مقربين چه كسانى هستند؟

براى شناخت مقربين، كافى است نمونه‏اى از آن ذكر شود تا با شناخت آن مفهوم اين جايگاه نيز به دست آيد. در ابتدا، بايد گفت در مقابل كسانى كه به مقام قرب رسيده‏اند، كسانى قرار دارند كه به اسفل السافلين- يعنى پست‏ترين پستان- رهسپار شده‏اند و كارشان در اين پستى به جايى رسيده كه به فرموده قرآن مجيد به هيزم جهنم تبديل شده‏اند:

«فَكانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَباً».

حطب در لغت عرب به معناى هيزم است. منظور از حطب در اين آيه انسان يا آدميزاده‏اى كه لياقتش دوزخ است نيست، بلكه هيزم است. يعنى اين افراد به قدرى از انسانيت دور شده‏اند كه از آن‏ها نمى‏توان به انسان تعبير كرد. اين هيزم در بازار قيامت خريدارى ندارد، زيرا نه فايده‏اى بر آن مترتب است و نه به كارى مى‏آيد.

از طرفى، موجودى كه در دنيا چراغ عقل را خاموش كرده و لامپ فطرت را سوزانده و بناى وجدانش را ويران كرده به تعبير قرآن قلبش بدل به سنگ و حتى سخت‏تر از آن شده است:

«كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً».

چنين انسانى در سنگدلى از سنگ سخت‏تر شده و بدل به هيزم پوك و پوچى شده كه موريانه گناه مغزش را خورده است. آيا چنين كسى مى‏تواند توقع رفتن به بهشت داشته باشد؟ كسى كه دهان خوردن نعمت‏هاى الهى و معده هضم نعمت‏هاى حق را ندارد؛ كسى كه پوستش نعمت‏ها را لمس نمى‏كند و گوش كر و چشم كورش صداى خدا را در بهشت نمى‏شنود و وجه الله را نمى‏بيند، چه سنخيتى با بهشت دارد؟ اين معناى واقعى سقوط در اسفل السافلين است.