مراحل سير معنوى

1 ـ سير عقلى

اولين سير و قدم، قدم عقلى است. كسانى كه اهل غفلت و فراموشى نيستند، يا اگر اهل غفلت هستند، بيدارى خدايى آنها را از خواب غفلت بيدار مى‏كند.

يا با برخورد به حادثه و جريانى، چه مثبت، چه منفى، از غفلت در مى‏آيند و در حلقه نورانى حركت عقلى قرار مى‏گيرند. وقتى به خود مى‏آيند، نگاهى به خود و به گذشته و آينده و به جايى كه در آن زندگى مى‏كنند مى‏اندازند، در اين نگاه‏ها كه حركت عقلى و نورى است، با پروردگار پيوند مى‏خورند:

« سَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَ النَّهَارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّرَ تُ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِى ذَ لِكَ لَأَيَـتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ »

 يا عالم را نگاه مى‏كنند:

 « يَتَفَكَّرُونَ فِى خَلْقِ السَّمَـوَ تِ وَالْأَرْضِ »

 هر چه را در نظر تفكر مى‏آورند كه مهر باطل بودن روى موجودى ببينند، نمى‏بينند، اين مهر بر هيچ موجودى نمى‏خورد، همه چيز مثبت و بر حق است. نمى‏توانند به ژخودشان بباورانند كه حتى ستاره يا خورشيد، ماه، كوه‏ها، درياها، زمين، آسمان و وجود خودشان باطل است. بلكه مى‏بينند كه هيچ جايى نقطه باطل به چشم نمى‏خورد. با حركت عقلى كه سير نورى است، اين را درك مى‏كنند.

بعد مى‏گويند: سازنده من و اين سازمان خلقت قطعا حقّ است ؛ چون همه مخلوقاتش حق، يعنى مثبت، مفيد و سودمند هستند، به سازنده او توجه پيدا مى‏كنند و بعد از اين حركت نورى مى‏روند تا ببينند كه آن سازنده كيست؟ چه اوصافى دارد؟ چگونه وضعى دارد؟