سن آدمى به قدر عقل اوست‏

خدا رحمتش كند! يادم هست سال‏ها پيش امام جماعت يكى از مساجد  گاهى كه از دست بدكاران و گناهكاران و افراد خلافكار عصبانى مى‏شد، روى منبر با همان عصبانيت مخاطبشان مى‏كرد و مى‏گفت: بچه 70 ساله! چه وقت مى‏خواهى بالغ شوى و بفهمى كه دنيا و آخرت چه خبر است؟ تو بالغ بدنى شده‏اى نه بالغ عقلى. بدنت 55 سال پيش از نظر جسمى بالغ شد، پس چرا از نظر فكرى هنوز 2- 3 سالت بيشتر نيست؟

بعد، يكى از دوستان برايم تعريف كرد كه متعاقب اين حرف، روزى قضيه جالبى پيش آمد. ماجرا از اين قرار بود كه پيرمرد 80 ساله‏اى مرد كه اتفاقا انسان ناميزانى بود. مطابق رسم براى او ختم گرفتند و واعظ معروفى را هم دعوت كردند كه از قضا هم اين ميت را مى‏شناخت و هم واعظ متدينى بود كه نماز شبش ترك نمى‏شد و از عبارات جنت مكان و خلد آشيان و نوكر اهل بيت و ... كه نقل مجلس ختم است استفاده نمى‏كرد. از طرفى، مى‏دانست اين مرد 80 سال آدم بى‏ربطى بوده، لذا ابتدا منبر نصيحتى خوبى براى مردم رفت و در انتها هم روضه حضرت على اصغر، عليه السلام، را خواند. پس از پايان منبر، پسر بزرگ ميت نزد اين واعظ آمد و گفت: آقا، شما پدر ما را مى‏شناختيد؟ گفت: كاملا!
گفت: مى‏دانستيد ايشان 80 سالش بوده؟ گفت: آرى! گفت: پس چرا روضه حضرت على اصغر خوانديد؟ گفت: چون پدر شما از بچه شش ماهه‏اى هم كمتر مى‏فهميد. آن روضه را هم برايش اضافه خواندم!
آرى، گاهى بدن رشد مى‏كند و جان انسان در دو سالگى مى‏ماند. بلوغ جنسى و جسمى هويدا مى‏شود، ولى عقل در يك سالگى مى‏ماند.
*** ذو القرنين پرسيد: چرا قبرهايتان كنار خانه‏هاست؟ گفت: از انبيا به ما رسيده كه براى بيدار شدن از خواب غفلت، واعظى بهتر از ياد مرگ وجود ندارد. ما هر روز كه از در خانه بيرون مى‏آييم، چشممان به اين قبرها مى‏افتد و به خودمان مى‏گوييم: آخر زندگى در دنيا به اين‏جا ختم مى‏شود. يك وقت اسير دنيا نشوى، چون دنيا تو را براى خود نگه نمى‏دارد و روزى رهايت مى‏كند و بايد ببرند خاكت كنند. عبرت بگير!
قبرها جلوى خانه‏هايمان است تا هر روز ياد آخرت و مردن باشيم و بدانيم اين‏جا ماندنى نيستيم و مسافريم. نتيجه‏اش اين است كه مال كسى را نمى‏بريم، حق كسى را پايمال نمى‏كنيم، ظلم به كسى نمى‏كنيم، و آبروى كسى را نمى‏بريم. زيرا هر روز اين قبرها نصيحتمان مى‏كنند.
اما اين‏كه روى قبرها مدت عمر را آن‏گونه ثبت كرده‏ايم دليلش اين است كه ما آن مقدار از عمر را كه در عبادت و خدمت و تعليم و تربيت گذشته عمر محسوب مى‏كنيم و بقيه را عمر حيوانى و شكمى مى‏دانيم.