواه مى‏گيرم كه به نعمت‏هاى دنيايش نعمت‏هاى آخرت را نيز بيفزايم، و بلاهاى آخرت را از او بگردانم، چنان كه بلاى دنيا را از او برطرف نمودم.

زمانى كه بگويد: الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏ خداى جل‏جلاله مى‏گويد: بنده‏ام گواهى داد كه من رحمان و رحيم، شما را «اى فرشتگان» گواه مى‏گيرم كه: بى‏ترديد از رحمتم بهره‏اى فراوان و نصيبش را بسيار مى‏دهم.

هنگامى كه بگويد: مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‏ خداى جل‏جلاله مى‏فرمايد: شما را گواه مى‏گيرم هم‏چنان كه اعتراف نمود، من مالك روز پاداشم، البته حسابش را روز حساب آسان گردانم و از بدى‏هايش گذشت كنم.

چون بگويد: إِيَّاكَ نَعْبُدُ خداى عزوجل مى‏گويد:

بنده‏ام راست گفت، فقط مرا بندگى مى‏كند. شما را گواه مى‏گيرم كه حتماً براى بندگى‏اش آن چنان پاداشى دهم كه هر كس بندگى‏اش را نسبت به من مخالفت كند افسوس و غبطه بخورد.

زمانى كه بگويد: وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‏، خداى عزوجل مى‏فرمايد: بنده‏ام فقط از من كمك خواست و به من پناهنده شد، شما را گواه مى‏گيرم كه بى‏ترديد مددكار اويم و قطعاً در سختى‏ها به دادش مى‏رسم و روز گرفتارى‏اش يقيناً دست او را مى‏گيرم.

چون بگويد اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‏ تا آخر سوره خداى عزوجل مى‏گويد: اين بنده من است و براى اوست آنچه بخواهد: دعاى بنده‏ام را مستجاب كردم و آنچه خواست به او عطا نمودم و او را از آنچه در هراس و نگرانى است امان دادم. «1»

پی نوشت:

______________________________

(1)- عيون اخبار الرضا، ج 1، ص 300. نورالثقلين، ج 1؛ ص 4. بحار، ج 92، ص 227- 226.