تمرّد، آغاز شيطنت ابليس

 بعد مى‏فرمايد :

 وقتى ما فرشتگان را امر به سجده كرديم ، همه سجده كردند :

  » وَ إِذْ قُلْنَا لِلْمَلَئِكَة اسْجُدُواْ لِأَدَمَ فَسَجَدُواْ إِلَّآ إِبْلِيسَ أَبَى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كَانَ مِنَ الْكَفِرِينَ«

  در ادبيات عرب مى‏گويند :

 » كان « در بعضى از موارد به معنى » صار « است . يكى از موارد آن همين است .

 » وَ كَانَ مِنَ الْكَفِرِينَ « يعنى »صار من الكافرين « كافر و بد نبود ، به انتخاب خودش بد شد . پس اكنون كه بد شده است ، شما به خاطر او بد نشويد .

 من شيطان - موجود شرّ - را خلق نكردم ، من همه را پاك آفريدم ، آنها خودشان گمراهى را انتخاب كردند ، شما در دام اين‏ها نيفتيد چون اين‏ها دشمن شما هستند .

 اين آخرين لطايفى بود كه پيرامون مسأله شيطان بود . فكر مى‏كنم شيطان‏شناسى كاملى بود ، چون معرفت به شيطان و دشمن‏شناسى واجب و جزء معرفت‏هاى مثبت و لازم است .

 پيغمبر اكرم صلى الله عليه وآله در هيچ جنگى وارد نشد ، مگر اين كه جاسوسان زبردست و هنرمندى را براى شناسايى دشمن و تداركات آنها فرستادند . آنها نيز اطلاعات جالبى از شياطين براى پيغمبر صلى الله عليه وآله مى‏آوردند . اين كار لازم است .

 يكى از قوى‏ترين نقاطى كه شيطان در آنجا انسان را به بند و اسارت مى‏كشد و گمراهى را بر او بار مى‏كند ، نقطه مال و پول است .