از حضرت سجاد عليه السلام درباره توحيد سؤال شد. در جواب فرمود:
خدا مىدانست كه در آخر زمان افراد عالم و مردان دقيق و كنجكاو خواهند آمد، خداوند [قل هو اللّه احد] و چند آيه از سوره حديد را تا [وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ] «2» نازل فرمود «3».
جمله [وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها] «4» از سوره حديد، جزء آيات پيش از [عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ] است كه در حديث حضرت على بن الحسين عليه السلام آمده است.
اينكه امام سجاد عليه السلام در فهم اين آيه به عمق دانش مردمى در آخر زمان اشاره مىكند شايد ناظر به مطلبى باشد كه دنياى امروز بدان متوجه شده است.
در فيزيك زيستى مىگويند:
هوايى كه كره زمين را در بر گرفته و قطر آن در حدود 800 كيلومتر است و با سرعت صدهزار كيلومتر در ساعت، با حركت زمين حركت مىكند، يكى از بزرگ ترين عواملى است كه از جهات متعدد حافظ حيات موجودات كره زمين است و يكى از آن جهات سوزاندن و متلاشى كردن سنگهايى است كه على الدوام
از نقاط دور دست وارد اتمسفر زمين مىشوند.
فرانك آلن استاد فيزيك زيستى مىگويد:
جوى كه از گازهاى نگاهبان زندگى بر سطح كره زمين تشكيل شده، آن اندازه ضخامت و غلظت دارد كه بتواند همچون زرهى زمين را از شر مجموعه مرگبار بيست ميليون سنگهاى آسمانى در روز كه با سرعتى در حدود پنجاه كيلومتر در ثانيه به آن برخورد مىكنند در امان نگاه دارد.
در اطراف خورشيد و زمين، ميليونها و هزارها ميليون سنگهاى شهابى وجود دارد كه به دور خورشيد مانند زمين مىگردند و چون سرد و منجمد هستند، فقط در نور خورشيد مىدرخشند، ولى چون كوچك هستند مقدار نور منعكس آفتاب كافى نيست كه ما آنها را ببينيم.
زمين به علت قوه جاذبهاى كه دارد هر روز ميليون ها از اين سنگهاى سماوى را كه به دور خورشيد مىگردند، جذب مىكند، بدين ترتيب كه آنها را به طرفى كشيده و مجذوب خود مىسازد.
سرعت اين سنگها به قدرى زياد است كه گاهى تا هفتاد كيلومتر در ثانيه مىرسد و به علت همين سرعت پس از برخورد با هوا، نه تنها داغ بلكه از حرارت سفيد مىشوند، به اين جهت است كه ما آنها را گلولههاى آتشين مىبينيم.
امام سجاد عليه السلام در زمينه سؤال توحيد، به آيات اوّل سوره حديد اشاره كرده و از مردم نكته سنج و عميق دوره آخر زمان نام برده است.
اين آيات، حاوى نكات بزرگ كتاب آفرينش است، در اين آيات از خلقت كيهان، از موجودات ارضى و سماوى، از زندگى و مرگ از آغاز و انجام، از ظاهر و باطن، از واردات و صادرات زمين و خلاصه از مطالبى سخن گفته كه هريك از آنها، در دنياى كنونى به عناوين:كيهانشناسى، زمينشناسى، گياهشناسى، حيوانشناسى، بيوشيمى و بيوفيزيك، يك موضوع اساسى علمى دانشگاهى است؛ بسيارى از دانشمندان الهى امروزه با مطالعه و تحقيق در يكى از اين مسائل به وجود آفريدگار جهان ايمان آوردهاند.
در اين آيات خداوند بزرگ به صفات: حكيم، حياتبخش، مرگآفرين، توانا، بينا و دانا ياد شده است، درباره علم بارى تعالى مىگويد:
[يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها]
آنچه در زمين فرو مىرود و آنچه از آن بيرون مىآيد و آنچه از آسمان نازل مىشود، و آنچه را در آن بالا مىرود مىداند.
ديروز براى آنچه از آسمان بر زمين نازل مىشود، به باران و ابرها مثل مىزدند و همان طور كه در ادعيه و اخبار آمده است، خداوند، به عدد قطرات باران آگاه و عالم است، ولى امروز با توجه به روايت امام سجاد عليه السلام و با توضيحى كه درباره سنگهاى سماوى و سوختن آنها در جو زمين داده شد، مىتوان باريدن سنگهاى كيهانى را نيز به عنوان مثال ديگرى براى علم الهى ذكر كرد.
دانشمندان مىگويند:
هر روز در حدود بيست ميليون سنگهاى كوچك و بزرگ از آسمان به زمين نازل مىشود، بيست ميليون يك عدد تقريبى است ولى خداوند به عدد واقعى آنها عالم و آگاه است.
دانش امروز مىگويد: گاهى سنگهاى بزرگى وارد جو زمين مىشوند كه قسمتى از آنها بر اثر برخورد با جو مىسوزد و باقى ماندهاش در خشكى يا دريا فرود مىآيد و كسى از عدد آنها و محل فرود آمدن آنها آگاهى ندارد، ولى خداوند از عدد واقعى و نقطه فرودشان آگاه است.
جالب آنكه سنگهاى سوخته به صورت ذرات كوچك خاكستر در جو زمين پراكنده مىشوند، بعضى از آن ذرات به زمين مىرسند و بعضى هم چنان در جو زمين سرگردان مىمانند، عدد سرسامآور آن ذرات بر احدى آشكار نيست، ولى خداوند از عدد آنها نيز آگاه است.
دانش امروز مىگويد:
كره زمين با نيروى جاذبه خود تمام اجسام كوچك و بزرگ را به طرف خود جذب مىكند و با نيروى جاذبه تمام اشيا و ذرات در سطح كره زمين يا در جو آن كه ميدان جاذبه زمين است نگاهدارى مىشوند، ولى گاهى اتفاق مىافتد كه بر اثر شرايط ناشناخته و وضع و محاذات مخصوصى پارهاى از ذرات از محيط جاذبه زمين فرار مىكنند و راه فضاى بىكران كيهان را در پيش مىگيرند.
با نويدى كه حضرت سجاد عليه السلام داده است اميد مىرود در آينده با پيشرفتهاى سريع علمى، بشر به واقعيتهاى ديگرى پى ببرد و بسيارى از مسائل مجهول و ناشناخته امروز براى مردم فردا معلوم گردد، در آن موقع دانشمندان الهى جمله:
[وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها] «1».
آنچه در زمين فرو مىرود و آنچه از آن بيرون مىآيد.
را از ديده وسيعترى خواهند ديد و در پيشگاه ذات اقدس الهى با خضوع بيشترى مراتب عبوديت و بندگى خود را ابراز خواهند داشت.