فضیلت و آثار صلوات بر محمد و آل محمد در روایات

صلوات بر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله و خاندان پاک ایشان، از ذکرهای پرفضیلتی است که در روایات اسلامی آثار فراوانی برای آن بیان شده است؛ از استجابت دعا و آمرزش گناهان گرفته تا نورانیت قبر، بهره‌مندی از رحمت الهی و نزدیکی به رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در روز قیامت.

در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام، افزون بر بیان فضیلت صلوات، درباره زمان‌های مناسب برای فرستادن آن، چگونگی صلوات کامل بر پیامبر و آل ایشان و آثار دنیوی و اخروی این ذکر شریف نیز سخن گفته شده است. در ادامه، مجموعه‌ای از روایات درباره فضیلت صلوات بر محمد و آل محمد علیهم‌السلام را مرور می‌کنیم.

جایگاه و معنای صلوات در روایات

معنای صلوات خدا، فرشتگان و مؤمنان

امام صادق علیه‌السلام درباره معنای صلوات خداوند، فرشتگان و مردم بر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«الصَّلاةُ مِنَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ رَحمَةٌ، وَمِنَ المَلائِكَةِ تَزكِيَةٌ، وَمِنَ النّاسِ دُعاءٌ.»

صلوات از جانب خدای متعال به معنای رحمت، از سوی فرشتگان به معنای ستایش و تزکیه و از سوی مردم به معنای دعاست.[1]

صلوات، هم‌سنگ تسبیح و تهلیل و تکبیر

امام رضا علیه‌السلام فرمودند:

«الصَّلاةُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ تَعْدِلُ عِنْدَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ التَّسبيحَ وَالتَّهليلَ وَالتَّكبيرَ.»

صلوات بر محمد و آل محمد علیهم‌السلام، نزد خدای عزوجل با تسبیح «سبحان‌الله»، تهلیل «لا إله إلا الله» و تکبیر «الله اکبر» برابری می‌کند.[2]

فضیلت و آثار اخروی صلوات

نزدیک‌ترین افراد به پیامبر در روز قیامت

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«أَوْلَى النّاسِ بي يَومَ القِيامَةِ أَكْثَرُهُمْ عَلَيَّ صَلاةً فِي دارِ الدُّنيا.»

نزدیک‌ترین مردم به من در روز قیامت، کسانی هستند که در دنیا بیش از دیگران بر من صلوات فرستاده باشند.[3]

صلوات؛ نور قبر، صراط و بهشت

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«أَكْثِرُوا الصَّلاةَ عَلَيَّ، فَإِنَّ الصَّلاةَ عَلَيَّ نُورٌ فِي القَبرِ، وَنُورٌ عَلَى الصِّراطِ، وَنُورٌ فِي الجَنَّةِ.»

بر من بسیار صلوات بفرستید؛ زیرا صلوات بر من، نوری در قبر، نوری بر صراط و نوری در بهشت است.[4]

صلوات و ورود به بهشت

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«مَنْ كانَ آخِرُ كَلامِهِ الصَّلاةَ عَلَيَّ وَعَلى عَلِيٍّ دَخَلَ الجَنَّةَ.»

هر کس پایان سخنش صلوات بر من و علی بن ابی‌طالب علیهماالسلام باشد، وارد بهشت خواهد شد.[5]

صلوات هفتاد هزار فرشته بر صلوات‌فرستنده

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«جاءَني جِبْرَئيلُ وَقالَ: إِنَّهُ لا يُصَلِّي عَلَيْكَ أَحَدٌ إِلّا وَيُصَلِّي عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ، وَمَنْ صَلّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ كانَ مِنْ أَهْلِ الجَنَّةِ.»

جبرئیل نزد من آمد و گفت: هیچ‌کس بر تو صلوات نمی‌فرستد، مگر آنکه هفتاد هزار فرشته بر او صلوات می‌فرستند و کسی که هفتاد هزار فرشته بر او صلوات بفرستند، از اهل بهشت خواهد بود.[6]

صلوات و رحمت و آمرزش الهی

پاسخ خداوند به صلوات بندگان

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله پس از سجده‌ای طولانی فرمودند:

«لَقِيَني جِبْرَئيلُ فَبَشَّرَني، قالَ: إِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ: مَنْ صَلّى عَلَيْكَ صَلَّيْتُ عَلَيْهِ، وَمَنْ سَلَّمَ عَلَيْكَ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَسَجَدْتُ لِذلِكَ.»

جبرئیل مرا دیدار کرد و بشارت داد که خدای عزوجل می‌فرماید: هر کس بر تو صلوات بفرستد، من بر او صلوات می‌فرستم و هر کس بر تو سلام کند، من بر او سلام می‌کنم. ازاین‌رو، به شکرانه این موهبت الهی سجده کردم[7]

آمرزش گناهان با صلوات روزانه

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«مَنْ صَلّى عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ ثَلاثَ مَرّاتٍ وَفي كُلِّ لَيْلَةٍ ثَلاثَ مَرّاتٍ حُبّاً لي وَشَوْقاً إِلَيَّ، كانَ حَقّاً عَلَى اللهِ عَزَّوَجَلَّ أَنْ يَغْفِرَ لَهُ ذُنُوبَهُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ وَذلِكَ اليَوْمَ.»

هر کس از روی محبت و اشتیاق به من، روزی سه مرتبه و شبی سه مرتبه صلوات بفرستد، بر خداوند است که گناهان آن شب و روز او را بیامرزد.[8]

گشوده‌شدن دری از عافیت

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«مَنْ صَلّى عَلَيَّ مَرَّةً فَتَحَ اللهُ عَلَيْهِ باباً مِنَ العافِيَةِ.»

هر کس یک مرتبه بر من صلوات بفرستد، خداوند دری از عافیت را بر او می‌گشاید.[9]

برآورده‌شدن حاجت‌ها با صلوات خالصانه

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«مَنْ صَلّى عَلَى النَّبِيِّ وَآلِهِ مَرَّةً واحِدَةً بِنِيَّةٍ وَإِخْلاصٍ مِنْ قَلْبِهِ، قَضَى اللهُ لَهُ مِائَةَ حاجَةٍ؛ مِنْها ثَلاثُونَ لِلدُّنْيا وَسَبْعُونَ لِلآخِرَةِ.»

کسی که یک مرتبه با نیت پاک و اخلاص قلبی بر پیامبر و خاندان ایشان صلوات بفرستد، خداوند صد حاجت او را برآورده می‌کند؛ سی حاجت دنیوی و هفتاد حاجت اخروی[10]

پاداش فراوان صلوات

صلوات خداوند و فرشتگان بر بنده

امام صادق علیه‌السلام از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله روایت کرده‌اند:

«مَنْ صَلّى عَلَيَّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَمَلائِكَتُهُ، وَمَنْ شاءَ فَلْيُقِلَّ وَمَنْ شاءَ فَلْيُكْثِرْ.»

هر کس بر من صلوات بفرستد، خداوند و فرشتگانش بر او درود و رحمت می‌فرستند؛ پس هر که می‌خواهد کم و هر که می‌خواهد بسیار صلوات بفرستد[11]

پاداش یک صلوات

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«إِذا ذُكِرَ النَّبِيُّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ فَأَكْثِرُوا الصَّلاةَ عَلَيْهِ، فَإِنَّهُ مَنْ صَلّى عَلَى النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ صَلاةً واحِدَةً، صَلّى اللهُ عَلَيْهِ أَلْفَ صَلاةٍ في أَلْفِ صَفٍّ مِنَ المَلائِكَةِ...»

هنگامی که نام پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله برده می‌شود، بسیار بر ایشان صلوات بفرستید؛ زیرا هر کس یک مرتبه بر پیامبر صلوات بفرستد، خدای متعال هزار مرتبه، در میان هزار صف از فرشتگان، بر او درود می‌فرستد و آفریدگان الهی نیز به سبب صلوات خداوند و فرشتگان، بر آن بنده درود می‌فرستند.[12]

پاداش ده و صد صلوات

امام صادق علیه‌السلام به اسحاق بن فرّوخ فرمودند:

«مَنْ صَلّى عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ عَشْراً صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَمَلائِكَتُهُ مِائَةَ مَرَّةٍ، وَمَنْ صَلّى عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ مِائَةَ مَرَّةٍ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَمَلائِكَتُهُ أَلْفاً...»

هر کس ده مرتبه بر محمد و آل محمد صلوات بفرستد، خداوند و فرشتگانش صد مرتبه بر او صلوات می‌فرستند و هر کس صد مرتبه صلوات بفرستد، خداوند و فرشتگانش هزار مرتبه بر او درود می‌فرستند.[13]

صلوات و استجابت دعا

صلوات؛ سبب پذیرش دعا

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«صَلاتُكُمْ عَلَيَّ مُجَوِّزَةٌ لِدُعائِكُمْ، وَمَرْضاةٌ لِرَبِّكُمْ، وَزَكاةٌ لِأَعْمالِكُمْ.»

صلوات شما بر من، سبب پذیرفته‌شدن دعا، خشنودی پروردگار و پاکی اعمال شماست.[14]

آغاز دعا با صلوات

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«إِذا دَعا أَحَدُكُمْ فَلْيَبْدَأْ بِالصَّلاةِ عَلَى النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ؛ فَإِنَّ الصَّلاةَ عَلَى النَّبِيِّ مَقْبُولَةٌ، وَلَمْ يَكُنِ اللهُ لِيَقْبَلَ بَعْضَ الدُّعاءِ وَيَرُدَّ بَعْضاً.»

هرگاه یکی از شما دعا می‌کند، دعای خود را با صلوات بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله آغاز کند؛ زیرا صلوات بر پیامبر دعایی پذیرفته‌شده است و خداوند برتر از آن است که بخشی از دعا را بپذیرد و بخش دیگری را رد کند.[15]

صلوات در آغاز، میان و پایان دعا

امام صادق علیه‌السلام از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله روایت کرده‌اند:

«اِجْعَلُوني في أَوَّلِ الدُّعاءِ وَفي آخِرِهِ وَفي وَسَطِهِ.»

مرا در آغاز، پایان و میان دعاهایتان قرار دهید و بر من صلوات بفرستید.[16]

فضیلت صلوات در روز جمعه

برترین عمل روز جمعه

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«ما مِنْ عَمَلٍ أَفْضَلَ يَوْمَ الجُمُعَةِ مِنَ الصَّلاةِ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ.»

هیچ عملی در روز جمعه، برتر و بافضیلت‌تر از صلوات بر محمد و آل محمد علیهم‌السلام نیست.[17]

صد صلوات پس از عصر روز جمعه

حمّاد بن عیسی از امام صادق علیه‌السلام درباره بهترین عمل روز جمعه پرسید. حضرت فرمودند:

«الصَّلاةُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ مِائَةَ مَرَّةٍ بَعْدَ العَصْرِ، وَما زِدْتَ فَهُوَ أَفْضَلُ.»

پس از نماز عصر، صد مرتبه بر محمد و آل محمد صلوات بفرست و هرچه بر آن بیفزایی، فضیلت بیشتری خواهد داشت.[18]

فرشتگان و ثبت صلوات در شب و روز جمعه

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«إِذا كانَتْ عَشِيَّةُ الخَميسِ وَلَيْلَةُ الجُمُعَةِ نَزَلَتْ مَلائِكَةٌ مِنَ السَّماءِ مَعَها أَقْلامُ الذَّهَبِ وَصُحُفُ الفِضَّةِ... إِلّا الصَّلاةَ عَلَى النَّبِيِّ وَآلِهِ.»

از شامگاه پنجشنبه و شب جمعه، فرشتگانی با قلم‌هایی از طلا و لوح‌هایی از نقره از آسمان فرود می‌آیند و تا غروب روز جمعه، صلوات بر پیامبر و خاندان ایشان را ثبت می‌کنند.[19]

ذکرهای خاص صلوات

صلوات برای درک زمان ظهور

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«مَنْ قالَ بَعْدَ صَلاةِ الظُّهْرِ وَصَلاةِ الفَجْرِ في الجُمُعَةِ وَغَيْرِها: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ، لَمْ يَمُتْ حَتّى يُدْرِكَ القائِمَ المَهْدِيَّ عَلَيْهِ السَّلامُ.»

هر کس پس از نماز صبح و ظهر، چه در روز جمعه و چه در دیگر روزها، بگوید: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ»، نمی‌میرد تا قائم مهدی علیه‌السلام را درک کند.[20]

صد صلوات پس از سپیده‌دم

امام صادق علیه‌السلام به صَباح بن سیّابه فرمودند:

«أَلا أُعَلِّمُكَ شَيْئاً يَقي اللهُ بِهِ وَجْهَكَ مِنْ حَرِّ جَهَنَّمَ؟ ... قُلْ بَعْدَ الفَجْرِ: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ مِائَةَ مَرَّةٍ...»

آیا چیزی به تو بیاموزم که خداوند به سبب آن چهره‌ات را از حرارت آتش جهنم حفظ کند؟ پس از سپیده‌دم، صد مرتبه بگو: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ».[[21]

صلوات کامل بر پیامبر و اهل‌بیت علیهم‌السلام

صلوات را ناقص نفرستید

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:

«سَمِعَ أَبي رَجُلاً مُتَعَلِّقاً بِالبَيْتِ وَهُوَ يَقُولُ: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ، فَقالَ لَهُ أَبي: يا عَبْدَ اللهِ، لا تَبْتُرْها، لا تَظْلِمْنا حَقَّنا، قُلْ: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ.»

پدرم، امام باقر علیه‌السلام، شنیدند مردی در کنار خانه خدا می‌گوید: «اللهم صل علی محمد». حضرت به او فرمودند: ای بنده خدا، صلوات را ناقص نکن و حق ما اهل‌بیت را نادیده نگیر؛ بگو: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ».[[22]

نهی از «صلوات بتراء»

از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل شده است:

«لا تُصَلُّوا عَلَيَّ صَلاةَ البَتْراءِ.»

اصحاب پرسیدند: صلوات بتراء چیست؟ حضرت فرمودند:

«لا تَقُولُوا: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَتُمْسِكُونَ، بَلْ قُولُوا: صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ.»

بر من صلوات ناقص نفرستید. نگویید «اللهم صل علی محمد» و سپس سکوت کنید؛ بلکه بگویید: «اللهم صل علی محمد و آل محمد».[[23]

صلوات بر پیامبر همراه با صلوات بر آل ایشان

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«مَنْ صَلّى عَلَيَّ وَلَمْ يُصَلِّ عَلى آلي لَمْ يَجِدْ ريحَ الجَنَّةِ، وَإِنَّ ريحَها لَيُوجَدُ مِنْ مَسيرَةِ خَمْسِمِائَةِ عامٍ.»

کسی که بر من صلوات بفرستد، اما بر خاندانم صلوات نفرستد، بوی بهشت را استشمام نمی‌کند؛ در حالی که بوی آن از فاصله‌ای بسیار دور به مشام می‌رسد.[24]

صلوات هنگام شنیدن نام پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله

جفاکارترین مردم

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«أَجْفَى النّاسِ رَجُلٌ ذُكِرْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ.»

جفاکارترین مردم کسی است که نام من نزد او برده شود، اما بر من صلوات نفرستد.[25]

بخیل واقعی چه کسی است؟

امام حسین علیه‌السلام از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرده‌اند:

«البَخيلُ حَقّاً مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ.»

بخیل واقعی کسی است که نام من نزد او برده شود، اما بر من صلوات نفرستد.[26]

صلوات در مجالس و موقعیت‌های مختلف

مجلسی که در آن یاد خدا و صلوات نباشد

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«ما مِنْ قَوْمٍ اجْتَمَعُوا في مَجْلِسٍ فَلَمْ يَذْكُرُوا اسْمَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ وَلَمْ يُصَلُّوا عَلى نَبِيِّهِم إِلّا كانَ ذلِكَ المَجْلِسُ حَسْرَةً وَوَبالاً عَلَيْهِم.»

هیچ گروهی در مجلسی گرد هم نمی‌آیند و خداوند را یاد نمی‌کنند و بر پیامبرشان صلوات نمی‌فرستند، مگر آنکه آن مجلس موجب حسرت و پشیمانی آنان خواهد شد.[27]

فضیلت صلوات در داخل کعبه

عبدالسلام بن نعیم به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: وارد کعبه شدم و هیچ دعایی جز صلوات بر محمد و آل محمد به خاطرم نیامد. حضرت فرمودند:

«أَما إِنَّهُ لَمْ يَخْرُجْ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمّا خَرَجْتَ بِهِ.»

بدان که هیچ‌کس با عملی برتر از آنچه تو انجام دادی، از کعبه خارج نشده است.[28]

صلوات هنگام بوییدن گل

مالک بن أعین جُهَنی می‌گوید: گلی را به امام صادق علیه‌السلام تقدیم کردم. حضرت آن را گرفتند، بوییدند و بر دیدگان خود نهادند، سپس فرمودند:

«مَنْ تَناوَلَ رَيْحانَةً فَشَمَّها وَوَضَعَها عَلى عَيْنَيْهِ ثُمَّ قالَ: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، لَمْ تَقَعْ عَلَى الأَرْضِ حَتّى يُغْفَرَ لَهُ.»

هر کس گلی را بگیرد، آن را ببوید و بر چشمان خود بگذارد و سپس بگوید: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ»، پیش از آنکه گل را بر زمین بگذارد، آمرزیده می‌شود.[29]

نوشتن صلوات در نوشته‌ها

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«مَنْ صَلّى عَلَيَّ في كِتابٍ لَمْ تَزَلِ المَلائِكَةُ تَسْتَغْفِرُ لَهُ ما دامَ اسْمي في ذلِكَ الكِتابِ.»

کسی که در نوشته‌ای بر من صلوات بنویسد، تا هنگامی که نام من در آن نوشته باقی است، فرشتگان برای او طلب آمرزش می‌کنند.[30]

صلوات و دوری از آسیب‌های معنوی

دورشدن شیطان با صلوات

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«إِنَّ الشَّيْطانَ اثْنانِ: شَيْطانُ الجِنِّ وَيُبَعَّدُ بِـ«لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللهِ العَلِيِّ العَظيمِ»، وَشَيْطانُ الإِنْسِ وَيُبَعَّدُ بِالصَّلاةِ عَلَى النَّبِيِّ وَآلِهِ.»

شیطان دو گونه است: شیطان جنی که با ذکر «لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم» دور می‌شود و شیطان انسی که با صلوات بر پیامبر و خاندان ایشان از انسان دور می‌شود.[31]

بلند فرستادن صلوات

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«اِرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ بِالصَّلاةِ عَلَيَّ؛ فَإِنَّها تَذْهَبُ بِالنِّفاقِ.»

هنگام صلوات بر من، صدای خود را بلند کنید؛ زیرا این کار نفاق را از بین می‌برد.[32]

صلوات در زندگی پیامبران و بندگان خدا

علت مقام خُلّت حضرت ابراهیم علیه‌السلام

امام هادی علیه‌السلام فرمودند:

«إِنَّما اتَّخَذَ اللهُ إِبْراهيمَ خَليلاً لِكَثْرَةِ صَلاتِهِ عَلى مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ صَلَواتُ اللهِ عَلَيْهِم.»

خدای متعال حضرت ابراهیم علیه‌السلام را به مقام خُلّت برگزید، به سبب آنکه ایشان بسیار بر محمد و اهل‌بیت علیهم‌السلام صلوات می‌فرستاد.[33]

تفسیر «وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلّى»

عبیدالله بن عبدالله دهقان می‌گوید: خدمت امام رضا علیه‌السلام رسیدم. حضرت درباره معنای آیه «وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلّى» پرسیدند. عرض کردم: یعنی هرگاه نام پروردگارش را یاد کند، برخیزد و نماز بخواند.

حضرت فرمودند:

«كُلَّما ذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ، صَلّى عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ.»

هرگاه نام پروردگار خود را یاد کرد، بر محمد و آل محمد علیهم‌السلام صلوات بفرستد.[34]

روایتی درباره گریه نوزادان و صلوات

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند:

«لا تَضْرِبُوا أَطْفالَكُمْ عَلى بُكائِهِم؛ فَإِنَّ بُكاءَهُمْ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ شَهادَةُ أَنْ لا إِلهَ إِلّا اللهُ، وَأَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ الصَّلاةُ عَلَى النَّبِيِّ وَآلِهِ، وَأَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ الدُّعاءُ لِوالِدَيْهِ.»

نوزادان خود را به سبب گریه‌شان نزنید؛ زیرا گریه آنان در چهار ماه نخست، شهادت به یگانگی خداوند، در چهار ماه بعد صلوات بر پیامبر و خاندان ایشان و در چهار ماه دیگر دعا برای پدر و مادرشان است[35]

سخن پایانی

در مجموعه روایات اسلامی، صلوات بر محمد و آل محمد علیهم‌السلام تنها یک ذکر زبانی نیست، بلکه عملی عبادی با آثار گسترده معنوی دانسته شده است. آمرزش گناهان، استجابت دعا، نزول رحمت الهی، نورانیت قبر و صراط، افزایش پاداش اعمال و اظهار محبت و وفاداری به پیامبر و اهل‌بیت علیهم‌السلام از مهم‌ترین آثاری است که در این روایات برای صلوات بیان شده است.

همچنین بر اساس این روایات، شایسته است هنگام شنیدن نام پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله، در آغاز و پایان دعا، روز و شب جمعه و دیگر فرصت‌های معنوی، بر آن حضرت و خاندان پاک ایشان صلوات فرستاده شود:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ

منابع