صفحه اصلی

پرسش و پاسخ

معمای سگ‌ها در اسلام؛ چرا نجس؟ چرا در قرآن نیست؟

خیلی وقت‌ها وقتی بحث نگهداری از سگ پیش میاید، سوالات زیادی ذر ذهن ما رژه می‌روند: «اگر سگ نجس است، چرا در قرآن مطلبی در این باره نیامده است؟»، «نکند فقط به خاطر یک سری میکروب های ساده باشد؟» یا «آیا اسلام با سگ‌ها دشمن است؟

بیایید این موضوع را یک بار برای همیشه، بسیار منطقی، شفاف و مستند بررسی کنیم.

۱. چرا در قرآن نیامده است؟

اولین گره ذهنی بسیاری از افراد این است که جای خالی این حکم در قرآن را دلیلی بر نبودن آن می‌دانند. اما واقعیت این است که قرآن مانند «قانون اساسی» عمل می‌کند و اصول کلی را بیان می‌فرماید. اگر قرار بود تبصره‌ها و جزئیات هر موضوعی (مانند تعداد رکعت‌های نماز یا احکام دقیق حیوانات) در آن گنجانده شود، از حالت یک کتاب راهنمای جامع خارج می‌شد. پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) وظیفه دارند این جزئیات را برای ما تبیین کنند. بنابراین، ذکر نشدن کلمه «نجس» برای سگ در قرآن، به معنای نفی آن نیست؛ بلکه جایگاه بیان آن در احادیث و سنت معصومین (ع) است.

۲. از وجود انگل تا روان‌شناسی وابستگی

از نظر علمی، در روده سگ انگلی به طول ۴ میلی‌متر (مانند تنیا اکینوکوکوس) وجود دارد که تخم‌های آن از طریق لیس زدن به بدن سگ منتقل می‌شود و برای انسان به شدت خطرناک است. اما اسلام تنها به دلیل این مسائل بهداشتی حکم نداده است؛ این موارد صرفاً «حکمت» ماجرا هستند، نه علت اصلی آن. ما باید بیاموزیم که در برابر احکام الهی تسلیم باشیم و همیشه صرفاً به دنبال یافتن علت مادی نباشیم، هرچند آگاهی از حکمت برخی احکام نیز بسیار مفید است.

یکی از این حکمت‌ها، ایجاد یک مرز عاطفی و فیزیکی مشخص میان انسان و سگ است. اسلام می‌خواهد انسان از مسیر اصلی زندگی، ارتباطات سازنده انسانی و تشکیل خانواده دور نشود. جایگزین کردن نیازهای عاطفی با یک حیوان خانگی، در درازمدت می‌تواند برای روان انسان و جامعه آسیب‌زا باشد. در واقع، این حکم نوعی پیشگیری حکیمانه است.

۳. امامان معصوم (ع) دقیقاً چه فرموده‌اند؟

احادیث معتبری که به دست ما رسیده‌اند، به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

دسته اول: روایاتی که مستقیماً کلمه «نجس» را به کار برده‌اند

در این احادیث، امامان (ع) بدون هیچ ابهامی از واژه «نجس» برای سگ استفاده کرده‌اند:

۱. استثنای سگ از سایر حیوانات: عذافر می‌گوید از امام صادق (ع) پرسیدم آیا می‌شود با نیم‌خورده آبِ حیواناتی مانند گوسفند، گاو، اسب و حتی درندگان وضو گرفت یا از آن نوشید؟ امام فرمودند بله. اما وقتی پرسیدم «سگ چطور؟ آیا او هم یک درنده نیست؟» امام با قاطعیت فرمودند: «نه به خدا قسم، او نجس است! نه به خدا قسم، او نجس است!»
(وسائل‌الشیعة، ج ۱، ص ۲۲۶)

۲. تاکید بر شدت نجاست: عبدالله بن ابی یعفور از امام صادق (ع) نقل می‌کند که فرمودند: «خداوند مخلوقی نجس‌تر از سگ نیافریده است.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۱، ص ۲۲۷)

۳. پلید و نجس: فضل ابی‌العباس می‌گوید احکام پس‌مانده آب حیوانات مختلف را از امام صادق (ع) پرسیدم و ایشان برای همه فرمودند مشکلی ندارد؛ تا اینکه به سگ رسیدم و امام فرمودند: «پلید و نجس است.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۳)

۴. نحوه شستن ظرف: شخصی از امام صادق (ع) درباره سگ پرسید. حضرت فرمودند: «پلید و نجس است. از آبی که اضافه آورده نباید وضو گرفت؛ آن آب را دور بریز و ظرفش را بار اول با خاک و سپس با آب بشوی.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۵)

۵. گوشت سگ: ابی سهل قرشی می‌گوید از امام صادق (ع) پرسیدم آیا گوشت سگ حرام است؟ امام فرمودند: «نجس است.» من سه بار سوالم را تکرار کردم و امام هر سه بار تاکید کردند که: «نجس است.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۶)

دسته دوم: روایاتی که با دستورات عملی، نجاست را ثابت می‌کنند

در این دسته، کلمه «نجس» نیامده است، اما امامان (ع) دستوراتی می‌دهند (مانند شستن لباس یا ظرف) که در احکام اسلامی تنها برای پاک کردن اشیای نجس استفاده می‌شود:

۱.آب خوردن سگ از ظرف: محمد بن مسلم از امام صادق (ع) پرسید اگر سگی از ظرفی آب بخورد چه باید کرد؟ امام فرمودند: «ظرف را بشویید» و در روایت دیگری فرمودند: «آن آب را دور بریزید.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۱، ص ۲۲۵ و ص ۲۲۶)

۲. وضو با نیم‌خورده حیوانات: ابی بصیر از امام صادق (ع) نقل می‌کند که با نیم‌خورده گربه می‌شود وضو گرفت، اما نیم‌خورده سگ را نمی‌شود نوشید (مگر اینکه از یک حوض خیلی بزرگ آب خورده باشد که با آب دهانش نجس نشود).
(وسائل‌الشیعة، ج ۱، ص ۲۲۶)

۳. برخورد رطوبت سگ با لباس: فضل از امام صادق (ع) نقل می‌کند: «هرگاه رطوبتی از سگ به لباس شما برخورد کرد، آن را بشویید.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۴)

۴. برخورد سگ با بدن انسان: محمد بن مسلم پرسید اگر سگی خودش را به بدن کسی بمالد تکلیف چیست؟ امام صادق (ع) فرمودند: «محل تماس را بشوید.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۶)

۵. سگ‌های شکاری (سلوقی): محمد بن مسلم درباره لمس سگ شکاری پرسید. امام صادق (ع) فرمودند: «اگر او را لمس کردی، دستت را بشوی.» (این یعنی قانون نجاست برای سگ شکاری هم صدق می‌کند).
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۶)

۶. توصیه امیرالمؤمنین (ع): امام علی (ع) فرمودند: «از نزدیک شدن به سگ‌ها بپرهیزید. کسی که سگ خیسی را لمس کرد، لباسش را بشوید و اگر سگ خشک بود، روی لباسش کمی آب بپاشد.»
(وسائل‌الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۷)

کلام آخر: اسلام ضد سگ نیست!

اسلام هیچ‌گونه دشمنی با سگ‌ها ندارد! سگ موجودی باوفا و مفید است. نگهداری از سگ برای نگهبانی، محافظت از گله، امداد و شکار کاملاً مجاز است و حتی آزار و ظلم به این حیوان، گناه بزرگی محسوب می‌شود.
موضوع اصلی تنها رعایت «فاصله‌گذاری» است. اسلام می‌گوید از مهارت‌های این حیوان استفاده کنید، به او غذا بدهید و مراقبش باشید، اما حریم خصوصی، بهداشت و احساسات خود را با او درنیامیزید. در نهایت باید این نکته مهم را در نظر داشته باشیم که شایسته است احکام خداوند را با اطمینان و بدون اما و اگر بپذیریم؛ چرا که هر حکم الهی دلیلی دارد که قطعاً به صلاح و خیر خود ماست.

منبع :

نظرات کاربران (23)

رهگذر ( 15 شهريور 1401 )

سلام و عرض ادب, متن رو خوندم و چند تا سوال برام پیش اومد! اول بابت انتقال بیماری از سگ به انسان که به عنوان یکی از دلایل نجاست سگ مطرح شده! ویروس کرونا از طریق خفاش به انسان سرایت کرد و الان نزدیک به 3 ساله کل کره زمین رو درگیر کرده, هزاران هزار نفر رو کشته و از بین برده! تو کل تاریخ بشریت بی سابقه اس همچین چیزی! این سوال برای من پیش میاد که چرا خفاش نجس نیست و سگ نجسه؟ دوم اینکه از خداوندی که توی قران خودش رو رحمان و رحیم معرفی کرده, عادل و عاقل و حکیم معرفی کرده به نظر من حقیر بعیده که موجودی رو خلق کنه که به گفته ی علما نجس العین هست, یعنی برخوردش به هرچیزی باعث نجاستی بسیار زیاد میشه! وجود یه همچین حیوانی تنها باعث گسترش نجاست در همه ی عالم میشه! (حتی تنفس اون هم نجس عنوان شده) خلق یه همچین موجودی کاری عبث و بیهوده و با مضرات فراوان هست و حکیم بودن پروردگار رو زیر سوال می بره. سوم اینکه چندین بار در قرآن و آیات معصومین ذکر شده که قبل از پذیرش هر موضوعی راجع به آن بیاندیشید (محض یادآوری)

ناشناس ( 18 مرداد 1400 )

حافظ: در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم /لطف آنچه تو اندیشی،حکم آنچه تو فرمایی ... سگ را خداوند آفریده وبی تردید پروردگارمهربان همه مخلوقات خودش را بسیار بیشتر از ما انسانها دوست دارد.. اما همان خدای مهربان و پیامبر و ائمه علیهم السلام از ما خواسته اند که از نگهداری سگ تزیینی در داخل اتاق خودداری کنیم..خوش به حال کسانی که نسبت به خدای مهربان تسلیم باشند و برای خدا شاخ و شانه نکشند * در ضمن برخی راجع به حکم نجاست سگ تردید می کنند. دستور پیامبر و ائمه علیهم السلام دقیقاً مثل دستور قرآن است.( مثل البته کسی که اعتقاد سستی دارد باور نخواهد کرد.او خود را به خواب زده ، و کسی را که خودش را به خواب زده هیچکس نمی تواند بیدار کند.

مظفری ( 5 مرداد 1400 )

سلام، قابل توجه دوستانی که علاقمند به تجدد هستند ، متاسفانه ما ایرانی ها دائما در حال الگو گیری از غرب هستیم و تاخیر فاز 50 ساله در این الگو گیری داریم . این یعنی برخی از آدما که سبک زندگی غربی رو میبین دوست دارند تقلید کنند و از اونجایی که ماشالله هیچکدام حاضر به تحقیق و پژوهش مطالعه نستن . سخت میشه عادت هاشون رو تغییر داد. فلسفه نجس بودن سگ با دلیل علمی ثابت شده ، حالا اینکه یکی به خاطر اشک سگ برای صاحبش ، سگ رو تا مقام انسانی بالا میاره مشکلی دیگه است . حالا همین آدما اشک 100 تا همنوع رو ببین ککشون هم نمیگزه همنوع که جای خود حتی پدر و مادر تجربه ثابت کرده که ما استاد تقلید کورکورانه هستیم و فقط ادعای زیادی دارم امیدوارم روزی عاقل بشیم

یک رهگذر ( 25 دى 1399 )

با سلام - در احکام آمده است که اگر سگی از ظرفی آب نوشید هر چقدر آن را بشویید پاک نمی شود بلکه باید آن را با خاک عجین کرده و سپس بشویید تا پاک شود . علم طب امروز ثابت کرده است که در بزاق آب دهان سگ میکروبی وجود دارد که تنها با خاک از بین می رود و اگر این میکروب خدای ناکرده وارد بدن انسان شود فاجعه بزرگی بوجود خواهد آمد لذا ظرف را باید اول با خاک عجین کرده و سپس با مواد شوینده شستشو داد . در احکام اسلام اگر دقت فرمایید نکته های ارزشمندی وجود دارد که ما از آن بی خبر هستیم - با تشکر و سپاس

ku36 ( 26 شهريور 1399 )

در شريعت مقدس اسلام مسائلي است كه تا به حال كسي نتوانسته جواب منطقي براي آنها داشته باشد - حرام بودن گوشت سگ وخوك - استفاده از طلا و ابريشم براي مردان - ديه زن نصف مرد - حروف مقطعه در قرآن مجيد

دنیا ( 14 شهريور 1399 )

ای خدااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا

حمید ( 4 مرداد 1399 )

عزیزان، استفاده از سگ به عنوان نگهبان گله ، نگهبان خانه، شکار و استفاده هایی مانند اسکیمو ها در کشیدن سورتمه و از این قبیل ، اشکال دینی ندارد. نجس بودن سگ یعنی اینکه این حیوان را قاطی زندگی شخصی خودت نکن. با وفا بودن سگ مانند نجیب بودن اسب و معصومیت گوسفند و سحر خیزی خروس است. دلیلی برای ورود این حیوانات به اتاق پذیرایی یا اتاق خواب ما نیست. نجس با کثیف فرق دارد. در اسلام ، هر نجسی محکوم به انهدام نیست. استفاده صحیح مد نظر است. بعضی چیزهای مفید نجس هستند که ممکن است بدون میکروب باشند مثل خون. یا مثل یک کافر اتوکشیده و کراوات زده که به ظاهر تمیز هم هست.مریضی یا هر چیز دیگری نظر شخصی و فردیست. نظر اسلام این است که ما در احکام و اخلاق، از امر خدا و اولیاء الله تبعیت کنیم.

Shahram ( 12 تير 1399 )

همش به کنار فقط اون بخش اخر که میگه از سگ ایدز میگیری ... والا تا جایی که ما میدونیم ایدز بیماری مقاربتی است. نعوظ به الله این چه حرفیه میزنید. دیگه انقدر سطح خودتون و مردم رو پایین نیارید خواهشا.

حسی حاجی امینی ( 19 فروردين 1399 )

دو جمله میگم .اولیش اینکه سگ مقامی داره که اسمش در قرآن امده و شامل معجزه اصحاب کهف هم شد و بعد از آن خداوند عینا خصلت وفاداری را در وجود سگ گداشت و هر انچه ما از این حیوان میبینم "عمیقا خود وفاداری است --انسام همه صفات در وجودش هست ولی به واسطه عقلش میتونه اونهارو پرورش بده و اگر انسان نزول کنه که دور و برمون کم نیستند در مورد صفات وفاداری و عشق از سگ هم کمتر میشه -اینجاست که میگند از سگ پست تره.نه اینکه سگ -پست باشه -اون انسان بی صفته

قریشی . شافعی مذهب ( 16 فروردين 1399 )

با سلام و دعای خیر . مطلب مفیدی بود ولی کاش بیشتر باز میشد . مثلا تفکیک سگ خانگی با سگ نگهبان گله و همچنین این مطلب که در اسلام هیچ بحثی از بی احترامی کردن به حیوانات یا صدمه زدن به آنها مطرح نیست بلکه محتوای دستورات در خصوص نگهداری سگ و یا سایر حیوانات نجس بعنوان حیوان خانگی و همنشین است، رسم ناپسندی که متاسفانه امروزه در لایه های مرفه جامعه شاهد ان هستیم

خدا ( 4 فروردين 1399 )

من حاضرم بخاطر یه سگ که ذاته وفاداری داره مریض بشم ، من حاضرم صدتا بیماری از سگ بگیرم که معرفتش عین معرفت خداست، من حاضرم اون انگل تو رودش بشینه تو روده من که این حیوون اشک میریزه از نبود صاحبش، من حاضرم، هزار تا بیماری بد بگیرم اما یه لحظه زجر این حیوون رو نبینم که یکی از جلوه های خداست، این حیوون آخر معرفته ، ندیدم ازین حیوون پاکتر

مریم ( 1 اسفند 1398 )

سلام در روده یا بدن سگ هیچ کرمی وجود نداره و این کاملا دروغ و غیر علمی است و نظر تمام دامپزشکان هست در صمن دامپزشکان هستند که سگ را معاینه میکنند و دوم پزشکان با سگ کاری ندارند که لخواند نظر بدهند سوم به تمام حیوانات از گاو گوسفند تا یگ و گربه برای بهداشت و بقای بیشتر و سلامتی هرچند ماه یکبار قرص صد انگل میدن حتی انسان ها هم گاهی انگل میگیرند اگ انسان ها واکسینه نشوند از سگ هم کثیفترند چهارم اگه کسی درامد بیشتر داره بهتره سگ و گربه و احشام رو واکسینه کنه تا اونها سلامت باشند اما با همین قرصرضد انگل که قیمت کمی داره به حیوانات میدن ۸۰ درصد باعث بهتر شدن شرایط زندگی حیوان میشوند و از بیماری ها دور میشه, اینکه میگین سگ تو روده اش کرم چند متری هست هیچ تاییدیه علمی بذایش ندارید و فقط فقط خودتون را دارید تخزیب میکنید و شایعه پراکنی میکنید

محمد لطفی زاده ( 19 بهمن 1398 )

بسمه تعالی. نجاست سگ لزوما ارتباطی با مسائل بهداشتی ندارد و در طول تاریخ صرفاً یک حکم فقهی بوده است. اینکه دلیل نجاست سگ چیست دقیق معلوم نیست همانطور که دلایل برخی احکام دیگر هم در دست نیست و فلسفه تعبد هم این است که انسان به خدای حکیم سر تعظیم فرود آورد. اینکه ایدز از هم نشینی با سگ به انسان منتقل می شود درست نیست. برای توجیه احکام دینی لزوماً نباید به علم تجربی ناقص بشر رجوع کرد. دکتر محمد لطفی زاده طلبه - دامپزشک www.cmenbar.ir

محمدرضا قاسني ( 15 بهمن 1398 )

من هنوز فكر ميكنم سگ نجس نيست

بنده ی خدا ( 30 دى 1398 )

باسلام و خدا قوت خدمت دست اندرکاران سایت واقعا مطالبی که در اسلام درباره سگ آمده دقیقا همین مطالب است. بعضی ها میخواهند سبک غربی را وارد زندگی کنند و از آن خوششون میاد. اما... کار خوبی نمیکنند. اگر مسلمونیم باید طبق دستورات دینی خودمان عمل کنیم نه طبق دستورات غرب. این جیزیه ک دشمن میخواهد. باتشکر موفق باشید

کیوان ح ( 18 دى 1398 )

خیلی خوبه که ناله های این سگها رو هنگام گرسنگی و درد و داغ فرزند بشنوید و ببینید که اینها هم احساس دارند. کدام یک از کشورهایی که حتی در منازل سگ دارند دچار بیماریهای عجیب و سنگین شدند. به سگ دست بزنید. شما توی پارک با دست نشسته غذا میخورید اما سگ ار کنارتان رد شود انگار نجاست به سر و روی شما باریده. شما در طول روز به اشیاء زیادی دست میزنید و مطمعن باشید بدن یک سگ خیابانی از آنها تمیزتر است.

جلال پارسافر ( 9 مرداد 1398 )

متاسفانه مطلب ناقص ادا شده است.این که سگ نجس است به این معنی نیست که بعنوان نگهبان خانه و گله نگهداری نشود.سگ جزء لاینفک دامداری و دامپروری است.اما اینکه دست خیس به بدن سگ بمالیم یا دست به سگ خیس بمالیم یا سگ از ظرف مورد استفاده خانواده آب یا غذا بخورد همه نجس میشن مربوط به طهارت است و به این معنی نیست برای نگهبانی از خانه از سگ استفاده نکنیم.البته نگهداری سگ به معنای غربی و امروزی دور شدن از انسانیت و فراموش کردن همنوع است.محبتی که میتوانست خرج یک کودک یتیم شود خرج یک توله سک میشود

یک فرد معمولی ( 8 مرداد 1398 )

با عرض سلام و خسته نباشید . مدتهاست که در پارک های تهران و حومه آن شاهد سگ هایی هستیم که آزادانه میچرخند . اگرچه برای پارک هستند اما نباید آزادانه در پارک بچرخند . بچه ها که در پارک درحال بازی هستند و پدر و مادر نیز در کنارشان است و در این لحظه خوب خانوادگی ، چند سگ خوشگل وارد پارک میشوند و با این کار گند میزنند به تمامی تلاش ما برای تربیت اسلامی کودکانمان . لطفا پیگیری کنید که چه رییس جمهور احمدی نژاد باشه و چه روحانی و چه اکبر و چه اصغر ، یک رویه ثابت را پیش بگیریم و ورود و پیاده روی سگ های متعلق به پارک ها را در پارک ها ممنوع کنیم . اگر بچه ای خدای ناکرده گم شد بله آنوقت میتوان از سگ ها کمک گرفت اما چیزی که من میبینم این است که پسر ها و دختر های جوان با مالیدن کله سگ ها ، ابراز محبت میکنند به سگ ها و این دروازه ای است برای ورود به برنامه های یهودیت و عملی شدن نقشه های یهودیت . من که کاره ای نیستم اما دست شما را میبوسم و عاجزانه خواهش میکنم که اقداماتی مستمر و دائمی (اگرچه کم ولی دائمی و مستمر) در مبارزه با ورود سگ ها به پارک ها انجام دهید . خداوند متعال و امام زمان (عج) نیز شما را یاری خواهد کرد . ان شاء الله

در جواب ناشناس ( 19 تير 1398 )

به دلیل آیات متعدد منجمله "اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و امولی الامر منکم". اوی الامر یعنی اهل بیت. اما اگر آن را هم قبول نکنیم، دیگر نمیتوانیم منکر شویم که در آیه اطاعت رسaول به وضوح گفته شده. خود رسول هم فرموده بعد از من از اهل بیتم پیروی کنید.

مهدی سرزهی ( 1 تير 1398 )

بسمه تعالی باسلام و احترام انسان اشرف مخلوقات است و خداوند تمام کتعلقات کره زمین و بقیه را برای زیست و شناخت انسانها آفریده است بنابراین یک موجود برتر از هرنظرحساب کنیم صحیح نیست که یک موجود پست تذ و پایین تر را خدمت کند مگراینکه این موجود برای انسان نفعی و منفعتی داشته باشد مثلا سگ گله یلسگ نگهبان درغیراین صورت واقعاً معقول و غیرمنطقی است که موجود برتر خدمت و نوکری موجود پست تذ را انجام دهد.

ناشناس ( 23 دى 1397 )

قبول احادیث معصومین به حکم کدام آیات قرآن واجب است؟

ناشناس ( 23 دى 1397 )

سلام علیکم خداقوت مطلب خوبی بود در خصوص تصویری استفاده شده نام استاد و نام موسسه در ذیل تصویر مناسب نیست لطفا در صورت ضرورت فقط لوگوی موسسه را درج کنید و نام استاد را حذف کنید با تشکر

z.tt ( 23 دى 1397 )

باتشکر . بخصوص استدلال پزشکی. ببخشید همیشه یک سوال تو ذهن من هست که چرا پیامبران که اکثرا چوپان بودند کنارشون سگ بوده ؟ و خوبه مسایلی که امروزه باهاشون درگیر هستیم را بیشتر می گذارید. التماس دعا

ارسال دیدگاه