روايات و ماه مبارك رمضان‏

امام صادق (ع) از رسول خدا درباره بركات ماه رمضان و وظيفه روزه دار در اين ماه مطالب بسيار مهمى به اين مضمون نقل ميكند:

ماه رمضان ماه خداى عزوجل است، و آن ماهى است كه خدا خوبيها را در آن ميافزايد، و بديها را در آن محو ميكند، ماه رمضان زمان بركت، ماه انابه، و ماه توبه و مغفرت و ماه آزادى از دوزخ، و دست يافتن به بهشت است.

آگاه باشيد، در اين ماه از هر حرامى دورى كنيد، و در آن فراوان تلاوت قرآن كنيد، و حاجات خود را از حق بخواهيد، و به ذكر پروردگارتان مشغول باشيد، و ماه رمضان نزد شما چون ماههاى ديگر نباشد، زيرا اين ماه نزد خداوند بر ديگر ماهها حرمت و فضيلت دارد، و روز روزه شما در ماه رمضان مانند روز غير روزه دارى نباشد.

از حضرت رضا (ع) درباره ماه مبارك رمضان روايت شده است:

عبادات و نيكيها در ماه رمضان مقبول خداست، و گناهان مورد مغفرت و آمرزش، كسى كه در ماه رمضان يك آيه از قرآن قرائت كند، مانند كسى است كه در غير ماه رمضان يك ختم قرآن نمايد، و كسى كه در ماه رمضان در صورت برادر مؤمنش تبسم كند، او را در قيامت ديدار نميكند مگر اين كه در چهرهاش تبسم نمايد، و وى را به بهشت بشارت دهد، و كسى كه در ماه رمضان به مؤمنى يارى رساند، خداوند براى عبورش از صراط او را يارى دهد، روزى كه قدمها در آن ميلغزد، و كسى كه در ماه رمضان خشم خود را نگاه دارد، خدا در قيامت خشمش را از او نگاه ميدارد، و كسى كه در ماه رمضان به فرياد اندوهگينى برسد، خدا او را در قيامت از فزع اكبر ايمنى دهد، و كسى كه در اين ماه مظلومى را يارى دهد خدا او را در دنيا بر هر كسى كه با وى دشمنى كند يارى رساند، و روز قيامت هنگام حساب و ميزان او را يارى دهد.

ماه رمضان ماه بركت، ماه رحمت، ماه مغفرت، ماه توبه، ماه انابه است، كسى كه در ماه رمضان آمرزيده نشود در چه ماهى آمرزيده ميشود؟!

از خدا بخواهيد كه در اين ماه روزه شما را بپذيرد، و آن را ماه رمضان آخرين شما قرار ندهد، و بخواهيد كه خداوند در اين ماه شما رابه طاعتش توفيق بخشد، و از نافرمانياش حفظ كند، زيرا او بهترين وجودى است كه از او درخواست ميكنند.

رسول خدا فرمود:

شعبان ماه من است، و ماه رمضان ماه خداى عزوجل است، پس هر كس يك روز از ماه مرا روزه گيرد من در قيامت شفيع او هستم، و هر كس دو روز از ماه مرا روزه گيرد خدا گناهان گذشتهاش بيامرزد، و هر كس سه روز از شهر مرا روزه گيرد به او گويند عمل از سر بگير، و هر كس ماه رمضان را روزه گيرد و غريزه خود را حفظ كند، و زبان خويش را از گناه نگاه دارد، و آزارش را مردم باز دارد، خداوند گناهان گذشته و آيندهاش را ميآمرزد، و او را از دوزخ آزاد كند، و وارد بهشت نمايد، و به عدد ريگهاى جمع شده و انباشته از گناهكاران اهل توحيد شفاعت كند.

از بهترين قطعههائى كه درباره ماه مبارك رمضان در كتابهاى باارزش حديث وارد شده، خطبه پيامبر اسلام است كه حضرت رضا از پدرانش از اميرمؤمنان روايت ميكند كه آن حضرت فرمود:

روزى رسول خدا براى ما خطبه خواند، فرمود: اى مردم ماه خدا به سوى شما آمد، همراه با بركت و رحمت و مغفرت.

ماهى كه نزد خدا برترين ماه هاست، و روزهايش برترين روزها و شبهايش برترين شبها، و ساعاتش برترين شبهاست، ماه رمضان ماهى است كه در آن به ميهمانى خدا دعوت شده ايد، و در آن اهل كرامت قرار داده شده ايد، نفس هايتان در آن تسبيح، و خوابتان در آن عبادت، و عملتان در آن پذيرفته، و دعايتان در آن مستجاب است.

با نيتهاى صادقانه، و قلبهاى پاك از خدا بخواهيد كه شما را به روزه ماه رمضان توفيق دهد، و به تلاوت كتابش موفق بدارد، يقيناً بدبخت و شقى كسى است كه در اين ماه عظيم از مغفرت خدا محروم شود، با گرسنگى و تشنگى خود ياد گرسنگى و تشنگى روز قيامت كنيد، و به تهيدستان و نيازمندان صدقه دهيد، و بزرگانتان را احترام نمائيد، و به كودكان مهر و محبت ورزيد، و نسبت به خويشانتان صلح رحم كنيد، و زبانتان را حفظ نمائيد، و ديده از آنچه ديدن آن حلال نيست فرو بنديد، و گوش از شنيدن آنچه حلال نيست ببنديد، و بر يتيمان مردم احسان كنيد تا به يتيمانتان احسان كنند.

از گناهانتان به پيشگاه خدا توبه كنيد، و در اوقات نماز دست به دعا برداريد، كه ساعات نماز اين ماه برترين ساعات است، در اين ساعات خدا به بندگانش با نظر رحمت بنگرد، چون با او مناجات كنند پاسخ دهد، و چون او را ندا دهند به ندايشان جواب دهد، و چون به درگاهش دعا كنند دعايشان را مستجاب نمايد.

اى مردم از شما كسى كه مؤمن روزه دارى را در اين ماه افطارى دهد، براى او به خاطر اين كار پاداش يك برده آزاد كردن است و نيز آمرزش گناهان گذشتهاش، گفتند: اى رسول خدا همه ما قدرت افطارى دادن نداريم! فرمود: گرچه به نصف خرما، يا يك جرعه آب خود را از آتش حفظ كنيد.

اى مردم هر كس در اين ماه اخلاقش را نيكو نمايد، براى او جواز عبور از صراط است، روزى كه قدمها در آن ميلغزد، و هر كه در اين شهر به كار خادمش تخفيف دهد، خدا حسابش را تخفيف ميدهد، و هر كه شرش را از مردم نگاه دارد، خدا روز قيامت خشمش را از او كفايت نمايد، و هر كه در اين ماه يتيمى را اكرام كند، خدا او را در قيامت اكرام فرمايد، و هر كه در اين ماه نسبت به خويشانش صله رحم كند، خدا در قيامت نسبت به او با رحمتش صله نمايد، و هر كه قطع رحم كند، خدا در قيامت رحمتش را از او قطع كند، و هر كه در اين ماه نماز مستحب بخواند، خدا برات آزادى از دوزخ برايش بنويسد، و هر كه در اين ماه فريضه و واجبى را به جاى آورد، ثوابش براى او چون هفتاد فريضه در غير اين ماه است، و كسى كه در اين ماه بر من زياد صلوات فرستد خدا ميزانش را در قيمت سنگين كند روزى كه ميزانها سبك ميشود، و هر كه در اين ماه يك آيه از قرآن قراءت كند، براى او مانند يك ختم قرآن در غير ماه رمضان است.

اى مردم درهاى بهشت در اين ماه باز است، از پروردگارتان بخواهيد به روى شما نبندد، و درهاى دوزخ بسته است، از پروردگارتان بخواهيد به روى شما باز نكند، و شياطين در غل و زنجيرند از پروردگارتان بخواهيد كه آنان را بر شما مسلط ننمايد.

اميرمؤمنان ميفرمايد از جاى برخاستم و گفتم اى رسول خدا برترين اعمال در اين ماه چيست؟ فرمود: اى اباالحسن بهترين اعمال در اين ماه خوددارى از حرامهاى خداى عزوجل است، سپس پيامبر گريه كرد، گفتم اى رسول خدا سبب گريه شما چيست؟ فرمود: يا على گريه ميكنم براى جنايتى كه در اين ماه نسبت به تو حلال ميشمارند، گوئى با تو هستم و تو براى پروردگارت در حال نمازى، كه شقيترين اولين، رفيق پى كننده ناقه قوم ثمود را بر ميانگيزانند و ضربتى بر فرقت ميزند و محاسنت را به خون آن خضاب ميكند.

اميرمؤمنان ميگويد به رسول خدا گفتم:

كشته شدن من در حال سلامت دين من است؟ پيامبر فرمود: آرى در سلامت دين توست، سپس فرمود: اى على كسى كه تو را به قتل برساند مرا به قتل رسانيده، و كسى كه با تو دشمنى كند با من دشمنى نموده، و كسى كه به تو ناسزا گويد به من ناسزا گفته، زيرا تو، چون من هستى، روحت روح من است، و خمير مايه ات، خمير مايه من است، خداوند مرا و تو را آفريد، مرا و تو را برگزيد، مرا به نبوت انتخاب كرد، و تو را به امامت اختيار نمود، كسى كه امامت تو را انكار كند نبوت مرا انكار كرده است.

اى على تو جانشين منى، و پدر فرزندان منى، و همسر دختر منى و در حيات و ممات من جانشين من در امت منى، فرمانت فرمان من است، و نهيت نهى من است، به كسى كه مرا به نبوت برگزيد و بهترين خلق قرار داد سوگند ميخورم به يقين تو حجت خدا بر خلق او هستى و امين خدا بر راز و سر او هستى، و خيلفه او بر بندگان او ميباشى.

اين گوشهاى از روايات بسيار و كثيرى بود كه در كتابهاى مهم حديث درباره عظمت ماه رمضان نقل شده است، اگر كسى مشتاق روايات بيشتر باشد ميتواند به كتابهاى مفصل حديث چون فروع كافى، وسائل الشيعه، بحارالانوار، مستدرك وسائل و ثواب الاعمال مراجعه نمايد.