تصويرى قرآنى از حيات دنيوى‏

قرآن مجيد در اين تصوير خود، از حيات دنيوى مى‏گويد: جهان؛ يعنى تجارتخانه، و انسان؛ يعنى تاجر، و مواهب عالم، از عمر گرفته تا كوچك‏ترين شى‏ءاى كه آدمى با آن ارتباط دارد، عبارت است از سرمايه.  جهانيان‏ در ايام حيات خود در خانه دنيا بر دو دسته هستند، يا تجّارى هستند كه در پايان زندگى و هنگام انتقال به عالم آخرت، در تمام برنامه‏هاى حيات، منفعت كسب كرده‏اند، و يا گروهى هستند كه با ضرر صد در صد رو به رو شده‏اند. آن‏ها خيال مى‏كردند كه در راه درست دارند حركت مى‏كنند، ولى خود اين گمان هم از گمراهى و جهل و نادانى‏شان بود؛ آن‏ها داشتند در همه شؤون حيات، ضرر صد در صد مى‏دادند، و نمى‏فهميدند. حالا اين ضرر كردن، در لباس پوشيدن، در غذا خوردن، در خانه ساختن و در ازدواج و معاشرت آنان بود؛ يعنى آنان در همه جهات داشتند ضرر مى‏كردند و مجموع عمرشان آميخته با خسارت، بدبختى، بيچارگى و ذلت بوده است، امّا خود خيال مى‏كردند كه آن‏ها همه عزت بودند. خداى متعال در آيات سيزده و چهارده سوره كهف درباره چنين زندگى‏اى مى‏فرمايد:

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرينَ أَعْمالًا* الَّذينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَياهِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً

آيات مزبور همه جهات زندگى را شامل مى‏شود. اين انسان‏ها خودشان خيال مى‏كردند كه زندگى خوب و سالمى دارند. قرآن مجيد و روايات در اين جا به طرز شگفت‏آورى انسان را متذكّر نموده و بيدار مى‏كنند كه با بريده شدنش از حريم نبوت، چشم، گوش، دست، پا، شكم، فكر و اخلاق، همگى، داراى زواياى انحرافى مى‏شوند و ترديدى هم در آن نيست.