طلاق در عرب پيش از اسلام‏

با توجه به اين كه زن در ميان عرب‏هاى روزگار جاهليت ارزشى نداشته، تا جائى كه زنده به گور كردن دختران در ميان آنان يك سنت پسنديده به شمار مى‏رفته از اين رو مرد در ميان عرب‏ها همه كاره و فعال ما يشاء بوده، طلاق نيز در اختيار او قرار داشت كه به صورت‏هاى گوناگون زير اقدام به طلاق و متاركه با زن مى‏نمود:

طلاق كنائى‏

گاهى مرد با زنش قهر مى‏كرد و تنها به سفر مى‏رفت و يا خيمه و رختخوابش را از زن جدا مى‏نمود و به اين وسيله به او مى‏فهمانيد كه ديگر حاضر نيست با او زندگى كند، و او نيز لازم بود به خانواده و قبيله خود برگردد.

اين نوع از طلاق را طلاق كنائى مى‏گفتند كه چنين طلاقى در اسلام مردود شناخته شد.

طلاق صريح‏

طلاق رسمى عرب‏هاى جاهلى با تعبيراتى از قبيل: «الحقى باهلك فتعود طالقاً، حبلك على غاربك، انت نحلى كهذا البعير،» اجراء و اعلام ميشد و متاركه صورت مى‏گرفت.

ظهار

از جمله راه‏هاى متاركه زن و مرد در ميان عرب‏هاى جاهلى چنين بود كه مرد به همسرش مى‏گفت: «ظهرك كظهر امى» پشت تو مانند پشت مادر من است، پس از اين تعبير، ديگر زن بر مرد حلال نبود و بايد دنبال كارش و به خانه اقوامش مى‏رفت.

ايلاء

از طرق ديگر متاركه ايلاء بود كه مرد سوگند ياد مى‏كرد كه ديگر با همسرش هم‏بستر نشود و به اين وسيله زن را در مضيقه قرار مى‏داد و به او زيان مى‏زد.

لعان‏

هر گاه مرد، زن را متهم به زنا مى‏كرد، و يا فرزندش را از خود نمى‏دانست، حق داشتند يكديگر را لعن كنند و بر يكديگر حرام دائم گردند.

امّا اسلام شايسته‏ترين راهها را درباره‏ى طلاق و ملحقات آن تشريع كرد، و بر طلاق جاهليت اولى و جاهليت اين قرن خط بطلان كشيد، و همه ملت‏ها را از اينگونه طلاق‏ها كه جز ستم بر زن نيست بر حذر داشت.