نشان سوم: وفاى به عهد

نشانه سوم دينداران: «وَفَاءً بِالْعَهْدِ» مى‏باشد. وابستگان به مكتب الهى، وقتى به كسى وعده مى‏دهند، وعده و امضاى خود را محترم مى‏دانند. در ميان رواياتى كه در باب وفاى به عهد رسيده‏ ، يكى از آن‏ها خيلى‏ مهم است. در اين روايت، پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم مى‏فرمايد: «مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ، فَلْيَفِ إِذَا وَعَد» : هر مسلمانى كه خدا را مى‏شناسد، و به روز قيامت ايمان دارد، اگر وعده‏اى مى‏دهد، بايد به وعده خود عمل كند. از آن جا كه شرط اجراى قانون، داشتن ضمانت اجرا است، در اين روايت حضرت به ضمانت اجرا اهميت داده و از همان نخست مى‏گويد: «مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ»؛ يعنى اگر كسى به وعده عمل نكند، ايمان به خدا و روز جزا ندارد. وقتى كه او به وعده خود عمل نكرد، معلوم مى‏شود كه وعده‏اش ضامن اجرا نداشته است. البته، نبايد تلاش كنيم قوانين دينى را با زور و ترس عملى كنيم و براى اين كار به ضمانت بيرونى متوسّل شويم؛ بلكه بايد قانون خدا ضامن اجراى درونى داشته باشد. وگرنه براى اجراى قانون خدا نسبت به كسى كه به خدا و روز قيامت ايمان نداشته باشد، تنها وجود ترس و زور كافى نيست و با به كارگيرى چنين ابزارهايى او قوانين دينى را اجرا نخواهد كرد؛ چون برايش ديگر حلال و حرام مهم نيست. واقعاً در اين جا بايد تمام گنهكاران تشخيص بدهند كه چقدر از خدا دور هستند؛ كسانى كه مى‏دانند چه چيز حرام است و در همان حال دارند مرتكب آن حرام و گناه مى‏شوند؛ مى‏دانند چه چيزى واجب است، اما به آن عمل نمى‏كنند؛ يعنى قانون خدا نسبت به آنان ضامن اجرا ندارد؛ چون ايمان ندارند؛ مسلمان هستند، ولى تنها مسلمان اسمى‏اند. آن‏ها هر چند تا لحظه مردن، چنين مسلمانى هستند، ولى براى اين كه بدانيد كه بعد از آن، وضعيت آنان چگونه مى‏شود، بايد به قرآن مراجعه كنيد تا ببينيد وضعيت آن‏ها چگونه مى‏شود.