محال بودن جلوۀ حق در دلي كه خالي از اغيار نيست

عقيده؛ يعنى نفى تمام خدايان ساختگى، اعم از خدايان بي‌جان بيرونى و درونى كه عبارتند از بت‌ها، مظاهر عالم طبيعت، هواى نفس، تجاوز در شهوات، آمال و آرزوهاى غلط، خواسته‏هاى بى‏ريشه و بى‏بنيان، و بت‌هاى جاندار كه عبارت مي‌باشند از چهره‏هاى طاغوتى مثل: چهرۀ قابيل و چهرۀ فرعون، و هر موجود زنده‏اى كه در لباس آدمى در خط سير آنان به عنوان ارباب و كارگردان بشر، دست‌اندر كار زندگى انسان است. اعتقاد به خدا؛ يعنى به تمام معنا، جنگ درون با خدايان شكل‏دهندۀ پستى و ذلت و اثبات خداى دهندۀ عزت و واقعيت. اين معنا معناى عقيده است، و شما بدانيد كه طبق آيات قرآن مجيد، بدون نفى خدايان قلابى، اثبات خداى واقعى در دنياى جان، كار محالى است؛ يعنى تا خانۀ دل، خلوت از اغيار و بيگانگان، مظاهر طاغوتى و مظاهر خطر نشود، محال است نور وجود مقدّس حضرت حق در چنين خانه‌اي جلوه كند. من در اول بى‏شمار خطا كردم و اهرمن را در حصار راه دادم.

يك نظر در كار اين ويرانه كن‏       دشمن خود را برون زين خانه كن‏[6]

نراقي

‌‌