نگاه اميرالمؤمنين عليه السلام به حقيقت انسان
اميرالمؤمنين عليهالسلام درباره انسان مىفرمايد: اى دهان ملكوتى، اى بينش عرشى، اى چشم خدا، اى دست خدا، اى قدرت خدا، اى علم خدا، اى بصيرى خدا، اى سميعى خدا، اى آنچه كه خدا در عالم خير داشته در وجود تو به تنهايى جمع كرده، ما را به ما بشناسان كه ما كى هستيم! كه اين قدر گردن كج نكنيم، ما را به ما بشناسان كه زير چرخهاى تيز شهوات مثل گوشت در چرخ گوشت خُرد نشويم! ما را به ما بشناسان كه پول جلوى چشم ما را نگيرد كه ماه را در عالم دو نيمه ببينيم و هر چه را نگاه كنيم عوضى ببينيم و اجازه ندهيم كه هر چيزى روى روان ما سايه بيندازد و هر چه را ببينيم در تاريكى ببينيم و تشخيص ندهيم! ما را به ما بشناسان كه كر و كور و لال نشويم! خود را ارزان نفروشيم و خود را فداى موجودات مادون خود نكنيم! ما را به ما بشناسان كه تمام معاملات خود را مستقيم با پروردگار عالم انجام بدهيم چون او مىتواند قيمت ما را بپردازد.
«الصُّورَةُ الإنسانِيَّةُ هِىَ أكْبَرُ حُجَجِ اللّهِ عَلى خَلْقِهِ»
اگر در اين عالم ميلياردها ميليارد خدا نشانه داشته باشد كه در هر نشانهاى بشود او را مشاهده كرد، بزرگترين نشانه خدا در اين عالم انسان است! ما كى هستيم؟ هيچ، در اين ده بيست سال نشستيم خودمان را ببينيم و از ديدن خود خدا را ببينيم؟ ما آيينه هستيم الا اينكه روى اين آيينه معلوم نيست كه چقدر گرد و غبار گرفته، پشت اين گرد و غبار چقدر قير پاشيده شده! اين آيينه را پاك كنيم. ببينيم قرآن چه مىگويد، قرآن مىگويد: كجا دنبال من مىگرديد؟
« وَ فِى أَنفُسِكُمْ أَفَلاَ تُبْصِرُونَ »
من كه در خودت هستم! نمىبينى؟!
سالها دل طلب جام جم از ما مىكرد
آنچه خود داشت زبيگانه تمنا مىكرد
بى دلى در همه احوال خدا با او بود
او نمىديدش و از دور خدايا مىكرد
انسان بايد قدر خود را در زيارتها و اماكن مقدس چون مسجدالحرام بداند و بفهمد كه حضور در اين مكانها را به بطالت نگذراند و خواستههاى اخروى خود را با پروردگار متعال بيان كند:
« وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِى عَنِّى فَإِنِّى قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ »
حبيب من! هر كس آمد و از من پرسيد، گفت: خدا، خدا را مىخواهم، خودش را مىخواهم! يكى مىآيد و مىگويد: يا رسول اللّه! به خدا بگو: پول به ما بدهد. يكى مىآيد و مىگويد: يا رسول اللّه! به خدا بگو: بالاى شهر مدينه يك قطعه زمين هزار مترى به ما بدهد! يكى مىآيد و مىگويد: يا رسول اللّه! به خدا بگو يك بچه به ما بدهد! اما اگر كسى آمد گفت: يا رسول اللّه! خودش را مىخواهم، اگر گفت: خداى من كجاست، به او بگو: هيچ چيز در اين عالم به تو از خدا نزديكتر نيست! اگر دليل خواست، بلا فاصله به او بگو:
« أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ »
مرا صدا بزن، ببين جوابت را مىدهم، بين من و تو كه فاصلهاى نيست كه صداى تو صد سال طول بكشد بيايد تا به من برسد و بعد من هم جواب تو را بدهم، براى اينكه بندگان من بدانند من كجا هستم، به آنها بگو: يك يااللّه بگويند و گوش بدهند، من درجا جواب مىدهم.
اميرالمؤمنين عليهالسلام مىفرمايد: كل عالم دليل كبير و صغير است، كوچك و قابل توجه نيست كه حالا هفت آسمان را نگاه بكنى كه در آيينه وجودِ هفت آسمان، خدا را ببينى،
«أكْبَرُ حُجَجِ اللّهِ عَلى خَلْقِهِ»
وجود انسان است! تو دليل اكبر هستى، بقيه دليل اصغر هستند!
English