وجود خود را ميزان بين خود و ديگران قرار بدهيد

پدران و مادران بايد به اين معنا توجه كنند، كه روزى خود آنان جوان بودند، و در آتش اشتياق زن گرفتن، و شوهر كردن مى‏سوختند.

آرزو داشتند هر چه زودتر پدر و مادرشان وسيله ازدواج آنان را فراهم كنند، و بدون سختگيرى و تحميل شرايط سخت سفره ازدواج آنان را در فضائى باصفا و چهارچوبى غرق عشق و محبت پهن نمايند، و اگر ملاحظه مى‏كردند پدر يا مادرشان، نسبت به اين مسئله وارد برنامه‏هائى مى‏شدند، كه اين سنت پاك الهى را به تأخير مى‏انداخت، يا در راه آن ايجاد دست‏انداز مى‏كرد، يا وضع پدر و مادرشان مانع‏تراشى بوجود مى‏آورد، سخت آشفته مى‏شدند، و حالات درونى آنان به هم مى‏خورد، و نسبت به پدر و مادر خويش بدبين و در نهايت كينه‏دار مى‏شدند.

امروز كه مى‏خواهند پسر زن بدهند و يا دختر به خانه بخت بفرستند خود را به جاى فرزند خود به حساب آورند، و آمال و آرزوى وى را، و طغيان آتش شهوت او را، و عشق آتشينش را به تشكيل زندگى جديد لحاظ كنند، باشد كه خود را به جاى او حساب كردن موجب دست برداشتن از سختگيرى شود، و زمينه زن گرفتن پسر يا شوهر كردن دختر به آسانى و سهولت فراهم آيد.

وجود مبارك اميرالمؤمنين (عليه السلام) در روايتى بسيار مهم به اين مسئله فوق‏العاده باارزش كه خود را ميزان بين خود و ديگران قرار بده بدين صورت اشاره فرموده:

اجْعَلْ نَفْسَكَ ميزاناً فيما بَيْنَكَ وَ بَيْنَ غَيْرِكَ، وَ أَحِبَّ لِغَيْرِكَ ما تُحِبُّ لِنَفْسِكِ، وَاكْرَهْ لَهُ ماتَكْرَهُ لَها، لاتَظْلِمْ كَما لاتُحِبُّ أَنْ تُظْلَمَ، وَ أَحْسِنْ كَما تُحِبُّ أَنْ يُحْسَنَ إِلَيْكَ، وَاسْتَقْبِحْ لِنَفْسِكَ ما تَسْتَقْبِحُهُ مِنْ غَيْرِكَ، وَارْضَ مِنَ النّاسِ ما تَرْضى لَهُمْ مِنْكَ.

وجود خود را براى توجه به واقعيات زندگى و درك بيشتر از مسائل انسانى ميزان بين خود و غير خود قرار بده، و دوست داشته باش براى ديگران آنچه را براى خود دوست دارى، و كراهت داشته باش براى غير خود، آنچه را براى خود كراهت دارى، به ديگران در هيچ زمينه‏اى ستم‏ روا مدار، چنانكه دوست ندارى به تو ستم شود، و به همه مردم نيكى كن، چنانكه دوست دارى به تو نيكى كنند، براى خود قبيح بدان آنچه را از ديگران قبيح مى‏دانى، از مردم خوشنود باش، آنچه را كه از خود نسبت به آنان خوشنود هستى.

حضرت مجتبى (عليه السلام) فرموده:

صاحِبِ النّاسَ مِثْلَ ما تُحِبُّ أَنْ يُصاحِبُوكَ بِهِ.

با مردم به گونه‏اى زندگى كن، كه دوست دارى با تو زندگى كنند.

اين است خواسته بر حق اسلام از تمام مردم، اين است دستورات ثمربخش دين، اين است آن روشى كه زندگى را با ديگران آسان مى‏نمايد، و از هجوم گناه به دايره حيات جلوگيرى مى‏كند، و برنامه زندگى را از نور و صفا و عشق و وفا، و سلامت و صميميت، و سادگى و آسانى پر كرده و شيرين مى‏نمايد.

پدران و مادران آنچه را در مسئله ازدواج در روزگار جوانى براى خود دوست داشتيد، و آن عبارت بود از اينكه با خانواده‏اى هم‏شأن خود ازدواج كنيد، در برنامه ازدواج، هر دو خانواده از شرايط سنگين و غير قابل تحمل بپرهيزند، هرچه زودتر زمينه ازدواج را فراهم آورند، از

مخارج كمرشكن دورى كنند، از حرف و نقل زياد كناره‏گيرى نمايند، امروز همان را براى فرزندخود دوست داشته باشيد.

وسيله شدن براى ازدواج، در پيشگاه حق ثواب بسيار دارد، شما اى پدران و مادران زودتر از ديگران براى فرزندان خود وسيله ازدواج شويد، و اين راه را تا آخر با عشق و محبت و شيرينى و كرامت طى كنيد.

رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:

مَنْ عَمِلَ فى تَزْويجِ بَيْنَ الْمُؤْمِنينَ حَتّى يَجْمَعَ اللّهُ بَيْنَهُما زَوَّجَهُ اللّهُ أَلْفَ امْرَأَه مِنَ الْحُورِ الْعينِ وَ كانَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَه خَطاها أَوْ بِكُلِّ كَلِمَه تَكَلَّمَ بِها فى ذلِكَ عَمَلُ سَنَه.

هر كس در فراهم آوردن زمينه ازدواج پسران و دختران اهل ايمان زحمت بكشد، تا خداوند مهربان آنها را به يكديگر برساند، مزدش هزار حوريه بهشتى است، و براى هر قدمى كه برداشته يا هر كلمه‏اى كه در اين زمينه گفته ثواب يك سال عبادت است.

آنان كه در امر ازدواج سختگيرى مى‏كنند، با اينكه مى‏توانند به آسانى و سادگى زمينه تحقق آن را فراهم كنند، خود را از چه ثواب عظيمى نزد حق محروم مى‏كنند؟!

اينان جواب فرزندان خود را اگر دچار فساد شوند، يا ضربه فكرى و بدنى به آنان وارد شود، يا دچار اختلال روحى گردند، در دادگاه عدل الهى در صحنه وحشتناك محشر چه خواهند داد؟!

موسى بن جعفر (عليه السلام) از طريق نامه‏اى از عمّه بزرگوار خود درخواست كردند، فلان مالى كه دارى براى كمك به مهريه عيال محمد بن جعفر بفرست، چون نامه را به آن زن باكرامت دادند، بدون فاصله به اين مسئله اقدام كرد، متن نامه چنين بود:

خداوند را در قيامت سايه‏اى است كه از آن جز پيامبر، يا وصىّ پيامبر، يا كسى كه برده مؤمنى را آزاد كند، يا قرض مؤمنى را ادا نمايد، يا مؤمن بى‏زنى را زن دهد بهره‏مند نگردد.

اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود:

... وَ أَعْظَمُ الْخَطايا إِقْتِطاعُ مالِ امْرِء مُسْلِم، وَ أَفْضَلُ الشَّفاعاتِ مَنْ تَشَفَّعَ بَيْنَ اثْنَيْنِ فى نِكاح حَتّى يَجْمَعَ اللّهُ شَمْلَهُما.

و بزرگترين گناه تجاوز به مال مسلمان است، و برترين ميانجيگرى وساطت در امر ازدواج است.

امام صادق (عليه السلام) فرمود:

مَنْ زَوَّجَ عَزَباً كانَ مِمَّنْ يَنْظُرُ اللّهُ الَيْهِ يَوْمَ الْقِيامَهِ.

هر كس بى‏زنى را زن دهد، از آنانى است كه خداوند در روز قيامت به او به ديده لطف و رحمت نظر مى‏كند.

و نيز آن حضرت فرمود:

أَرْبَعَهٌ يَنْظُرُ اللّهُ الَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيامَهِ: مَنْ أَقالَ نادِماً، أَوْ أَغاثَ لَهْفاناً، أَوْ أَعْتَقَ نَسَمَهً، أَوْ زَوَّجَ عَزَباً.

خداوند به چهار نفر در قيامت نظر لطف مى‏اندازد، كاسبى كه جنس پس‏آورده را قبول كند، آنكه غمى را از دلى بزدايد، كسى كه بنده‏اى را آزاد كند، و آنكه انسان بى‏زنى را زن دهد.

رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:

هر كس قرار ازدواجى را بهم بزند، و زن و مردى را از هم جدا كند، در دنيا و آخرت دچار غضب و لعنت خدا شود، و بر حضرت حق است كه هزار سنگ آتشين بر سر او ببارد، و هر كس در جدائى بين مرد و زنى بكوشد ولى به ثمر نرسد، دنيا و آخرت دچار خشم و لعنت حق شود، و ديدار رحمت حق بر او حرام گردد.

اى كاش تمام پدران و مادران از اين معانى خبر داشتند، تا با عمل به اين واقعيات از ثواب عظيم الهى بهره‏مند مى‏شدند، و اى كاش خبرداران از اين مسائل از تكبّر از عمل به اين دستورات‏پرهيز مى‏كردند، تا در قيامت دچار خشم و لعنت و عذاب ابد حق نشوند.