معامله شيطان با مريدان خود

 در اين آيه شريفه ، هشت مسأله را خدا درباره شيطان مطرح كرده است . روش و اخلاق او را بيان مى‏كند ، و هم‏چنين وضع انسان را در قيامت در مقابل او توضيح مى‏دهد . مى‏فرمايد :

  » وَ قَالَ الشَّيْطَنُ لَمَّا قُضِىَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَ عَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَ مَا كَانَ لِىَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَنٍ إِلَّآ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِى فَلَا تَلُومُونِى وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّآ أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ مَآ أَنتُم بِمُصْرِخِىَّ إِنِّى كَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّلِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ «

  وقتى كار از كار مى‏گذرد ، بعضى‏ها مى‏گويند :

 اين »قضى الامر « به اين معناست كه فساد اولين و آخرين رسيدگى شود و به پرونده‏ها نمره دهند . شيطان در هر لباسى و شكلى كه بوده ؛ طاغوت ، فرعون ، دين ساز ، منحرف كننده ، هر كس كه بوده ، به مريدان و اقتداكنندگانش مى‏گويد :

  » إِنَّ اللَّهَ وَ عَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ «

  افعال در آيه ماضى است ، يعنى شيطان برنامه‏هايى كه در دنيا بر انسان گذشته است بيان مى‏كند ؛ آن روزى كه در دنيا بوديد ، يقيناً هر وعده‏اى را كه پروردگار به شما داد ، وعده حق و راست بود .

 اگر به شما در دنيا اعلام كرد كه بعد از مرگ ، عالم برزخ و بعد از برزخ ، قيامت و دادگاه هست ، در قيامت ، ميزانِ سنجش ، صراط ، بهشت و جهنم هست ، تمام آنها درست بود. اين وعده خداست . من آمدم در برابر وعده خدا موضع‏گيرى كردم و به شما وعده دادم ، اما همه وعده‏هاى من دروغ ، پوك و پوچ بود .

 من در دنيا به شما وعده دادم كه بعد از مرگ هيچ خبرى نيست ، گفتم : از بهشت و جهنم خبرى نيست ، اين قرآن نازل شده خدا نيست و دست‏نويس پيغمبر صلى الله عليه وآله است ، همه دروغ بود .

 من شما را با وعده‏هاى دروغ خودم نسبت به وعده‏هاى پروردگار در شك و شبهه انداختم :

  » إِنَّ اللَّهَ وَ عَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ «

  از اين قسمت آيه معلوم مى‏شود كه هر كسى در برابر وعده‏هاى خدا در قرآن يا در زمان انبيا موضع‏گيرى كند ، شيطان است .