مرحلۀ اول توبه‏

مرز اول توبه، براى اين كه جلوى دشمن را ببندد، عبارت است از اراده، عزم و تصميم بر ترك گناه، اراده‏اى كه خود اميرمؤمنان عليه السلام در نهج‌البلاغه صاحب اين اراده را چنين تعريف مى‏كند. البته، حضرت آن را به شكل ظاهرى تعريف نمى‏كند و مى‏گويد: «كَالْجَبَلِ الرَّاسِخِ لَا تُحَرِّكُهُ الْقَوَاصِفُ، وَ لَا تُزيلُهُ الْعَوَاصِفُ.»[16]حتماً منظور مولا از مسألۀ «كَالْجَبَلِ الرَّاسِخِ»، عزم و اراده مؤمن است. حضرت مى‏گويد: اين اراده، اراده‏اى است كه مؤمن در برابر هر خطري كه مى‏خواهد در دنيا متوجّه او شود، با آن، مثل كوه مي‌ايستد. با اين ايستادگي، آبروى خطر را مى‏ريزد و آن خطر نمي‌تواند به او هيچ آسيبي برساند؛ همان اراده‏اى كه زن فرعون[17] كرد. ما كه مَرديم، بايد چنين اراده‌اي داشته باشيم، اراده‏اى كه زن فرعون كرد، با اين كه خطر زيادي هم متوجّه او بود. امّا همان‌طوري كه در قرآن آمده، اين زن با چنين اراده‌اي، آبروى فرعون و قواى او را از بين ‌برد، و قواى فرعون و خود فرعون بعد از مدت كوتاهى، در رود نيل غرق شدند.[18]ولي وقتى كتاب خدا مى‏خواهد چهرۀ زن فرعون را نشان دهد، پروردگار مى‏فرمايد: اين زن در پيشگاۀ من غرق در عنايت است، و نه تنها هيچ خطرى متوجّه او نشد، بلكه به آبروى او هم اضافه شد. اين سرنوشت استقامت اراده، عزم و تصميم انسان مومن است.