دعایی برای نجات از بلا و گرفتاری ها

دعا؛ نیروی مؤثر در سرنوشت

از نگاه جهان‌بینی مادی، تنها عوامل فیزیکی و قابل مشاهده هستند که سرنوشت انسان را رقم می‌زنند. اما در جهان‌بینی الهی، عوامل روحی و معنوی نیز به همان اندازه و بلکه بیش‌تر، در زندگی ما اثرگذارند. استاد شهید مطهری در این باره می‌گوید: «از نظر جهان‌بینی الهی، جهان هم شنواست و هم بینا؛ ندای جاندارها را می‌شنود و به آن‌ها پاسخ می‌دهد. به همین جهت دعا یکی از علل این جهان است که در سرنوشت انسان مؤثر است؛ جلو جریان‌هایی را می‌گیرد و یا جریان‌هایی به وجود می‌آورد.»

به بیان ساده‌تر، خداوند متعال بخشی از الطاف خود را مشروط به خواستن بنده قرار داده است. این تبعیض نیست، بلکه سنتی حکیمانه در نظام تکوین است. اما باید دانست که اجابت دعا نیز ضابطه‌مند است و هر درخواستی در هر شرایطی، دقیقاً مطابق میل ما برآورده نمی‌شود؛ بلکه خداوند آنچه را خیر و صلاح بنده در آن است، در زمان مناسب و به شکلی که گاه به ذهن ما خطور هم نمی‌کند، محقق می‌سازد.

سه اثر شگفت‌انگیز دعا در روایات اهل بیت (علیهم‌السلام)

۱. دفع قضای حتمی

شاید از تأثیرگذارترین مفاهیم در باب دعا، قدرت آن در تغییر دادن مقدرات حتمی باشد. امام صادق (علیه‌السلام) در این باره می‌فرمایند:

«دعا کردن، قضای الهی را برمی‌گرداند، اگر چه از آسمان نازل شده باشد و بسیار محکم شده باشد[1].»

و در جای دیگر تأکید می‌کنند:

«زیاد دعا کن که دعا کلید هر رحمت و برآورندهٔ هر حاجت است.[2]»

امام کاظم (علیه‌السلام) نیز این حقیقت را چنین بیان می‌کنند:

«بر شما باد به دعا کردن؛ زیرا دعا بلایی را که از مرحله قدر و قضا گذشته و جز امضای آن نمانده (یعنی تمام اسباب وقوعش فراهم شده) برمی‌گرداند.[3]»

۲. رفع گرفتاری و کوتاه شدن دوران بلا

امام کاظم (علیه‌السلام) به زیبایی رابطهٔ میان بلا و دعا را این‌گونه ترسیم می‌کنند:

«بلا و گرفتاری بر مؤمنی وارد نمی‌شود، مگر آن‌که خداوند عزّوجلّ به او الهام می‌کند که به درگاهش دعا نماید؛ و آن بلا به سرعت برطرف خواهد شد. و چنانچه از دعا خودداری کند، آن بلا و گرفتاری طولانی می‌گردد. پس هرگاه فتنه و بلایی بر شما وارد شد، به درگاه خداوند مهربان دعا و زاری کنید.[4]»

۳. آرامش درونی و دوری از وحشت

انسانی که اهل دعا و ارتباط مداوم با خداست، دیگر در برابر سختی‌ها دچار جزع و بی‌تابی نمی‌شود. چنین کسی خداوند را بزرگ‌تر از هر مشکل و گرهی می‌بیند، در نتیجه ترس و اضطراب از وجودش رخت برمی‌بندد و وسوسه‌های شیطانی در او اثر نمی‌کند.

هدیه‌ای از امام زمان (عج) برای لحظه‌های بن‌بست

مرحوم آیت‌الله سید مرتضی کشمیری، از عالمان وارسته، دعایی را نقل می‌کنند که مستقیماً از وجود نازنین حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) دریافت کرده‌اند. ایشان می‌فرمودند: «حضرت به من فرمودند هر وقت به بن‌بست رسیدی و کارها بر تو گره خورد، این دعا را بخوان»:

«يا مَن إذا تَضايَقَتِ الأُمُورُ فَتَحَ لَها باباً لَم تَذهَب إِلَيهِ الأَوهامُ، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَافتَحْ لِأُمُورِيَ المُتَضايِقَةِ باباً لَم يَذهَب إِلَيهِ وَهمٌ، يا أَرحَمَ الرّاحِمينَ»

ترجمهٔ دعا:

ای خدایی که چون کارها درهم پیچد و سخت گردد، دری به روی آن می‌گشایی که گمان هیچ‌کس به آن نمی‌رسید. بر محمد و خاندان محمد درود فرست و برای کارهای فروبستهٔ من دری بگشای که گمان هیچ‌کس به آن راه نیابد؛ ای مهربان‌ترین مهربانان[5].

در این دعای کوتاه، دستمان را در دست کسی می‌گذاریم که قدرت گشودن راه‌هایی را دارد که از تصور ما خارج است. کافی است با دل شکسته زمزمه‌اش کنیم و یقین داشته باشیم که او «ارحم الراحمین» است.