لجام گسيختگى كودك‏

حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام در رابطه با نفس انسان و اين كه طبعش مايل به لجام گسيختگى است مى‏فرمايد:

«النَّفْسُ مَجْبُولَةٌ عَلى‏ سُوءِ الأَدَبِ وَالعَبْدُ مَأمُورٌ بِمُلازِمَةِ حُسْنِ الأَدَبِ وَالنَّفْسُ تَجرى بِطَبْعِهَا فى مَيْدانِ المُخَالَفَةِ وَالعَبْدُ يَجْهَدُ بِرَدِّهَا عَن سُوءِ المُطالَبَةِ فَمَتى‏ أطلَقَ عِنانَهَا فَهُوَ شَريكٌ فِى فَسَادِها وَمَنْ أعَانَ نَفْسَهُ فِى هَوى‏ نَفْسِهِ فَقَدْ أشْرَكَ نَفْسَهُ فِى قَتْلِ نَفْسِهِ» .

نفس انسان به طور طبيعى راغب به لجام گسيختگى و بى‏مهارى و خُلقيات زشت است، و انسان مكلف است خود را به حسنات اخلاقى و ادب و تربيت صحيح آراسته كند، نفس انسان به طبع خود در ميدان مخالفت با فضائل و مصالح حيات مى‏تازد و انسان آگاه و الهى مى‏كوشد تا راه او را از تمنيات ناروا ببندند. كسى كه عنان نفس سركش خود را رها كند و در ارضاى تمايلات و شهوات انحرافى و افراطى آزاد گذارد، به تباهى و فساد نفس خود كمك نموده، كسى كه نفس متجاوز خويش را در خواسته‏هاى نابجايش يارى دهد خود را شريك كشتن انسانيت خود كرده است.

كودك در رغبت به لجام گسيختگى و ارضاى خواسته‏هاى درونى در حدى نيست كه به مهار نفس سركش برخيزد و خود را به حسنات بيارايد و قاتل شخصيت خود نشود بنابراين در سنّ بازى و انتخاب همبازى و كشش به سوى وسائل بازى، مسؤوليت عظيم كنترلش و آراسته شدنش به حالات خوب و انسانى- البته در حد ظرفيت و امكانش- بر عهده پدر و مادر است، پدر و مادرى كه آگاهانه و با علم به قوانين رشد شخصيت همه جانبه كودك با او برخورد منطقى و حكيمانه كنند.

آرى؛ در دوران لعب و بازى، جهت دادن به غريزه و ميل به بازى و انتخاب معاشر و همبازى وظيفه‏اى الهى و انسانى بر عهده پدران و مادران است كه كوتاهى و تقصير در اين زمينه؛ آينده كودك را با خطرات و زيان‏هاى غير قابل جبرانى رو به رو خواهد كرد.