عَنْ أَبى عَبْدِاللّهِ عليهالسلام : كانَ أَكْثَرَ عِبادَةِ أَبى ذَرّ رحمهالله التَّفَكُّرُ وَالاْءِعْتِبارُ . امام صادق عليهالسلام فرمود : بيشترين عبادت ابوذر ، انديشه و پند گرفتن بود .
برنامهريزى
قالَ رَسُولُ اللّه صلىاللهعليهوآله : عَلَى الْعاقِلِ أَنْ يَكُونَ لَهُ ثَلاثُ ساعاتٍ : ساعَةٌ يُناجى فيها رَبَّهُ عَزَّوَجَلَّ ، وَساعَةٌ يُحاسِبُ فيها نَفْسَهُ ، وَساعَةٌ يَتَفَكَّرُ فيما صَنَعَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَيْهِ وَسَاعَةً يَخْلُوا فيها بِحَظِّ نَفْسِهِ مِنَ الْحَلالِ .
پيامبر بزرگ صلىاللهعليهوآله فرمود : بر عاقل و خردمند است كه ساعاتش را بر سه قسمت تقسيم كند: ساعتى براى مناجات با حق و ساعتى براى محاسبه خويش و ساعتى انديشه در مخلوق الهى و ساعتى كه در آن سود نفسش را از حلال بنگرد .
جهنم ؟ هرگز
عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ عليهماالسلام قالَ : مَنْ مَلِكَ نَفْسَهُ إِذا رَغِبَ وَاِذا رَهِبَ وَإِذَا اشْتَهى وَإِذا غَضِبَ وَإِذا رَضِىَ ، حَرَّمَ اللّهُ جَسَدَهُ عَلَى النَّارِ .امام صادق عليهالسلام فرمود : كسى كه به هنگام ميل و به وقت ترس و زمان اشتها و وقت غضب و رضا خويشتندار باشد ، خداوند جسد او را به آتش جهنّم حرام مىكند .
دو سفارش مهم
قالَ أَميرُالْمُؤْمِنينَ عليهالسلام لِنُوفٍ : يا نُوفُ صِلْ رَحِمَكَ يَزيدُ اللّهُ فى عُمْرِكَ ، وَحَسِّنْ خُلْقَكَ يُخَفِّفُ اللّهُ حِسابَكَ. امام امير مؤمنان عليهالسلام به نوف فرمود : صله رحم كن تا خداوند به عمرت بيفزايد ،و خوش خلقى كن ، تا حسابت را خداوند سبك كند .
خير دنيا و آخرت
قالَ رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآله : أَلا أَدُلُّكُمْ عَلى خَيْرِ أَخْلاقِ الدُّنْيا وَالآخِرَةِ ؟ تَصِلُ مَنْ قَطَعَكَ ، وَتُعْطى مَنْ حَرَمَكَ ، وَتَعْفُو مَنْ ظَلَمَكَ . رسول خدا صلىاللهعليهوآله فرمود : شما را به خير اخلاق دنيا و آخرت راهنمايى كنم ؟ وصل كردن با كسى كه با تو قطع رابطه كرده ، بخشش به كسى كه تو را محروم كرده ، گذشت از كسى كه به تو ظلم كرده . در زمينه معارف ، واقعيتها ، حسنات اخلاقى و آنچه انسان را متخلّق به اخلاق خدا و انبيا مىكند ، آن قدر روايت زياد است كه اگر در اين نوشتار بيايد از چند جلد بيشتر مىشود و ان شاء اللّه در ضمن مباحث آينده ، به تناسب هر بحثى ، به روايات لازمه اشاره خواهد شد . با توجه به آيات و روايات گذشته ، روشن شد كه انسان بايد به چه كسانى و چه مسائلى طلب و ميل داشته باشد و اگر اين طلب و ميل به واقعيتها در انسان باشد ، بدون شكّ آدمى آراسته به آن حقايق خواهد شد . اين طلب دلالت بر اميد انسان به سعادت دنيا و آخرت دارد و بنابر فرموده امام صادق عليهالسلام در متن روايت مورد بحث : وَدَليلُ الرَّجاءِ الطَّلَبُ .