انديشه: نقطه حركت انبيا

قرآن نخستين حركت انبيا را حركت فكرى مى‏داند و به ويژه در آيات سوره ابراهيم اين مساله را به صورت گسترده توضيح مى‏دهد. تواریخ در احوالات رهبر بزرگ اسلامنوشته‏اند كه پيش از اين‏كه به رسالت مبعوث شوند، مهم‏ترين كارشان در طول اين چهل سال فكر كردن بوده است. بر اثر همين حركت فكرى، ايشان بسيارى از مشكلات مردم را پيش از بعثت حل مى‏كردند و وجود مقدّسشان نيز، در ميان بدترين مردم، به بهترين انسان معروف شده بود. به گونه‏اى كه همه از او به «امين» تعبير مى‏كردند. اميرالمؤمنين، عليه‌السلام، هنگامى‏ كه از وجود مبارک پيامبر اسلام، صلى‌الله‌عليه‌وآله، تعريف مى‏كند، تفكر را مهم‏ترين ركن وجود ایشان معرفى مى‏كند.

قرآن از تمام مخالفان حقيقت دعوت مى‏كند كه براى درمان مخالفتشان به فكر كردن در واقعيات روى آورند. مخالفان زمان پيامبر، صلى‌الله‌عليه‌وآله، به شدّت با او مخالفت مى‏كردند و در فضاى مخالفتشان تهمت كذب، سحر و جنون به آن وجود مقدّس مى‏زدند. پروردگار عالم از مخالفان چنين دعوت مى‏كند:

«تتفكروا ما بصاحبكم من جنة».

درباره رفيقتان [محمّد كه عمرى با پاكى، امانت، صدق و درستى در ميان شما زندگى كرده است] بينديشيد كه هيچ گونه جنونى ندارد.

بدون دليل درباره پيامبر قضاوت نكنيد؛ عجولانه در مورد اين مرد الهى دهان باز نكنيد؛ عقل و فكر خود را در تمام حالات وجود مقدّس او به‏كار بگيريد تا به حقيقت برسيد. بدترين پرده و ننگين‏ترين حجاب حجاب جهل و نادانى است و او اين پرده را با دست پر قدرت عقل كنار زده است. اگر انسان با چراغ انديشه حركت كند، به ويژه در مواقعى كه از انديشه انديشمندان الهى كمك مى‏گيرد، موجود باارزشى مى‏شود.