فتح مكه، فتح بدون خشونت‏

روز فتح مكه، هر چند پيامبر صلّى الله عليه و آله و سلّم به حضرت على عليه السلام دستور داده بود كه فرياد برآورد: «الْيَوْمُ يَوْمُ الْمَرْحَمَهِ»  ولى وقتى پيامبر وارد مكه شد، هنوز رنگ‏هاى همه پريده بود، قبل از اين كه اين ترس مردم را ناراحت كند، حضرت اين آيه را بر مردم مكه خواند: لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ‏ «2»، به خدا قسم، من كارى با شما ندارم و آمدم به شما بگويم كه آزاديد و راحت باشيد.

اصلًا در فرهنگ جنگ‏هاى جهان، كسى را با اين صفات در جنگ‏هاى خود سراغ ندارد. ملت‏هاى ضعيف با كسى جنگ ندارند، ولى قلدرها مال، جان، فكر و ناموس، آن‏ها را بى‏تقصير، به يغما مى‏برند. دشمنان پيامبر، سيزده سال هر كارى دلشان خواسته بود، انجام دادند؛ امّا وقتى قدرت به دست پيغمبر رسيد، او عفو كرد. پيغمبر شروع به جنگ نكرد، و همين‏طور تربيت‏شده پيغمبر هم شروع به جنگ نكرد. ملت مسلمان هم وقتى به ايران آمده بود، پيشنهاد اسلام و قرآن داد، امّا ايرانى‏ها اين پيشنهاد را قبول نكردند و در واقع، اين خود ايرانى‏ها بودند كه جنگ را آغاز كردند؛ چون معتقد بودند كه مى‏توانند اين گرسنه‏ها را دو روزه از بين ببرند، و هر چه ملت اسلام پيغام داد كه ما جنگ نداريم و تنها براى تبليغ دين آمديم، ايرانى‏ها گفتند: ما اين گرسنه‏ها و پابرهنه‏ها را بيرون مى‏كنيم. به شما نباورانند كه مشتى پابرهنه، به ايران حمله كردند و دار و ندار ما ايرانى‏ها را برداشتند و بردند. هيچ كدام از اين سخنان، سخنان صحيحى نيست. اصلًا چنين سخنى فقط از روى تعصّب ملى است. اصلًا اسلام چنين فرهنگى را تبليغ نمى‏كرد. در اين فرهنگ، يغماگرى روا نبود؛ غارت پذيرفته نبود؛ بلكه اسلام آمد كه يغماگران و غارتگرها را تربيت بكند.