گوشه‏اى از اخلاق على (ع)

كشورى كه آن روز على، عليه السلام، آن را اداره مى‏كرد چندين برابر كشور امروز ايران بوده است. مصر، فلسطين يمن، شامات و ايران هر يك استانى از كشور بزرگ اسلام به حساب مى‏آمدند. ايشان درحالى‏كه فرمانرواى چنين مملكتى است روزى ديد خانمى به كنارى نشسته و اشك مى‏ريزد. حضرت ايستاد و به او گفت: چه شده است؟ گفت: من كلفت خانه‏اى هستم. خرمايى خريدم و به خانم بردم. خانم خانه آن را نپسنديد و گفت: ببر اين را پس بده و خرماى بهترى بگير! حال كه آمده‏ام پيش خرمافروش مى‏گويد: جنس فروخته را پس نمى‏گيرم.

نمى‏دانم چه كنم و مى‏ترسم به خانه بروم! فرمود: بلند شو دنبال من بيا!

معدن علم و شجاعت و اخلاق و انسانيت همراه اين خانم به در مغازه آن خرمافروش رفت و سلام كرد و به نرمى با آن مرد گفت: خانم اين كنيز خرماى شما را نپسنديده و او را براى خريد خرماى بهترى فرستاده است. اگر ممكن است خرما را عوض كنيد و بهترش را به اين خانم بدهيد! در مقابل، خرمافروش با صداى بلند و پرخاشگرانه‏اى به امير المومنين گفت: اين ماجرا به جناب‏عالى هيچ ربطى ندارد!

اگر كس ديگرى در اين شرايط بود، از كوره درمى‏رفت و دست مى‏برد كمر خرمافروش را مى‏گرفت و به زمينش مى‏زد و زانويش را روى سينه او مى‏گذاشت و مى‏گفت: به تو گفتم خرما را عوض كن! اما حضرت خيلى نرم به خرمافروش فرمود: اگر ممكن است خرما را عوض كنيد! براى باردوم خرمافروش بى‏تربيت عصبانى شد و با مشت گره كرده به سينه امير المومنين زد و با اين كار حضرت را از مغازه بيرون كرد و گفت: برو و در كار من دخالت نكن!

حضرت وقتى از خرمافروش نااميد شد به آن كنيز گفت: اين كاسب كه حرف مرا گوش نداد، بيا برويم بلكه خانم تو اين خرما را به شفاعت من قبول كند.

دو سه قدم كه رفتند، مغازه‏دار روبه‏رويى پيش خرمافروش آمد و گفت: با كدام دست به آن سينه زدى؟ مشتش را گره كرد و گفت: با اين دستم. گفت: بيچاره! مشت بر سينه پدر حسين، شوهر فاطمه زهرا، داماد پيغمبر، ولى اللّه الاعظم، و خليفه مسلمين زدى!

خرمافروش نزديك بود از شنيدن اين سخن سكته كند. از مغازه بيرون دويد و خودش را روى پاى حضرت انداخت. امير المومنين زير بغل او را گرفت و گفت: برادر، مشكلى پيش نيامده. من گفتم خرما را عوض كنيد و تو گفتى نمى‏شود. ما هم رفتيم. همين!

اين اخلاق الهى و ريشه‏دار را در كدام يك از صاحبان مقام در كره زمين سراغ داريد؟