هيبت‏ در نماز باطنی

حالت ترس از مقام الهى ممكن است از دو طريق براى انسان حاصل شود: يا توجه به عظمت و بزرگى حضرت او، يا توجه به عقاب و عذابى كه براى گنهكاران حرفه‏اى مقرر فرموده است.

در هر صورت، نمازگزار در نماز بايد با توجه به عظمت دوست يا انتقامش از مجرمان، دلى غرق از هيبت پيدا كند و آن حال را تا آخر نماز با خود داشته باشد، البته اولياى خدا را در نماز نظر به نعم بهشت و عذاب آخرت نبود، آنچه به آن نظر داشتند فقط و فقط حضرت مولا بود و هيبتى كه در دل آنان بود محصول معرفت آنان نسبت به حضرت دوست بود.

به قول فيض كاشانى آن عارف وارسته:

خم ابروى تو محراب ركوع است و سجودم‏         بى‏خيال تو نباشد نه قيامم نه قعودم‏

جلوه حسن تو ديدم طمع از خويش بريدم‏             تا كه شد محو در انوار وجود تو وجودم‏

با تو در عيشم و عشرت همه سودم همه نورم‏      بى‏تو در رنجم و محنت هم آهم همه دودم‏