مفهوم انعمت‏

به يقين، مراد از نعمت در اين آيه اين نيست كه مثلا خداوند بر سفره برگزيدگان خود خربزه و هندوانه و خيار و ماست و دوغ و جز اين‏ها قرار داده است، زيرا ستمگران دنيا همواره از چيزهايى گران‏تر و تازه‏تر و بهتر از اين‏ها بهره‏مند بوده‏اند. نعمت‏هايى كه خدا در سوره حمد از آن‏ها سخن مى‏گويد نعمت ايمان و توفيق عمل صالح و پايبندى به اخلاق و ارزش‏هاست.

امير المؤمنين مى‏فرمايد: من اگر بخواهم از مغز گندم مخلوط با عسل ناب غذا درست كنم، مى‏توانم. اما خدا را چه كنم؟ چگونه مى‏توانم مغز گندم و عسل بخورم، درحالى‏كه خانه مردم خالى است و شب‏ها عده‏اى گرسنه سر بر بالين مى‏گذارند؟

«الا و إن لكل مأموم إماما يقتدى به و يستضئ بنور علمه، ألا و إن إمامكم قد اكتفى من دنياه بطمريه، و من طعمه بقرصيه. ألا و إنكم لا تقدرون على ذلك و لكن أعينونى بورع و اجتهاد و عفة و سداد».

امام شما در اين دنيا براى سير كردن شكمش به دو قرص نان جو و براى پوشاندن بدنش به لباسى معمولى اكتفا كرد، درحالى‏كه مى‏توانست پارچه ابريشمين بپوشد و بهترين سفره‏ها را پهن كند.

اين معنى واقعى زهد است. توجه داشته باشيم كه امير المؤمنين امكان چنين زندگى‏هايى را داشت. او، در طى 25 سال خانه‏نشينى، كشاورزى آبادى ايجاد كرده بود و يكى از ثروتمندان زمان خود محسوب مى‏شد. با اين حال، در كمال قناعت و زهد زندگى مى‏كرد و اين يكى ديگر از جنبه‏هاى متعالى وجود حضرت است كه در اوج توانايى امساك مى‏كند و زهد مى‏ورزد. ازاين‏رو، وصيت حضرت به امام حسن و امام حسين، عليهم السلام، را در شب بيست‏ويكم ماه رمضان كه نگاه مى‏كنيم كلمه‏اى درباره پول يا ماديات در ان نمى‏يابيم.