تربيت‏شدگان قرآن‏

لازم است در اين بخش به نمونه‏اى از حيات آنان كه با برنامه‏هاى اعتقادى و اخلاقى و عملى قرآن درون و برون خود را ساختند و به صورت انسانى با تربيت، با رشد متعادل، درست‏كار، اخلاقى، نيكوكار، پرهيزكار، صادق، شريف، كريم، سخى؛ درآمدند اشاره شود، باشد كه براى مطالعه كنندگان راهنمايى عينى و عملى به سوى سعادت و خوشبختى دو جهان باشد و در پرتو مطالعه حقايق وجودى اين انسان‏هاى والا به سازندگى قرآن و اين كه تنها كتابى كه مى‏تواند جهان را از اين پريشانى نجات دهد قرآن است، بيش از پيش آگاه شوند.

براى خدا بودن و به خاطر خدا بودن و قدم فقط براى خدا برداشتن، حقيقتى است كه چون در انسان تحقق يابد، بى‏ترديد انسان را علاوه بر اين كه صفا و نورانيت و لطافت و كرامت مى‏دهد، در همه شؤون زندگى و اعمال و رفتار و كردار و اخلاق در طول پيامبران و امامان و اولياى خاص الهى قرار مى‏دهد.

او را در حالى مى‏برد كه جز خدا نبيند و جز خدا نخواهد و جز براى خدا قدم برندارد و فكرش و انديشه‏اش و همّ و غمّش، سود رسانى به‏ همگان گردد و در جنب خدا براى خود شأنى نبيند و خلاصه، اخلاص او را تبديل به منبع خيرى براى همه و چراغ راهنمايى براى گم‏شدگان و افتادگان در وادى حيرت نمايد.

چنين انسانى از پرتو اخلاص، فقط و فقط در اين حقيقت مى‏انديشد كه وظيفه الهى و انسانى من نسبت به خودم و ديگران و در كنار نعمت‏ها چيست؟ و هنگامى كه مسؤوليت و وظيفه‏اى پيش آيد، با كمال معرفت و شوق و همت آن را انجام مى‏دهد و در اين زمينه از ملامت ملامت‏گران نمى‏هراسد و قدمى از دايره مسؤوليت بيرون نمى‏نهد.

متفكر شهيد مرحوم مطهرى در اين مقام مى‏گويد:

داستانى از مرحوم آيت اللَّه بروجردى أعلى اللَّه مقامه بياد دارم:

در سال‏هاى اولى كه ايشان از بروجرد به تهران و از تهران به قم آمدند و در اثر درخواست حوزه علميه قم، در قم اقامت فرمودند و البته آمدنشان به تهران به دنبال يك كسالت شديد بود كه احتياج به جراحى پيدا كرد و ايشان تحت عمل قرار گرفتند.

پس از چند ماه اقامت در قم، تابستان رسيد و حوزه تعطيل شد، ايشان تصميم گرفتند به زيارت مشهد بروند، زيرا در حال شدت بيمارى نذر كرده بودند كه اگر خداوند ايشان را شفا داد به زيارت امام رضا عليه السلام تشريف حاصل كنند.

يكى از مراجع تقليد حاضر براى بنده نقل كردند كه ايشان در يك جلسه خصوصى اين تصميم را ابراز كردند و ضمناً به اصحاب خودشان كه در آن جلسه شركت داشتند فرمودند: كدام يك از شما با من خواهيد آمد؟ ما گفتيم تأملى مى‏كنيم و بعد جواب مى‏دهيم ولى ما در غياب ايشان مشورت كرديم و اساساً صلاح نديديم ايشان فعلًا از قم به مشهد بروند، بيشتر روى اين جهت فكر مى‏كرديم كه ايشان تازه به قم آمده‏اند و هنوز مردم ايران مخصوصاً مردم تهران و مشهد كه در مسير و مقصد مسافرت ايشان هستند ايشان را درست نمى‏شناسند و بنابراين تجليلى كه شايسته مقام ايشان است از ايشان به عمل نخواهد آمد، لذا تصميم گرفتيم ايشان را ا ز اين سفر منصرف كنيم ولى مى‏دانستيم كه اين جهت را نمى‏شود با ايشان در ميان گذاشت، بنا شد عذرهاى ديگرى ذكر كنيم از قبيل اين كه چون تازه عمل جراحى صورت گرفته است ممكن است اين مسافرت طولانى با اتومبيل (آن زمان هواپيما و قطار در راه تهران به مشهد نبود) صدمه داشته باشد.

در جلسه بعد كه ايشان مجدداً مطلب را عنوان كردند ما كوشيديم هر طور شده ايشان را منصرف كنيم ولى يكى از حضار مجلس آنچه ما در دل داشتيم اظهار داشت و ايشان فهميدند كه منظور اصلى ما از مخالفت با اين مسافرت چيست، ناگهان تغيير قيافه دادند و با لحنى جدى و روحانى فرمودند: من هفتاد سال از خداوند عمر گرفته‏ام و خداوند در اين مدت تفضلاتى به من فرموده است كه هيچ كدام از آنها تدبير خود من نبوده است، من در همه اين مدت كوشش داشته‏ام ببينم چه وظيفه‏اى دارم كه به آن عمل كنم، حالا پس از هفتاد سال شايسته نيست به فكر خودم باشم و براى شؤونات شخصى خود بينديشم، خير مى‏روم.

آرى؛ يك فرد در زندگى عملى خود اگر كوشش و اخلاص را توأماً داشته باشد، خداوند او را از راه‏هايى كه خود آن فرد نمى‏داند تاييد مى‏فرمايد