گوشه‏اى به مدعيان تمدن‏

شما آمار هر نوع گناه، فحشا، منكرات، تجاوزات، ظلم‏ها، غارتگرى‏ها، دزدى‏ها، آدم‏كشى‏ها، جيب‏برى‏ها، مسائل خلاف عفت، و... را كه بخواهيد (در هر ثانيه چند گناه و جرم) در روزنامه‏ها و كتاب‏هاى خود آنان يافت مى‏شود. و بيشتر گناهان و تخلّفات كشورهاى مسلمان نشين هم معلول ارتباط با آنها و سياست‏هاى استعمارى و تهاجم فرهنگ ابتذال آن آلودگان بدتر از حيوان است!!

تعجّب است كه اين وحشيان دور از تمدن واقعى و اين درنده‏خويان بدتر از حيوان و اين تاريك دلان از خدا بى‏خبر، از قيمت و ارزش بيشتر كالاهاى زمين و از مسائل مادى باخبرند، امّا كمترين خبرى از حيثيت و ارزش انسانى خود نداشته و نمى‏دانند راه كمال و فضيلت چيست و به قول حكيم، فيلسوف و عارف آگاه مولوى معنوى:

          صد هزاران فضل داند از علوم             جان خود را مى نداند آن ظلوم‏

             داند او خاصيت هر جوهرى             در بيان جوهر خود چون خرى‏

             تو همى دانى يجوز ولا يجوز             خود ندانى كه يجوزى يا عجوز

             اين روا وان ناروا دانى وليك             خود روا يا ناروايى بين تو نيك‏

             قيمت هر كاله مى‏دانى كه چيست             قيمت خود را ندانى زاحمقى است‏

             سعدها و نحس‏ها دانسته‏اى             ننگرى سعدى تو يا ناشسته‏اى‏

             جان جمله علم‏ها اين است اين             كه بدانى من كيم در يوم دين‏

             آن اصول دين ندانستى وليك             بنگر اندر اصل خود كوهست نيك‏

             از اصوليّت اصول خويش به             كه بدانى اصل خود اى مرد به‏

در هر صورت انسان هر قدر از امور محسوسه و مادى و جنبه‏هاى حيوانى، البته در آن مرز و حدّى كه خدا نمى‏پسندد، پا بر شهوات حاد و هوى و هوس گذارد، مصفّاتر و بر درك حقايق عاليه علوم و وصول به سعادت و آرامش خاطر توانا مى‏شود، و هر اندازه به طرف امور مادى و حيوانى تمايل كند، به عالم حيوانيت نزديك‏تر و بلكه چون اسباب كارش آماده‏تر از حيوان است، پست‏تر از حيوان خواهد شد!

بنابراين بايد كوشش كرد، كه با كمك وحى، نفس را از حالت اماره و سركشى نجات داد، و به حالت مطمئنّه شدن و راضيه و مرضيه گشتن رساند.