استاد انصاریان: خودشناسی بهترین معیار برای انسانیت!

حضرت استاد انصاریان در سومین جلسه از سخنان خویش در مکتب الزهرا مشهد مطالبی را در مورد اهمیت و جایگاه خودشناسی در سرنوشت انسان و عاقبت سوء افرادی که به این معرفت نایل نشدند بیان نمودند.

ایشان با بیان اینکه پیشینه مساله خودشناسی به حدود سه هزار سال قبل از میلاد مسیح (علی نبینا و آله و علیه السلام) برمی گردد افزودند:  اگر انسان به استعدادها و توانایی های خویش معرفت یابد می تواند به کمال برسد وگرنه در همان مراحل حیوانی و شهوانی خواهد ماند، همان گونه که امام صادق علیه السلام فرمود: «یقوم قوم نفسه» و چنین فردی چهره اش شبیه انسان است و باطنش چون حیوانات است، چرا که حضرت علی علیه السلام در نهج البلاغه فرمود: «الصورة صورة انسان و القلب قلب حیوان».

این اندیشمند فرهیخته در ادامه به ذکر دو مصداق از جهل و عدم معرفت اهل تسنن به مساله کیفیت وضو و معنای «غسل» و نیز «مسح» در آیه فاغسلوا وجوهکم و ایدیکم الی المرافق وامسحوا برئوسکم» و نیز به خطای آنان در مساله نحوه طواف خانه خدا در آیه «ولیطوفوا بالبیت العتیق» پرداختند و علت این جهل را عدم ارتباط آنها با منبع عصمت و طهارت اظهار داشتند.

وی با نام بردن از کتابی معتبر که حدود هزار سال قدمت دارد با نام «کامل الزیارات» به اهمیت این کتاب وزین اشاره داشتند و افزودند:  علمای شیعه نیازی به بررسی سند افراد در این کتاب نمی بینند و همه آن را معتبر و موثق می دانند. وی با استناد به همین کتاب شریف به برتری زیارت قبر امام حسین علیه السلام نسبت به زیارت امام حی و زنده استدلال نمودند و اظهار نمودند: «زیارة قبر الحسین افضل من زیارة امام حی» و این حاکی از مقام شامخ امامی است که پی به عظمت خلقت خویش از راه خودشناسی برده است و به همین دلیل است که بنا بر روایتی از امام صادق علیه السلام او نزد خدا در عرش الهی حضور دارد.

این استاد ارجمند با بیان اینکه خداوند همه چیز را در خدمت انسان قرار داد آن را نشان از عظمت انسان در نزد خدا و جایگاه رفیعش دانست و انسانها باید از همه این نعمات در رسیدن به کمال بهره ببرند «خلق لکم ما فی الارض جمیعا» و اگر از آن در راه نادرست استفاده کنند و فقط در راه تمایلات حیوانی خویش استفاده کنند هرگز در ترازوی سنجش اعمال وزنی نخواهند داشت «لا نقیم لهم وزنا» و معیار سنجش اعمال نیز مطابقت داشتن با سیره امیرمومنان علی علیه السلام و رسول اکرم صلی الله علیه و آله است.

ایشان در پایان و در اهمیت بحث خودشناسی به این نکته اشاره کردند که 2000 سال قبل بر بالای معابد می  نوشتند: «خود را بشناس» چرا که در واقع این امر راهی برای خداشناسی است «من عرف نفسه فقد عرف ربه» و اساسا انسان باید خودش را که اشرف موجودات عالم است به نحو احسن بشناسد تا به این کرامت و شرافت خدادادی پاسخ مثبت داده باشد «و لقد کرمنا بنی آدم ... فضلناهم علی کثیر مما خلقنا» و معیار خوب و بد شدن همه انسانها نیز در گرو همین خودشناسی است.