شناخت شيطان طبق آيات و روايات

 از همين سوره اعراف آيه‏اى ديگر بيان مى‏كنم ، تا تأكيدى بر حرفم نسبت به اين قطعه اول آيه باشد و نكات تفسيرى آيه را توضيح مى‏دهم.

 نكته اول: اين آيه زيباترين نصيحت خداست .

  »يَبَنِى‏ءَادَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَنُ كَمَآ أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا «(63)

  اول اين كه بايد شيطان را بشناسيد . تا دشمن شناخته شود كه در لباس انس ، خيلى قوى‏تر است ، تا در لباس جن ، چون شيطان جنّى را آدم نمى‏بيند و او فقط نيروى ايجاد وسوسه و افسون دارد ، ولى شيطان انسى و ظاهرى را آدم مى‏بيند و او خيلى آراسته جلو مى‏آيد ؛ با چهره زيبا ، بيان جذاب ، با قلم آميخته به مسائل علمى و خيلى زيركانه . زهرى كه كشنده است ، لعاب رنگى روى آن مى‏زند و به آدم نشان مى‏دهد كه شخص فريب مى‏خورد .

 معناى آيه اين است :

 اى فرزندان آدم ! شيطان نسبت به شما فتنه و حيله گرى نكند ، نقشه نكشد ، اين همان دشمنى است كه پدر و مادر شما را آن قدرت از بهشت بيرون كرد . پدرى كه داراى مقام خليفة اللهى بود ، داراى مقام :

  » وَ عَلَّمَ ءَادَمَ الْأَسْمَآءَ كُلَّهَا «(64)

  بود . مسجود ملائكه بود و جايگاهش در عالم معنا و منزل ظاهرى در بهشت بود . اين شيطان ، همانى است كه توانست با طمعى كه به پدر و مادرتان القا كرد ، هر دو را از بهشت بيرون كند ، حال شما را نمى‏تواند بيرون كند ؟

 امروزه بر خلاف روزگاران قديم ، با قوى‏ترين نيرو ، پياده و سواره‏اش ، آماده به كار هستند و اولين جامعه‏اى كه در اين عالم هدف گرفته ، شيعه است ، بعد به سراغ مكتب‏هاى ديگر مى‏رود .

  »يَبَنِى‏ءَادَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَنُ كَمَآ أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا «

  اين دشمن طمعش قوى است ، خسته و نااميد نمى‏شود و به تعبير قرآن ، با لشگر پياده و سواره‏اش آماده حمله كردن است و منتظر است كه شما در موضعى قرار بگيريد كه بتواند در حمله به شما پيروز شود . بنابراين تا زنده هستيد ، از اين خطر سنگين احساس مصونيت نكنيد .

 ضمانت بقا وقتى درست مى‏شود كه عدالت ، سراسر جهان را بگيرد . اگر

  » يملأ الله الارض قسطاً و عدلاً بعد ما ملئت ظلماً و جوراً «

 تحقق پيدا كند ، ضمانت بقا درست مى‏شود ، اما امروز با اين همه دشمن پياده و سواره ، ما ضمانت بقايى نداريم تا خيالمان راحت باشد و او به ما دسترسى نداشته باشد .

 آيه مى‏گويد : احساس امنيت خاطر نكنيد . پا به ركاب باشيد . در حال قيام باشيد و حركت باشيد . آماده شهادت و در حال مبارزه باشيد . او به شما تقواداران نيز طمع دارد .

 نكته دوم : آيه مى‏فرمايد :

 » إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْاْ إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّيْطَنِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ «

  اهل تقوا ، دشمن‏شناس هستند ، چون تا دشمن را مى‏بينند ، به همه حقايق توجه مى‏كنند . علم دشمن‏شناسى ، از زيباترين علوم است ، چون اگر اين‏ها دشمن‏شناس نباشند ، ديگر تذكر و بصيرت معنا ندارد .

 نكته سوم : به خاطر تقوا ، چون تمرين داشتند و اهل توجّه و تذكر هستند ، به محض اين كه شيطانى در زندگى آنها رخ نشان دهد ، تمام حقايق در جلوى چشم آنها رژه مى‏روند ؛ خدا ، قيامت ، برزخ ، سؤال ، پرونده ، كتاب ، دادگاه عدل الهى ، محشر :

  » فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ × وَ مَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ «

  همه اين‏ها در مقابل چشم آنها جلوه مى‏كند . موارد هلاكت را مى‏بينند . عواقب اقتداى به شيطان را مشاهده مى‏كنند و دست به دست شيطان نمى‏دهند .