ارزش روز، رفعت آسمان و گستره زمين
بعد قسم ديگرى را مطرح مىكند كه همسان و همراه با ارزش شب است:
«وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها»
و قسم به روز كه باز داراى موقعيت ويژهاى در اين عالم است. روشنايى كه روز دارد و فعاليتهاى عظيمى كه موجودات زنده و گياهان در روز دارند، آثار عظيمى كه براى زندگى بشر در روز هست، ويژگى اين سوگند ديگر است.
«وَ السَّماءِ وَ ما بَناها»
قسم به آسمانها، كه ميلياردها ميليارد كهكشان و سحابى در آن هست و قسم به آن قدرتمندى كه آسمان را برپا كرده است؛ يعنى ميلياردها ميليارد كهكشان و سحابى را كه گاهى يك ستارهاش در حجم و وزن، چند ميليون برابر خورشيد است و ميلياردها سال است كه بدون ستون و بدون اين كه با زنجير به جايى بسته باشند، اين ميلياردها ستارگان و نجوم در فضاى هستى، مشغول ادا كردن تكليف خود هستند.
قسم به خدايى كه آسمانها را برپا كرده است و از افتادن نگه مىدارد و نمىگذارد كه هيچ كدام از مدار معين خود فرار كنند و حركات آنها تند و كند شده، تصادفى بين آنها به وجود بيايد.
«وَ الْأَرْضِ وَ ما طَحاها»
قسم به زمين كه منبع انواع موجودات، عناصر و نباتات با ارزش است و قسم به آن خدايى كه زمين را پهن كرد و گسترانيد.
«وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها»
قسم به خود نفس و به خدايى كه آن را آفريد.
English