هدايت‏

منابع مقاله:

کتاب  : عرفان اسلامى جلد پنجم 

نوشته: حضرت آیت الله حسین انصاریان

اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‏] «1».

ما را به راهِ راست راهنمايى كن.

معناى هدايت‏

هدايت: راهنمايى با مهر و محبت و صلاح است به سوى مطلوب و مقصود و آن بر چند نوع است:

هدايت طبيعى يا تكوينى، كه شامل كليه موجودات كيهان و عناصر كاخ شگفت‏انگيز آفرينش است.

هدايت غريزى و احساسى، كه مخصوص به موجودات جاندار و يا شامل موجودات صاحب نفس است.

هدايت وجدانى، عقلى، احساسى، دينى، كه شامل انسانهاست و هدايت دين كامل‏ترين هدايت براى آدمى است كه او را به سوى سعادت دنيا و آخرت سوق مى‏دهد.

معناى صراط

صراط: جاده عمومى رو به خير است و اضافه شدنش به مستقيم اسرارى دارد كه از حوصله اين جزوه بيرون است.

صراط مستقيم در برابر راه كجى است كه رهروش را به خزى دنيا و عذاب آخرت دچار مى‏كند.

صراط مستقيم در حقيقت عبارت است از راه دين، مرز حق، راه عدل و حوزه و حدود و مقررات الهى كه در قرآن و سنت ترسيم شده و اجراى مقرراتش آدمى را به قرب حق رهنمون شده و از فيض و عنايت و رحمت الهى در دو جهان بهره‏مند خواهد كرد.

انسانى كه مى‏خواهد در اين راه پيش رود، بايد مجذوب و منطبق با محيط و محكوم آن نگردد و پيوسته محيط فكرى و روحى خود را تغيير دهد و در خط مستقيم كه همان دين خداست و ضامن خير دنيا و آخرت قرار گيرد و از انحراف بينديشد، چون پيوسته در معرض گمراهى و غفلت است، اين دعا و در خواست را هم- [اهدنا الصراط المستقيم‏]- هميشه به ياد داشته باشد، تا مشمول عنايت و مشيت مخصوص مبدأ كمال و هستى گردد.

[صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ‏] «2».

راه كسانى [چون پيامبران، صدّيقان، شهيدان و صالحان كه به خاطر لياقتشان‏] به آنان نعمتِ [ايمان، عمل شايسته و اخلاق حسنه‏] عطاكردى.

راه آنان كه نعمت مادى و معنوى به آنان عنايت كردى و آنان هم به توفيق تو و هدايت و عنايتت تمام نعمت‏هاى تو را در راه تو مصرف كردند و از اين طريق خير بردند و خير رساندند و از اين راه تمام حقوق تو و عباد تو را رعايت كردند، در رأس اينان، انبيا و صديقين و شهدا و صالحين‏اند.

[وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً] «3».

و كسانى كه از خدا و پيامبر اطاعت كنند، در زمره كسانى از پيامبران و صدّيقان و شهيدان و شايستگان خواهند بود كه خدا به آنان نعمت [ايمان، اخلاق و عمل صالح‏] داده و اينان نيكو رفيقانى هستند.

غضب‏شدگان‏

غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ‏] «4».

هم آنان كه نه مورد خشم تواند.

غضب شدگان مردمى هستند كه با شناخت حق و يافتن راه به عناد و لجاج و دشمنى با حق برخاسته و مسيرى غير راه الهى انتخاب كردند.

از آيات كتاب الهى استفاده مى‏شود كه مصداق كامل اين جمله يهوديان‏اند كه دانسته راه خطا مى‏روند و به انواع فسادهاى اخلاقى، سياسى، اجتماعى و خانوادگى آلوده‏اند. مطالعه در وضع حزب ننگين صهيونيسم و اوضاع اسرائيل و جناياتش نمايشگر اين معناست كه اين گروه دچار غضب حقند.

پی نوشت ها:

______________________________

(1)- فاتحه (1): 6.

(2)- فاتحه (1): 7.

(3)- نساء (4): 69.

(4)- فاتحه (1): 7.