على عليه‏السلام پرورش يافته قرآن‏

معمار دومى كه على عليه‏السلام را ساخت، قرآن بود. چه كسى مى‏داند قرآن چيست؟

از عالم ربانى، وجود مبارك علامه طباطبايى، «2» كه سى سال زحمت كشيد تا اين تفسير «الميزان» را نوشت، كه حكماى شيعه مى‏گويند: صد سال ديگر معلوم مى‏شود كه علامه در اين تفسير چه كرده است. در نوشته‏هاى شهيد مطهرى نيز خوانده‏ام كه ايشان گفته است: صد سال ديگر بايد بفهمند كه علامه چه كار كرده است. من دو گوشه كوچك درباره عظمت قرآن براى شما ذكر كنم.

شخصى پرسيد: اين هزار و پانصد سال، شما مفسرين قرآن شيعه و سنى چقدر از قرآن را فهميده‏ايد؟ ايشان فرمودند: تمام مفسرين شيعه و سنى اگر بخواهند تفسيرهايشان را جمع كنند و همه در يك صف بايستند، مى‏گويم: تا لب دريا آمديم و از بيرون امواج را نگاه كرديم، موجها را نوشتيم و درون آن را نمى‏دانيم كه چه خبر است.

اين قرآن است. رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏وآله مى‏فرمايند: در روز قيامت، وقتى پروردگار قرآن را در معرض ديد اولين و آخرين قرار مى‏دهد:

«يَأتِى القُرآنُ يَوْمَ القِيامَهِ بِكْراً»

در قيامت تمام عالميان مى‏بينند كه اين قرآن از نظر مفاهيم هنوز دست نخورده‏ است.

دريايى است كه چيزى از درونش بيرون نيامده است. آن وقت كل اين قرآن، على عليه‏السلام را ساخته است. من ديگر نمى‏توانم بهتر توضيح دهم. فقط بگويم: على عليه‏السلام‏ قرآن است و قرآن نيز على عليه‏السلام است. هيچ چيز از قرآن نيست كه در على عليه‏السلام نباشد.

كدام قرآن؟ اين قرآنى كه روى كاغذها است؟ نه، آن قرآنى كه به صورت كيفى در شب قدر نازل شده است:

«أَنزَلْنَهُ فِى لَيْلَهِ الْقَدْرِ»  آن قرآن درعلى عليه‏السلام جلوه كرد وايشان را ساخت. نه اين قرآن لفظى. لفظ قرآن كه ما را مى‏سازد.

ساختمان وجود ما را قرآن لفظى ساخته است، مثلًا به ما گفته است: نماز بخوان، ما گفتيم: چشم، اين نماز ما، معمارى قرآن بر وجود ما است. روزه، توبه، حج، خمس، زكات و اعمال صالح معمارى الفاظ قرآن بر ساختمان وجودى ما است، ولى على عليه‏السلام كيفيت را قرآن معمارى كرده است.