0 نظر
شرح دعای چهل و چهارم
-
تاریخ انتشار25 دى 1388
-
تعداد بازدید1
و چون بهترين ماهها ماه مبارك رمضانست كه در وى قرآن مجيد نازل شد و در وى فوايد بسيار از براى نفس و بدن به وقوع پيوسته مى گردد لهذا دعايى از براى رؤيت هلال انشاء فرمود. اگر چه اين دعا از براى مطلق هلال مجزيست ليكن منظور حضرت رمضانست به قرينه ى ذكر دعاى دخول رمضان و وداع او و دعاى فطر و بعد از دعاى رؤيت هلال و دعاى روز جمعه را؛ و چون روز جمعه عيد امة مرحومه است مشترك گردانيد، چه عيد فطر و عيد جمعه هر دو در عيد بودن شريكند، و همچنين عيد اضحى و جمعه نيز اشتراك دارند، و چون عرفه نيز روز بزرگيست كه به منزله عيديست از براى وى نيز دعايى در سلك انشاء كشيد، و فارغ شد از دعاى شهور و شروع نمود به ادعيه متفرقه از براى مطالب متفرقه، اينست حكمت ظاهرى و هر يك را حكمتى است باطنى كه كامنست، و فرمود:
«الحمد لله الذى هدانا لحمده» يعنى شكر و سپاس و ستايش مر خداى را آن خدايى كه هدايت كرد و راه نمود ما را براى حمد او كه اگر او هدايت نمى كرد كسى برو حمد نمى نمود پس حمد و شكر نيز به توفيق و قوت و حول اوست كه لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم؛ «و جعلنا من اهله» و گردانيد ما را از اهل حمد، «لنكون لاحسانه من الشاكرين» تا آن كه باشيم ما براى احسان كردن او از جمله شكر كنندگان، «و ليجزينا على ذلك جزاء المحسنين» و تا آن كه جزاء دهد ما را بر اين حمد و شكر كردن همچو جزاء نيكوكاران؛ و جزاء منصوبست به نزع خافض كه كافست يعنى «كجزاء المحسنين».
«و الحمد لله الذى حبانا بدينه» و حمد و شكر مر خداى را كه مختص گردانيد ما را به اعطا كردن او ما را؛ و آنچه بعد مى آيد عطف تفسيرى است؛ و مراد به دين و ملت، اسلام است همچنان كه خداى تعالى فرمود: (ان الدين عند الله الاسلام)؛ (آل عمران: 19) «و اختصنا بملته» و مخصوص گردانيد ما را به ملت او، «و سبلنا فى سبل احسانه» و راه برد ما را در راههاى احسان او؛ و «سبلنا» به تشديد باء است؛ «لنسلكها بمنه الى رضوانه» تا سلوك نماييم و برويم راه هاى احسان او را به منت نهادن او به سوى خشنودى او، «حمدا يتقبله منا و يرضى به عنا» حمد كردنى كه قبول كند او را از ما و راضى شود به او از ما.
«و الحمد لله الذى جعل من تلك السبل شهره» و حمد خداى را كه گردانيد ازين راه ها شهر خود را، «شهر رمضان» كه ماه رمضان است؛ بيان شده است كه مضاف است به ضمير راجع به خدا؛ «و شهر الاسلام» و شهر اسلام و انقياد و طاعت است، «و شهر الطهور» و ماه پاكيست از كثافت گناهان و يا پاك كننده، به ضم طاء مهمله و فتح او؛ «و شهر التمحيص» و ماه ابتلاء و آزمايش است، «و شهر القيام» و ماه قيام به طاعاتست، «الذى انزل فيه القرآن» (بقره: 185) ماهى كه نازل شد درو قرآن همه يكبار به سوى آسمان اول و بعد از آن نازل شد آيه آيه به سوى زمين مدت بيست سال، «هدى للناس» (بقره: 185) از براى هدايت مردمان، «و بينات من الهدى و الفرقان» (بقره: 185) و از براى بيان كننده بودن از راه هدى و فرق كردن او ميان حق و باطل.
«فأبان فضيلته على سائر الشهور» پس ظاهر كرد فضيلت و بزرگوارى او را بر باقى ماه ها، «بما جعل له من الحرمات الموفورة» به آنچه گردانيده است براى او از حرمتهاى بسيار، «و الفضائل المشهورة» و فضيلتهاى مشهوره، «فحرم فيه ما احل فى غيره اعظاما» پس حرام گردانيد درو آنچه حلال كرد در غير او از براى بزرگ گردانيدن او، «و حجر فيه المطاعم و المشارب» و منع كرد درو طعامها و شرابها را، «اكراما» از براى او، «و جعل له وقتا بينا» و گردانيد براى او وقت ظاهرى، «لا يجيز جل و عز أن يقدم قبله» تجويز نمى كند خداى بزرگ و عزيز اين را كه مقدم داشته شود پيش ازو، «و لا يقبل أن يؤخر غنه» و قبول نمى كند اين را كه مؤخر كرده شود ازو.
«ثم فضل ليلة واحدة من لياليه» پس تفضيل داده است يك شب از شبهاى او را، «على ليالى الف شهر» بر شبهاى هزار ماه.