تواضع آيت‏الله سيد حسين كوه‏كمره‏اى‏

موضوع بسيار مهم، جاده باز كردن و پَر دادن به كسى است كه بيش‏تر از خودت منفعت دارد. مرحوم آيت الله سيد حسين كوه‏كمره‏اى‏ نزديك به مرجعيت بود. دنيا به او مى‏گفت: حضرت آيه الله العظمى كوه‏كمره‏اى! يك قدم ديگر مانده بود كه نجف را قبضه كند. امّا يك روز زود وارد كلاس درس شد. ديد شيخ عمامه ژوليده‏اى كه چشمش معيوب هم بود، گوش كلاس درس نشسته است، و چهار تا پنج طلبه هم اطرافش هستند، و او براى‏شان درس مى‏گويد. پيش خود گفت: گوش بدهم ببينم اين شيخ چه مى‏گويد. وقتى او درس اين شيخ ژوليده را گوش داد، گفت: خدايا! اين شيخ درس خواند كجاست؟ خدايا! اين شيخ چه كسى است؟ خدايا! نكند او فقط امروز دارد عالى درس مى‏دهد؟ حالا فردا هم زودتر مى‏آيم، ببينم او چه مى‏گويد. فردا هم زودتر آمد و ديد، خير، اين شخص عالى درس مى‏دهد. فرداى آن روز، در مقابل چهارصد نفر، كوه كمره‏اى با آن عظمت، روى منبر نشست و گفت: شاگردان من! ديگر از فردا به بعد، من روى اين كرسى نمى‏نشينم. سه روز زودتر در اين كلاس آمدم، و ديدم يك روحانى دارد اين جا درس مى‏دهد و حس كردم از من بيش‏تر وارد است، و ديدم من به او محتاج هستم، من از فردا به بعد مى‏روم و پاى درس او مى‏نشينم. هر كسى علم بيش‏تر مى‏خواهد، آزاد است كه در درس او شركت كند، و نمى‏خواهد به درس ديگرى برود.

اين شيخ ژوليده چه كسى بوده كه چشمش هم ناراحتى داشت؟ او همان شخصى بود كه فردا شيخ مرتضى انصارى‏ «1» شد. كسى كه يك قدم مانده به كرسى مرجعيت، چرا اين كار را كرد، و براى چه يك مرتبه از حالت مرجعيت به حالت شاگردى برگشت؟ براى اين كه او آدم بود.

به خداى لاشريك له، در بيش‏تر وقت‏ها كه يادم هست، دستم را كه دراز مى‏كنم كه لقمه‏اى را بردارم، به خدا، گريه‏ام مى‏گيرد. به خودم مى‏گويم خدايا! به خودت قسم، در اين چند سالى كه از عمرم گذشته، همين لقمه‏اى را كه من مى‏خواهم بخورم، تو به من زيادى داده‏اى. براى اين كه من تا حالا بايد نفسم قطع مى‏شد. از خدا مى‏پرسم: در اين دنيا من چكاره هستم؟ اين چه زندگى‏ است كه من دارم؟ نه كارى براى تو كردم، و نه كارى براى انسانيت و براى انسان‏ها نمودم.

گر بر سر نفس خود اميرى، مردى بر كور و كر نكته گيرى، مردى‏

مردى نبود فتاده را پاى زدن گر دست فتاده‏اى بگيرى، مردى‏

رودكى سمرقندى‏

اين كار آيت الله كمرى، واگذار كردن كار، به متخصص است. پيغمبر صلى الله عليه وآله مى‏فرمايد: «كسى كه بفهمد، بالاتر از خودش در كسب، در برنامه و در فكر وجود پدارد و برايش جا باز نكند، او به امت من خيانت كرده است. وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فى خَرابِها أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفينَ لَهُمْ فِى الدُّنْيا خِزْىٌ وَ لَهُمْ فِى الْآخِرَهِ عَذابٌ عَظيمٌ‏.