تجلیات رحمت وجود مقدس حق

کلام به اینجا رسید که رحمت وجود مقدس حضرت حق در سه ناحیه در این عالم تجلی دارد. یکی در ناحیه تکوین است که در قرآن مجید و در روایات و در کتب علمی بحث مفصلی دارد و فقط در قرآن مجید نزدیک به 700 آیه در این زمینه وجود دارد. در قسمت روایات و اخبار هم مفصل‌ترین منبع، مجلدات «السماء و العالم» کتاب با عظمت بحارالانوار علّامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه است. بسیاری از دانشمندان عقیده دارند که قدرت فکری و پاکی جان و نیروی علمی این مرد در همین قسمت «السماء و العالم» بحارالانوار ظهور نموده است. البته وقت مفصل و ذهن فارغ و چشم بینایی می‌خواهد که انسان بتواند حقیقت این رحمت را در دایره تکوین مشاهده کند. هر‌کسی هم به اندازه ظرفیت خودش قدرت یافتن این حقیقت را دارد.

 آیات قرآن مجید دلالت دارد بر اینکه حیوانات و نباتات و جمادات نیز موضوع رحمت را می‌فهمند و تمام آن‌ها و حتی سنگریزه در بیابان هم با وجود مقدس حضرت حق که صاحبش است ارتباط شعوری دارد. این مسئله بسیار مهمی است هرچند درک آن برای ما مشکل است. قرآن مجید به صراحت می‌فرماید: البته اینکه می‌فرماید شما قدرت درک تسبیح آن‌ها را ندارید، این شمای عام است، نه اینکه بخواهد بگوید از حضرت آدم تا آخرین نفر قیامت هیچ کس قدرت درکش را ندارد. اولیای الهی این تسبیح را درک ‌کرده‌اند و حتی در احوالات آنان نوشته‌اند که هماهنگ با تسبیح موجودات تسبیح‌گوی حضرت حق بوده‌اند. فضایی هم شیرین‌تر از این فضا نبوده که در جلسه گذشته به طور مفصل بیان گردید. اگر فضایی عالی‌تر و سودمندتر از این فضا، یعنی فضای رابطه تسبیحی با وجود مقدس حضرت حق بود، هم اولیای الهی آن را می‌یافتند، چون عقل کامل بودند و هم خودشان را به آن فضا منتقل می‌کردند. شخصی چون امیرمؤمنان صلوات الله علیه وجود این فضای رحمت را هم اعلام کرده و هم عملاً از آن پرده برداری نموده است. البته آن چیزی را هم که به ما نشان داده 1400 سال است که نفهمیده‌ایم و حکیمان، فیلسوفان و حتی عارفانی که کارکشته‌اند در آن حدی که او یافته، یافته‌اش را نفهمیده‌اند. همه این حکیمان و فیلسوفان در کنار این دریا، مصداق این بیت شعرند: