گناه و سبب آن - جلسه دهم (2) – (متن کامل + عناوین)

برترى حرمت مؤمن بر كعبه

وجود مبارك رسول خدا  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله وارد مسجد الحرام شدند، كعبه را نگاه كردند، اولين دستى كه كعبه را بنا كرد، دست حضرت آدم  عليه‏السلام بوده است. طوفان نوح آن را خراب كرد، تا در زمان حضرت ابراهيم و اسماعيل  عليهماالسلام، كه خدا از اين دو پيغمبر دعوت كرد تا خانه را بسازند:[15]

« إِذْ يَرْفَعُ إِبْرَ هِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْمَـعِيلُ »[16]

يعنى دو پيغمبر، يكى اولوا العزم و ديگرى جدّ پيغمبر و ائمه  عليهم‏السلام براى ساختن بيت دعوت شدند. خدا آن را قبله قرار داد.

پيامبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله كعبه را نگاه كرد، فرمود:

« مَرْحباً بالبيتِ ما أَعْظَمَكَ وَ أَعْظَمَ حُرْمَتَك عَلَى اللّهِ »

مرحبا به اين خانه، چقدر منزلت تو عظيم و احترام تو بالا است. صد و بيست و چهار هزار پيغمبر آمدند و رو به روى تو صورت روى خاك گذاشتند. چقدر حرمت تو بالاست كه حضرت مجتبى و ابى عبدالله الحسين  عليهماالسلام پابرهنه براى عبادت خدا بيست و پنج بار به مدينه و مسجد الحرام آمدند. احترام تو نزد خدا چقدر عظيم است.

« وَ اللّهِ لَلْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَةً مِنْكَ »

اين قسم جلاله پيغمبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله است. قسم به خدا كه حرمت مؤمن نزد خدا از تو بالاتر است.

« لأَِنَّ اللّهَ حَرَّمَ مِنْكَ واحِدَةً وَ مِنَ الْمُؤْمِنِ ثَلاثَةً »[17]

چون خدا براى تو يك احترام گذاشته است، اما براى مؤمن سه احترام ؛ احترام به خون، مال و آبروى مؤمن، كه سوء ظن و بدگمانى به او را نيز حرام كرده است.

سه خصلت در مؤمنان

امام باقر  عليه‏السلام مى‏فرمايد:

« اِنَّ اللّهَ تَبارَكَ وَ تَعالى أَعْطَىَ الْمُؤْمِنَ ثَلاثَ خِصالٍ »

خدا به مؤمن سه خصلت عطا كرده است:

« اَلْعِزَّ فِى الدُّنْيا وَ الدّينِ »

در دنيا و دين به او عزّت داده است،

« وَ الْفَلْجَ فِى الاْخِرَةِ »

كامروايى و رسيدن به همه خواسته‏هايش در آخرت را به او داده است،

« وَ الْمَهابَةَ فى صدور العالمين »[18]

در سينه جهانيان براى او هيبت، ابهت و عظمت قرار داده است.

« انّ المؤمن يعرف فى السماء كما يعرف الرجل أهله و ولده »

تمام آسمانيان مؤمن را مى‏شناسند، مانند كسى كه بچه و همسرش را مى‏شناسد. شناسايى ملائكه از مؤمن تا اين حد قوى است.

« و انه لأكرم على الله من ملك مقرّب »[19]

مؤمن در پيشگاه خدا از جبرئيل و ميكائيل بزرگوارتر است. واقعا ترك گناه و ساختن بناى انسانيت، چه مى‏كند !

محبوبيت و عظمت وصف مؤمنان

رسول خدا  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله مى‏فرمايد:

« انّ الله جلّ ثنائه يقول و عزّتى و جلالى »

خدا مى‏فرمايد: به عزت و جلالم قسم !

« ما خلقتُ من خلقى خلقا أحبُّ الىّ من عبدى المؤمن »[20]

در ميان تمام موجودات، موجودى را در پيشگاه خودم محبوب‏تر از بنده مؤمن نيافريده‏ام.

امام صادق  عليه‏السلام مى‏فرمايد:

« لا يقدر الخلائق على كُنْهِ صفة الله  عز و جل »

كل مخلوقات عالم به كنه وصف خدا نخواهند رسيد،

« فكما لا يقدر على كنه صفة رسول الله »

چنان كه كلّ خلائق به كنه وصف پيغمبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله نمى‏رسند،

« فكما لا يقدر على كنه صفة امام »

همانگونه كه كل مخلوقات به كنه وصف امامان  عليهم‏السلام نمى‏رسند،

« كذلك لا يقدر على كنه صفة المؤمن »[21]

مخلوقى در اين عالم نيز قدرت درك ارزش مؤمن را ندارد.

جنگ با اين مؤمن، ريختن آبروى او، زمينه سازى براى بدگويى از مؤمن چقدر گناه دارد؟

گناه اهانت، جنگ و آزردن مؤمن

زن و شوهرى كه مؤمن هستند و مى‏دانند اگر همديگر را آزار بدهند و دل همديگر را بسوزانند، چه گناهى مرتكب شده‏اند؟ خدا مى‏فرمايد: آزردن، جنگ و اهانت به مؤمن، مانند آزردن، جنگ و اهانت به شخص منِ خدا است.

چگونه راحت بودند نفراتى كه درب خانه حضرت زهرا  عليهاالسلام را شكستند كه در از بالا و پايين از جا كنده شد و بين در و ديوار حرمت چنان زن مؤمنه‏اى را مورد هجوم قرار دادند؟ طبق گفته خدا، خدا را بين در و ديوار گذاشتند:

« من أهان مؤمناً فقد أهاننى و من حارب مؤمناً فقد حاربنى »[22]

شمشير كشيدند، سحر ماه رمضان، در محراب مسجد، در حال نماز، مؤمنى مانند حضرت على  عليه‏السلام را كشتند. چه گناه عظيمى است.

در كربلا فرمود: تا خون من نريخته است، درهاى توبه به روى شما باز است، ولى قطره اول خون من روى زمين بريزد، ديگر تمام درها را مى‏بندند.

حضرت موسى  عليه‏السلام ديد برادرش هارون ناله‏اى زد و مرد، خيلى گريه كرد ؛ چون برادر خيلى خوبى بود. دستش را به دعا برداشت: خدايا ! برادرم هارون را بيامرز. خطاب رسيد: اى موسى ! هارون يك نفر است، تو اگر از من بخواهى كه تمام اولين و آخرين انسانها را بيامرزم، مى‏آمرزم، ولى قاتل امام حسين  عليه‏السلام را هرگز نمى‏آمرزم.[23]

آبرو، خون و عرض مؤمن از كعبه محترم‏تر هستند. اين‏ها در بين ما خيلى
ارزان شده است ؛ يعنى آبروى مردم مؤمن از نظر ارزشى كاملاً زير صفر رفته است. زبان‏ها عليه خوبان بيداد مى‏كند.

اشتياق پيامبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به ديدار با مؤمنان

ابوذرمى‏گويد: روزى پيغمبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله نشسته بودند. ديدم ناگهان حال پيغمبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله عوض شده، آهى كشيدند و فرمودند:

« واهْ شوقا الى اخوانى من بعدى »

واى ! كه چقدر به برادرانم علاقه دارم. آنهايى كه اكنون نيستند و در آينده مى‏آيند. درون اتاق نشسته بود و منتظر تولد فرزندش بود. با خوشحالى آمد و در اتاق را باز كرد و عرض كرد: يا رسول الله ! به دنيا آمد. حضرت برخاست و وارد اتاق شد. كنار حضرت فاطمه  عليهاالسلام نشست. نوزاد را بلند كرد و روى دامن گذاشت. نگاه كرد و به پهناى صورتش اشك ريخت.

حضرت فاطمه  عليهاالسلام عرضه داشت: پدر ! مگر فرزندم چگونه است؟ فرمود: چيزى نيست. سؤال كرد: پس چرا گريه مى‏كنيد؟ فرمود: اكنون جبرئيل آمد و مشخصات جايى به نام كربلا را به من داد.

داستان كربلا را گفت. صدا زد: پدر ! آن زمانى كه اين فرزندم را سر مى‏برند، آيا شما هستيد؟ فرمود: نه، آيا پدرش على  عليه‏السلام هست؟ فرمود: نه، آيا من زنده هستم؟ فرمود: نه، برادرش امام مجتبى  عليه‏السلام هست؟ فرمود: نه. عرضه داشت: يعنى پسرم گريه كن و عزادار ندارد؟ خيلى غريب است.

فرمود: نه، فاطمه جان ! در آينده مردان و زنانى مى‏آيند كه مانند مادر داغ فرزند ديده برايش گريه مى‏كنند. عرض كرد: پدر! شما براى گريه كنان او چه كار مى‏كنيد؟ فرمود: عزيز دلم ! در قيامت از خدا براى آنها طلب مغفرت مى‏كنم، خدا
نيز قبول مى‏كند. بعد دست آنان را مى‏گيرم و با خودم به بهشت مى‏برم. يعنى از نشانه‏هاى مؤمن، گريه بر حضرت ابى عبدالله  عليه‏السلام است.

شأن مؤمن و نظر خدا بر اهل ايمان

اين‏ها برادران من بعد از من هستند:

« شأنهم شأن الانبياء »

جايگاه اينان، جايگاه پيغمبران است. تا اين حد ارزش دارند،

« و هم عند الله بمنزلة الشهداء »

مقام آنان نزد خدا، مانند مقام شهيد است.

« ينظر الله اليهم فى كل يوم سبعين مرّة »

خدا هر روز به اين‏ها هفتاد بار از روى رحمت نظر مى‏كند. اگر روزى هفتاد بار نظر نكند، ما نيز مانند بقيه به هر گناهى آلوده مى‏شويم. خدا به آنها نظر مى‏كند:

« يا اباذر ! انّى اليهم مشتاق »[24]

خيلى دلم مى‏خواهد كه اى كاش آنها را مى‏ديدم.

والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته

 پی نوشت ها:

[15] ـ بحار الأنوار: 96/61، باب 5، حديث 31؛ «الصَّدُوقِ بِإِسْنَادِهِ إِلَى وَهْبٍ قَالَ كَانَ مَهْبِطُ آدَمَ  عليه‏السلام عَلَى جَبَلٍ فِي شَرْقِيِّ أَرْضِ الْهِنْدِ يُقَالُ لَهُ بَاسِمٌ ثُمَّ أَمَرَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى مَكَّةَ فَطَوَى لَهُ الْأَرْضَ فَصَارَ عَلَى كُلِّ مَفَازَةٍ يَمُرُّ بِهَا خُطْوَةً وَ لَمْ يَقَعْ قَدَمُهُ فِي شَيْءٍ مِنَ الْأَرْضِ إِلاَّ صَارَ عُمْرَاناً وَ بَكَى عَلَى الْجَنَّةِ مِائَتَيْ سَنَةٍ فَعَزَّاهُ اللَّهُ بِخَيْمَةٍ مِنْ خِيَامِ الْجَنَّةِ فَوَضَعَهَا لَهُ بِمَكَّةَ فِي مَوْضِعِ الْكَعْبَةِ وَ تِلْكَ الْخَيْمَةُ مِنْ يَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ لَهَا بَابَانِ شَرْقِيٌّ وَ غَرْبِيٌّ مِنْ ذَهَبٍ مَنْظُومَانِ مُعَلَّقٌ فِيهَا ثَلاَثُ قَنَادِيلَ مِنْ تِبْرِ الْجَنَّةِ تَلْتَهِبُ نُوراً وَ نَزَلَ الرُّكْنُ وَ هُوَ يَاقُوتَةٌ بَيْضَاءُ مِنْ يَاقُوتِ الْجَنَّةِ وَ كَانَ كُرْسِيّاً لآِدَمَ  عليه‏السلام يَجْلِسُ عَلَيْهِ وَ إِنَّ خَيْمَةَ آدَمَ لَمْ تَزَلْ فِي مَكَانِهَا حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ تَعَالَى ثُمَّ رَفَعَهَا اللَّهُ إِلَيْهِ وَ بَنَى بَنُو آدَمَ فِي مَوْضِعِهَا بَيْتاً مِنَ الطِّينِ وَ الْحِجَارَةِ وَ لَمْ يَزَلْ مَعْمُوراً وَ أُعْتِقَ مِنَ الْغَرَقِ وَ لَمْ يَجْرِ بِهِ الْمَاءُ حَتَّى انْبَعَثَ اللَّهُ تَعَالَى إِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْه.»

[16] ـ بقره 2 : 127؛ «و [ ياد كنيد ] زمانى كه ابراهيم و اسماعيل پايه‏هاى خانه كعبه را بالا مى‏بردند.»

[17] ـ بحار الأنوار: 65/71، حديث 21؛ روضة الواعظين: 2/293؛ «رُوِيَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله نَظَرَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَقَالَ مَرْحَباً بِالْبَيْتِ مَا أَعْظَمَكَ وَ أَعْظَمَ حُرْمَتَكَ عَلَى اللَّهِ وَ اللَّهِ لَلْمُؤمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَةً مِنْكَ لِأَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مِنْكَ وَاحِدَةً وَ مِنَ الْمُؤمِنِ ثَلاَثَةً مَالَهُ وَ دَمَهُ وَ أَنْ يُظَنَّ بِهِ ظَنَّ السَّوْءِ.»

[18] ـ بحار الأنوار: 65/16، باب 15، حديث 21؛ الخصال، شيخ صدوق: 1/138، حديث 157؛ «عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ  عليه‏السلام قَالَ إِنَّ اللَّهَ  عز و جل أَعْطَى الْمُؤمِنَ ثَلاَثَ خِصَالٍ الْعِزَّ فِي الدُّنْيَا وَ الدِّينِ وَ الْفَلْجَ فِي الآْخِرَةِ وَ الْمَهَابَةَ فِي صُدُورِ الْعَالَمِينَ.»

[19] ـ بحار الأنوار: 65/18، باب 15، حديث 26؛ عيون أخبار الرضا: 2/33، باب 31، حديث 62؛ «عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ  عليه‏السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله إِنَّ الْمُؤمِنَ يُعْرَفُ فِي السَّمَاءِ كَمَا يَعْرِفُ الرَّجُلُ أَهْلَهُ وَ وُلْدَهُ وَ إِنَّهُ لَأَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ  عز و جل مِنْ مَلَكٍ مُقَرَّبٍ.»

[20] ـ بحارالأنوا: 68/158، باب 63؛ مشكاة الأنوار: 33؛ «عَنِ الْبَاقِرِ  عليه‏السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ثَنَاؤهُ يَقُولُ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي مَا خَلَقْتُ مِنْ خَلْقِي خَلْقاً أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ عَبْدِيَ الْمُؤمِنِ وَ لِذَلِكَ سَمَّيْتُهُ بِاسْمِي مُؤمِناً لَأُحَرِّمُهُ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ هِيَ خِيَرَةٌ لَهُ مِنِّي وَ إِنِّي لَأُمَلِّكُهُ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ هِيَ خِيَرَةٌ لَهُ مِنِّي فَلْيَرْضَ بِقَضَائِي وَ لْيَصْبِرْ عَلَى بَلاَئِي وَ لْيَشْكُرْ نَعْمَائِي أَكْتُبْهُ يَا مُحَمَّدُ مِنَ الصِّدِّيقِينَ عِنْدِي.»

[21] ـ بحار الأنوار: 64/65، حديث 13؛ «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ  عليه‏السلام قَالَ لاَ يَقْدِرُ الْخَلاَئِقُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ اللَّهِ  عز و جلفَكَمَا لاَ يَقْدِرُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ اللَّهِ  عز و جلفَكَذَلِكَ لاَ يَقْدِرُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ رَسُولِ اللَّهِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهوَ كَمَا لاَ يَقْدِرُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ الرَّسُولِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فَكَذَلِكَ لاَ يَقْدِرُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ الاْءِمَامِ  عليه‏السلام وَ كَمَا لاَ يَقْدِرُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ الاْءِمَامِ  عليه‏السلامكَذَلِكَ لاَ يَقْدِرُ عَلَى كُنْهِ صِفَةِ الْمُؤمِنِ.»

[22] ـ الأمالي للصدوق: 16، حديث 8؛ بحار الأنوار: 65/7، باب 15، حديث 1 قريب به اين مضمون آمده:

«عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله لِعَلِيٍّ  عليه‏السلام يَا عَلِيُّ شِيعَتُكَ هُمُ الْفَائِزُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ أَهَانَ وَاحِداً مِنْهُمْ فَقَدْ أَهَانَكَ وَ مَنْ أَهَانَكَ فَقَدْ أَهَانَنِي وَ مَنْ أَهَانَنِي أَدْخَلَهُ اللَّهُ نارَ جَهَنَّمَ خالِداً فِيها وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ يَا عَلِيُّ أَنْتَ مِنِّي وَ أَنَا مِنْكَ رُوحُكَ مِنْ رُوحِي وَ طِينَتُكَ مِنْ طِينَتِي وَ شِيعَتُكَ خُلِقُوا مِنْ فَضْلِ طِينَتِنَا فَمَنْ أَحَبَّهُمْ فَقَدْ أَحَبَّنَا وَ مَنْ أَبْغَضَهُمْ فَقَدْ أَبْغَضَنَا وَ مَنْ عَادَاهُمْ فَقَدْ عَادَانَا وَ مَنْ وَدَّهُمْ فَقَدْ وَدَّنَا يَا عَلِيُّ إِنَّ شِيعَتَكَ مَغْفُورٌ لَهُمْ عَلَى مَا كَانَ فِيهِمْ مِنْ ذُنُوبٍ وَ عُيُوبٍ يَا عَلِيُّ أَنَا الشَّفِيعُ لِشِيعَتِكَ غَداً إِذَا قُمْتُ الْمَقَامَ الْمَحْمُودَ فَبَشِّرْهُمْ بِذَلِكَ يَا عَلِيُّ شِيعَتُكَ شِيعَةُ اللَّهِ وَ أَنْصَارُكَ أَنْصَارُ اللَّهِ وَ أَوْلِيَاؤكَ أَوْلِيَاءُ اللَّهِ وَ حِزْبُكَ حِزْبُ اللَّهِ يَا عَلِيُّ سَعِدَ مَنْ تَوَلاَّكَ وَ شَقِيَ مَنْ عَادَاكَ يَا عَلِيُّ لَكَ كَنْزٌ فِي الْجَنَّةِ وَ أَنْتَ ذُو قَرْنَيْهَا.»

[23] ـ اللهوف على قتلى الطفوف: 142؛ «عَنْ طَلْحَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله يَقُولُ إِنَّ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ سَأَلَ رَبَّهُ قَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أَخِي هَارُونَ مَاتَ‏فَاغْفِرْ لَهُ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ يَا مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ لَوْ سَأَلْتَنِي فِي الْأَوَّلِينَ وَ الآْخِرِينَ لَأَجَبْتُكَ مَا خَلاَ قَاتِلَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ  عليه‏السلام.»

[24] ـ التحصين لابن فهد الحلي: 23 باكمى اختلاف عبارت؛ «قال أ تدرون ما غمي و في أي شيء تفكري و إلى أي شيء أشتاق قال أصحابه لا يا رسول الله ما علمنا بهذه من شيء أخبرنا بغمك و تفكرك و تشوقك قال النَّبِيِّ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله أخبركم إن شاء الله ثم تنفس و قال هاه شوقا إلى إخواني من بعدي فقال أبو ذر يا رسول الله أ لسنا إخوانك قال لا أنتم أصحابي و إخواني يجيئون من بعدي شأنهم شأن الأنبياء قوم يفرون من الآباء و الأمهات و من الإخوة و الأخوات و من القرابات كلهم ابتغاء مرضات الله يتركون المال لله و يذلون أنفسهم بالتواضع لله لا يرغبون في الشهوات و فضول الدنيا مجتمعون في بيت من بيوت الله كأنهم غرباء محزونين لخوف النار و حب الجنة فمن يعلم قدرهم عند الله ليس بينهم قرابة و لا مال يعطون بها بعضهم لبعض أشفق من الابن على الوالد و من الوالد على الولد و من الأخ على الأخ هاه شوقا إليهم يفرغون أنفسهم من كد الدنيا و نعيمها بنجاة أنفسهم من عذاب الأبد و دخول الجنة لمرضاة الله. . .

يا أبا ذر قال نعم يا رسول الله قال يجلس إليهم قوم مقصرون مثقلون من الذنوب فلا يقومون من عندهم حتى ينظر إليهم فيرحمهم و يغفر لهم ذنوبهم لكرامتهم على الله ثم قال النَّبِيِّ  صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهالمقصر منهم أفضل عند الله من ألف مجتهد من غيرهم يا أبا ذر ضحكهم عبادة و فرحهم تسبيح و نومهم صدقة و أنفاسهم جهاد و ينظر الله إليهم في كل يوم ثلاث مرات يا أبا ذر إني إليهم لمشتاق . . . .»