اجتهاد و كوشش، از ويژگى‏هاى شيعه

امام صادق  عليه‏السلام ويژگى ديگر شيعه را مى‏فرمايد:

 « و الاجتهاد »

 ريشه اجتهاد، سه حرف، جهد است، مردم وقتى كلمه جهاد را مى‏شنوند فكر مى‏كنند يعنى اسلحه به دوش گرفتن و به جبهه رفتن، در حالى كه اين يك رشته

جهاد است نه همه جهاد. اجتهاد به معناى كوشش و فعاليت است.

امام صادق  عليه‏السلام مى‏فرمايد:

شيعيان ما عافيت طلب نيستند. اهل زحمت و تلاش در كار مثبت هستند. اهل علم آنها خوب درس مى‏خوانند. كشاورزان و صنعت گران آنان خوب كار مى‏كنند.

من از پسر علامه امينى  رحمه‏الله پرسيدم: پدر شما روزى چند ساعت كار مى‏كرد كه كتاب الغدير را به نگارش در آوردند. علامه امينى  رحمه‏الله اهل تبريز بود. حدود 
هفتاد و پنج ساله بودند كه از دنيا رفتند. پسر ايشان گفت: در بيست و چهار ساعت، هجده ساعت كار مى‏كرد. شش ساعت براى صبحانه و ناهار و خواب گذاشته بودند. اين شيعه خسته نمى‏شود.

آيت الله مرعشى  رحمه‏الله تعريف كردند: من در قم جوان و مجتهد بودم و در نجف تحصيل كرده بودم.

چهل ساله بودم كه چهار ماه گرماى قم را با بادبزن حصيرى سر مى‏كرديم. خادم را فرستادم به يك روستاى خنك كه يك خانه هشتاد مترى برايم اجاره كرده بود. بار اثاث را بسته بودم و كنار كوچه گذاشتم كه يك اسب بار كند. تا ما به آن روستا برويم و سه ماه آب خنك زير درختان بخوريم. فرمود: يك پيرزنى از در خانه من رد شد تا مرا ديد يك آهى كشيد و گفت: ما كه يك باد بزن حصيرى هم نمى‏توانيم بخريم؟ خوش به حال آقا مى‏خواهد سه ماه آب خنك بخورد. پير
زن رفت و من به خادم خانه گفتم: اين بار را برگردان. خادم گفت: آقا اطاق كرايه كرده‏ايم؟ گفتم: برو فسخ كن.

گفتند: من پنجاه سال از اين شهر بيرون نرفته‏ام و هنوز زير كولر ننشسته‏ام، ديدم حق با پير زن است.

ايشان شروع به مطالعه و تحقيق كردند، يكى از كارهاى ايشان كتابى سى جلدى و كتابى محورى و مصدرى است. كتابخانه ايشان كه در كره زمين از نظر كيفى كم نظير است.

ايشان گفتند: من پول نداشتم كتاب بخرم، از آنان كه نماز و روزه گردنشان بود پول نماز و روزه مى‏گرفتم. و با اين پولها اين كتابها را خريدم. شيعيان ما اهل كارند واقعاً خسته نمى‏شوند.

من يك دوستى دارم داراى تخصص قلب است. او شانزده ساعت مى‏خواند و مى‏نويسد. و تا الان هميشه شاگرد اول بوده است. شيعه اگر درس بخواند عالى مى‏خواند. شيعه اگر صنعت‏گر است خيلى كارش را دقيق انجام مى‏دهد. اگر كشاورز است مانند اميرالمؤمنين بهترين كشاورزى را دارد. اگر پاكدامن است بهترين پاكدامن است.

كسى شيعه‏اى را در مسجدالحرام به نام صفوان بن يحيى ديد، اهل كوفه 
بود. خيلى نماز مى‏خواند، يعنى صد و پنجاه و سه ركعت مى‏خواند. به او گفت: صفوان چرا اين قدر نماز مى‏خوانى؟ گفت: من دو تا شريك داشتم. عبداللّه بن جندب و على بن نعمان يك روز نشسته بوديم با هم قرار گذاشتيم. هر كدام زودتر مرديم، آن دو نفر ديگر تمام نمازهاى ديگرى و روزه‏هايش را انجام دهد. على بن نعمان مرد. من با عبداللّه بن جندب حساب كرديم فهميديم او شصت و پنج سال تكليف داشته است. برايش خوانديم، حالا من ماندم و نماز و روزه آن دو را انجام مى‏دهم و سر سال سه تا زكات مى‏دهم.

اين شيعه است كه اين گونه كار مى‏كند. شيعه قوى و استوار و محكم و اهل ورع و اجتهاد است.