رحمانيت و رحيميت پروردگار نسبت به انسان

بر اساس كلمه رحمان و رحيم كه در كتاب خدا زياد استعمال شده، گفته‏اند: عنايت خدا نسبت به موجودات عالم در دو مرحله تجلى دارد، يكى عنايت عام و يكى هم عنايت خاص مى‏باشد. عنايت عامشان شامل همه موجودات غيبى و شهودى است و عنايت خاصشان فقط شامل خاص انسان است.

بر اساس عنايت خاص، انسان از نظر قوا و استعدادهايى كه او را بين همه موجودات عالم چهره ممتازى كرد، توانست مبدأ تمدن عظيم ظاهرى و روحى و باطنى بشود.

از ميان همين انسان‏ها، انبيا و ائمه طاهرين  عليهم‏السلام برخاستند كه عظمت و شخصيتشان در مرحله‏اى قرار گرفت كه پيغمبر  صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به اميرالمؤمنين  عليه‏السلام فرمود: مى‏ترسم شخصيت و كمالات واقعى تو را به مردم بگويم، كه مبادا قوم من بعد از مرگ من، مانند قوم عيسى، خاك پاى تو را بردارند.[1]

  و از بين همين انسان‏ها بودند كه صديقين، صالحين، مخلصين، متقين، صابرين، متوكلين و شهداى بزرگ و عالى مقام به وجود آمدند.

اين تمدن روحى انسان است. اين تمدن فكرى انسان و تمدن معنوى انسان است كه اگر تمدن ظاهرش تكيه‏اى بر معنويتش نداشته باشد، آن تمدن ظاهر، بالأخره سقفش به روى سر او خراب خواهد شد.