زلیخا هفت سال با یوسف مرافعه داشت، آخرش یک روز این زن زیبای مصری یوسف را محاكمه كرد. این از عالی‌ترین محاکمه‌های تاریخ بشر است. او گفت: تو هفت سال در این کاخ هستی، الله اکبر از پاکی تو! چرا یک‌دفعه به من نگاه نکردی؟ زیباترین زن مصر در کاخ، در اتاق‌های خلوت، نوکر و کنیز هم نبوده که حواسش به آنها باشد. در سالن آیینه کاری و آن زینت‌آلات، هفت سال تو یک بار سرت را بلند نکردی قیافه مرا ببینی، آخر من که تو را دوست دارم؟ گفت: اگر من تو را نگاه بکنم کور می‌شوم و او را دیگر نمی‌توانم ببینم، چون اگر تو را ببینم برای مدت کوتاهی است اما می‌خواهم به طور دائم کس دیگر را ببینم، مگر قیافه تو چند روز دیگر باقی می‌ماند.

آری این شرح حال کسانی است که بابا طاهر در وصفشان می‌گوید:

خوشا آنان‌که الله یارشان بی		که حمد و قل هو الله کارشان بی
خوشا آنان‌که دائم در نمازند		بهشت جاودان بازارشان بی

ماها هم شب‌ها یک کلمه با او حرف بزنیم و بگوییم ما نمی‌توانیم تو را ببینیم، ولی تو که می‌توانی ما را ببینی و می‌توانی خودت را به ما نشان بدهی. اگر یک دفعه تو را ببینیم، دیگر به جاهای دیگر نگاه نمی‌کنیم و فقط تو را نگاه می‌کنیم. و آن وقت از قول آنها می‌خوانیم:

ز بوی زلف تو مفتونم ای گل		ز رنگ روی تو دلخونم ای گل
من عاشق ز عشقت بی قرارم		تو چون لیلی و من مجنونم ای گل

او گفت: یوسف، تو مرا ندیدی، اما من تو را دیدم. چشم‌های خیلی قشنگی داری. گفت: اتفاقا این چشم‌های قشنگ من اولین عضوی است که در قبر بر صورت من می‌ریزد و تو به چه دل بسته‌ای؟ در آن فشار و حرارت قبر، گونه‌ها و صورت و حدقه باد می‌کند و چشم را بیرون می‌اندازد. او گفت: یوسف بوی خیلی خوبی داری. گفت: روز چهارم یا پنجم بیا قبر را بشکاف ببین از بوی بدِ بدنم تا به کجا فرار می‌کنی! او گفت: یوسف، برخیز و روی این فرش‌های حریر من آن چیزی را که از تو می‌خواهم برآورده کن. گفت: اگر من این کار را بکنم حقی که در بهشت برای من قرار داده‌‌اند از دستم می‌رود و این معامله بسیار خطرناکی است و من نمی‌كنم.

گفت: پس بیا نزدیک من بشین. گفت: اگر به تو نزدیک شوم از او دور می‌شوم، آخر چگونه من تو را با او مقایسه کنم؟ من به تو نزدیک بشوم و از او دور شوم آیا می‌ارزد؟ آخر زلیخا عصبانی شد و گفت: من امروز تو را به دست شکنجه‌گران مخوف زندان‌های مصر می‌سپارم. گفت: الحمدلله، به محض این که مرا به دست شکنجه‌گران بسپاری، او مرا خریده است. قرآن در باره این قسمت آخر محاکمه می‌فرماید: وقتی او را به زندان انداختند آغوش گرم پروردگار او را خرید و در نتیجه یوسف گفت: )رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْه‏(

 و بعد هم دیدید که براثر مصرف درست نعمت‌ها، وحی به دور یوسف چرخید و 112آیه در قرآن در باره او نازل شد.

هرگز نمیرد آن‌‌که دلش زنده شد به عشق         ثبت اسـت بــر جــریده عالم دوام مــا