در درمان عصبانيت عوامل زير مؤثر است:
1ـ جهاد بانفس: اساسي ترين راه غلبه بر خشم و ستيزه جويي و مصون ماندن از اعمال انتقامي، جهاد با نفس و تزكية روح است. رسول اكرم(ص) ميفرمايد: قوي ترين شما كسي است كه در موقع غضب مالك خود باشد. البته واضح است كه اين امر احتياج به تمرين و ممارست دارد و به تدريج بايد حاصل شود.
2ـ مبارزه با اسباب خشم: حواريون به عيسي(ع) گفتند: سخت ترين چيزها چيست؟ فرمود: سخت ترين چيزها غضب خداوند است. آنان گفتند: به چه چيزي خود را از غضب خدا حفظ كنيم؟ فرمود: به اين كه غضب نكنيد و خشمگين نشويد. گفتند: منشأ غضب چيست؟ فرمود: كبر و خود كامگي و كوچك شمرد مردم.
3ـ توجه به آثار خشم و عصبانيت: منشأ بسياري از بيماري هاي جسمي از جمله سرگيجه، سردرد، تنش و پرش اعضا، لكنت زبان، بيماري هاي خوني، سكته، كاهش قدرت دفاعي بدن، ناراحتي هاي دستگاه گوارشي و بي اشتهايي، خشم و غضب است مضافاً بر اين كه بعضي از مفاسد اخلاقي نيز مانند فحش و ناسزا و قهر و غيره ريشه در غضب دارد. از اين رو در روايات، خشم به عنوان كليد بدي ها ذكر شده است. رسول اكرم(ص) ميفرمايد: هنگامي كه انسان غضب كند، تمام شرور وجودش را در بر مي گيرد.
4ـ تغيير وضعيت: براي خاموش شدن آتش خشم بايد تغيير وضع و حالت داد. پيامبر اكرم(ص) ميفرمايد: اگر يكي از شما دچار خشم شد، در صورتي كه ايستاده است، بنشيند و اگر نشسته است، بخواند و اگر خشمش فرو ننشست، با آب سرد وضو بگيرد يا بدن را شستشو دهد كه آتش را جز آب خاموش نمي كند.
5ـ مهار شتاب زدگي: آدم عجول و شتاب زده، از سر جهل به رفتاري دست مي زند كه در پايان جز پشيماني سودي ندارد. امام علي(ع) ميفرمايد: باد غرور، فوران خشم و تندي زبان را با دوري از شتاب مهار كن.
6ـ ياد مرگ و قيامت: امام علي(ع) ميفرمايد: نمي تواني خشم را مهار كني مگر اين كه به معاد و آخرت بسيار بينديشي.
7ـ ياد خدا: خداوند به يكي از پيامبرانش وحي فرمود: اي فرزند آدم، در هنگامة خشم مرا به ياد آور تا من نيز هنگام غضب به ياد تو باشم.
منبع : پاسخگو