مرويست (از حضرت رسول صلى الله عليه و آله) كه حضرت شعيب عليه السلام بواسطه محبت و شوق و دوستى با خدا آنقدر گريست كه دو چشم او كورشد، خدا ديده او را بينا فرمود، و هم چنين تا سه مرتبه، در مرتبه چهارم وحى الهى رسيد كه يا شعيب تا كى ميگريى و تا چند چنين خواهى بود (و مقصود تو از اين گريه چيست)؟ اگر گريه تو از خوف جهنم است من تو را از آن ايمن گردانيدم، و اگر از شوق بهشت است آن را بتو عطا و مباح نمودم، عرض كرد الهى و سيّدى تو ميدانى گريه من براى ترس از جهنم و شوق بهشت نيست بلكه دل من بمحبّت تو بسته شده است و گريه دوستى و محبت است كه چشم مرا نابينا كرد، وحى رسيد حال كه گريه تو از اين راهست بزودى پيغمبر و كليم خود موسى بن عمران را بخدمتكارى تو بفرستم كه تا ده سال خدمت (و شبانى) كند.
و اثر شوق و محبّت الهى داشتن آن است كه همه چيز شوق و محبت آن شخص را بدل مىگيرند.»
كار بنده به جايى مىرسد كه در فاسدترين كاخ، با بودن زن نامحرم حمله كننده كه در شهوت دست و پا مىزند، با بودن هر نوع ميهمانىهاى شبانه و روزانه دربارى، يوسف شد. مسجد، حسينيه و جمعيت مذهبى نيز در اختيارش نبود، مصر بود و عدهاى ظالم، بتپرست، كاخ و زنى خائن. ولى يوسف، يوسف شد.
از تعريفهايى كه پروردگار از يوسف مىكند، انسان مات و مبهوت مىشود. از خدا بشنويد كه عبد در اين عشق از منيّت خود مىميرد و جلوه معشوق مىشود.
حركت، ديدن و شنيدن خدايى كار عبد به اين حديث قدسى مىرسد:
«كُنْتُ سَمْعَهُ الّذى يَسْمَعُ بِهِ»
من خود گوش او مىشوم، ديگر گوش، گوش يوسف نيست، گوش من است كه مىشنود؛ لذا هفت سال صداى باطل زليخا را رد كرد. مىگويد: گوش من جاى اين حرفهاى باطل و قبول اين پيشنهادهاى نجس نيست. اين گوش، گوش او نبود، گوش خدا بود. و گوش خدا باطل را قبول نمىكند؟
«وَ بَصَرَهُ الّذى يَبْصُرُ بِهِ و لسانَه الذى يَنْطِقُ بِهِ»
چشم ديگر، چشم يوسف نبود، چشم من بود. زليخا را مانند ديو سياه و وجودى متراكم از آلودگىها مىديد. در كمال نفرت، او را نمىخواست. اگر زيبايى مىديد، مىخواست. كسى كه زيبايى را ببيند و بگويد نمىخواهم، احمق است. چشم او باز بود و درست مىديد. اين چشم منيّت است كه زشتترين دختر را مىبيند و عاشق او مىشود و پاى خود را در يك كفش مىكند و مىگويد: در عالم فقط اين دختر را مىخواهم. عالم پر از خير است و اولياى خدا در عالم زندگى مىكنند، اما او به دختر مىگويد: اگر تو نباشى، مىخواهم دنيا نباشد.
زبان يوسف هم زبان خدايى مىشود:
«وَ يَدَهُ الّتى يَبْطِشُ بها» دست، ديگر دست يوسف نبود، دست من بود و دست من در خير است:
«بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»
در آن هفت سال، حاضر نشد، سر انگشتش را روى دست زليخا بگذارد كه اين بدنِ نامحرم را لمس كند و ببيند چه مزهاى دارد. در كمال نفرت از او بود:
جمله معشوق است و عاشق پردهاى زنده معشوق است و عاشق مردهاى «3»