عقل در وجود انسان

وجود مقدس حضرت حق در ميان تمام موجودات عالم براى انسان موقعيت خاصى قرار داده‏اند، روايات متعددى بعد از آيات قرآن در كتب معتبره ما آمده است كه پروردگار بزرگ عالم، محبوب‏ترين خلق خودش را، يعنى عقل را، در وجود انسان قرار داده است.

امام صادق  عليه‏السلام مى‏فرمايد: آن روزى كه عقل آفريده شد، پروردگار بزرگ عالم خطاب به عقل فرمودند: من در تمام عالم خلقت و عالم آفرينش محبوب‏تر و پرارزش‏تر از تو را خلق نكردم و من اراده كرده‏ام كه تو را در موجودى قرار دهم كه از همه، پيش من محبوب‏تر است؛ اين عقل را براى انسان انتخاب فرمود. چون عقل را در وجود انسان قرار داد، به تناسب وجود عقل، مسأله نبوت با عظمت انبيا و امامت امامان مطرح شد، مسأله حلال و حرام خدا و كتب آسمانى و بهشت و رشد و كمال انسان مطرح شد.

 « اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الاْءِيمَـنَ وَ زَيَّنَهُ فِى قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيَانَ »]

 اين من بودم كه شما انسان‏ها را انتخاب كردم و رابطه با خودم را، محبوب خودم قرار داده و جلال و جمال خودم را، در دل شما و در قلب شما، زينت قرار دادم.

من محبوب‏ترين خلقم كه عقل است، در محبوب‏ترين موجود يعنى انسان قرار دادم و با بودن عقل، قلب و دل شما را به جلال و جمال خودم زينت كردم و رابطه با خودم را محبوب شما قرار دادم و كراهت از كفر و تنفر از اينكه جداى از من باشيد و تنفر از فسق و گناه را به شما مرحمت كردم. راه رشد و راه شكوفا شدن از همه استعدادها و قوا را براى شما باز كردم. اين شما هستيد كه بايد به اين معراج برسيد، اگر چنانچه كسى اين محبوب خدا را و اين معشوق پروردگار را كه عقل است، در وجود خودش تعطيل كند و اين عقل را از غذاى علم محروم كند، قلب انسان از آرايش محروم مى‏شود، غذاى علم حرام و حلال خدا است، علم وحى است. كلمات مقدس پروردگار، انبيا و ائمه طاهرين  عليهم‏السلام است.

  اگر عقل محروم از آن علم باشد، محبوب قلب در قلب تجلى نخواهد كرد. قلب مريض خواهد شد:

 « فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ »