علم گذشتگان‏

«والحديث عن الماضى».

قرآن اخبار گذشته عالم را نيز در اختيار انسان قرار مى‏دهد. حال، يا گذشته تاريخى يا ساختمانى يا معنوى و يا سرگذشت ملت‏هاى گذشته را. خود اين موضوع هم دانش گسترده‏اى است. امروزه، انسان چه قدر براى درك مسائل گذشته جهان هزينه مى‏كند؟ چه اندازه براى درك علوم و حوادث گذشته بشر زحمت مى‏كشد و مى‏كوشد پس از پنجاه سال سنگ نوشته‏اى را فهم كند تا از گذشته ملتى خبر بگيرد؟ قرآن اين كار را كرده و در آيات خود از ابتداى شروع ساختمان جهان تا وقتى اين نظام حيرت‏انگيز به اين صورت بر پا شده را توضيح داده است. تازه، اين دو علم را مقدمه ديدن خدا و ايمان به وجود مقدّس او مى‏داند.

بى‏سبب نبوده كه شخصيت‏هايى هم‏چون امير المؤمنين، عليه‏السلام، و حضرت زهرا، عليهاالسلام، امام مجتبى، عليه‏السلام، و ساير ائمه، عليهم السلام، اين‏طور عاشق خدا بودند. آن‏ها اين عشق را از قرآن گرفته بودند. حضرت سيد الشهدا، عليه‏السلام، در دعاى عرفه كه به راستى معجزه‏اى در عالم انسانيت است، مسائلى را از عالم آفرينش، بدن، نفس و از ساختمان بدن انسان طرح كرده كه شگفت‏آور است. بنا بر روايات، آن حضرت هنگام ايراد اين دعا مانند مشك از ديده اشك مى‏ريخت و دست بر آسمان برداشته بود. حضرت در اين دعا درباره ساختمان بدن، چشم، رگ‏ها، سيستم اعصاب، مخ و ... نكاتى را طرح مى‏كند كه به واقع عجيب است.  در صحراى عرفات، نه آزمايشگاهى وجود داشته، و نه ميكروسكوپ و تلسكوپى در كار بوده، بلكه صحراى خشكى بوده كه در آن مردى به عشق خدا روى خاك‏ها نشسته و از كار و صنعت خدا تعريف كرده و اشك ريخته است.

انسان با خواندن كلمات حضرت سيدالشهدا، عليه‏السلام، چنان باادب و متواضع مى‏شود كه انگار شخص امام حسين، عليه‏السلام، امور معنوى او را ساخته و پرداخته كرده است.