فضیلت و آثار زیارت امام حسین(ع) در روایات و حکایات

مقدمه

زیارت امام حسین(ع) در فرهنگ شیعه تنها حضور در کنار مرقد مطهر آن حضرت نیست، بلکه تجدید عهد با راه عاشورا، اظهار محبت به رسول خدا(ص) و اهل‌بیت(ع)، و فرصتی برای بازگشت معنوی به سوی خداوند به شمار می‌آید. در روایات نقل‌شده از امامان معصوم(ع)، برای این زیارت آداب، آثار و پاداش‌های فراوانی بیان شده است؛ از حضور فرشتگان و پیامبران در حائر حسینی تا دعای اهل‌بیت(ع) برای زائران، آمرزش گناهان، گشایش در زندگی و مقام شفاعت در قیامت.

۱. جایگاه ملکوتی حائر حسینی

باغی از باغ‌های بهشت

از حضرت ابی‌عبدالله (ع) شنیدم که فرمودند:

مساحت قبر حسین بن علی صلوات‌الله‌علیهما بیست ذراع در بیست ذراع بوده و آن باغی است از باغ‌های بهشت و از آنجا فرشتگان به آسمان عروج می‌کنند و هیچ فرشته مقرّبی و نبّی مرسلی نیست، مگر آنکه از خدا طلب زیارت آن حضرت را می‌کند، لذا فوجی از آسمان به زمین آمده تا آن حضرت را زیارت کرده و فوجی پس از زیارت از زمین به آسمان می‌روند.

زیارت فرشتگان و پیامبران در شب جمعه

صفوان جمّال گفت:

وقتی حضرت ابوعبدالله (ع) به حیره تشریف آوردند به من فرمودند: آیا مایل به زیارت قبر امام حسین (ع) هستی؟

عرض کردم: فدایت شوم، آیا قبر آن حضرت را زیارت می‌کنی؟

حضرت فرمودند: چگونه آن را زیارت نکنم و حال آن که خداوند متعال در هر شب جمعه با فرشتگان و انبیاء و اوصیاء به زمین هبوط کرده و او را زیارت می‌کنند.

البته حضرت محمد(ص) برترین پیامبران است و ما نیز برترین اوصیا هستیم.

مرحوم مجلسی توضیح داده است که مقصود از «زیارت حق‌تعالی» در این روایت، نزول رحمت‌های ویژه الهی بر آن حضرت و زائران ایشان است.

سپس صفوان عرض کرد: فدایت شوم، آیا هر شب جمعه قبر آن حضرت را زیارت کنیم تا از این رحمت ویژه پروردگار نیز بهره‌مند شویم؟

حضرت فرمودند: آری، ای صفوان! بر این زیارت مداومت کن؛ زیرا زیارت قبر حسین(ع) برای تو نوشته می‌شود و این از فضیلت‌های ویژه آن است.

نزول روزانه هفتاد هزار فرشته

از حضرت ابوعبدالله (ع) شنیدم که می‌فرمود:

خداوند متعال مخلوقی زیادتر از فرشتگان نیافریده، در هر شب هفتاد هزار فرشته از آسمان نازل شده و از اوّل شب تا طلوع صبح بیت‌الله‌الحرام را طواف می‌کنند و پس از طلوع صبح به طرف قبر نبی اکرم (ص) برگشته و به آنجا که رسیدند به حضرتش سلام نموده و بعداً به نزد قبر امیرالمؤمنین (ع) رفته و به آن جناب سلام کرده و پس از آن به نزد قبر حسین (ع) آمده و بر آن وجود مبارک سلام داده و قبل از طلوع آفتاب به آسمان عروج می‌کنند و پس از ایشان فرشتگان روز که آن‌ها نیز هفتاد هزار نفر هستند به زمین آمده ابتدا بیت‌الله‌الحرام را طواف کرده و طول روز به آن اشتغال دارند و پس از غروب آفتاب به طرف قبر رسول خدا(ص) رفته و بر آن جناب سلام داده و پس از آن نزد قبر امیرالمؤمنین (ع) می‌آیند و بر آن حضرت سلام کرده و بعد به نزد قبر حسین (ع) حاضر شده و بر آن حضرت سلام داده و سپس پیش از غروب آفتاب به آسمان می‌روند.

اقامت پنجاه هزار فرشته در حائر

اسحاق بن عمّار نقل می‌کند:

محضر مبارک حضرت ابی‌عبدالله (ع) عرض کردم: شب عرفه در حائر بوده و نماز می‌خواندم و در آنجا قریب پنجاه هزار نفر از مردمی دیدم زیبا روی و خوش‌بو که طول مدّت شب را در آنجا نماز می‌خواندند و هنگامی که صبح طلوع نمود به سجده رفتم و پس از برداشتن سر احدی از ایشان را ندیدم.

امام (ع) به من فرمودند:

پنجاه هزار فرشته از کنار حسین (ع) عبور کردند و در حالی که آن حضرت کشته شده بودند پس به آسمان بالا رفتند و خداوند متعال به ایشان وحی فرستاد:

از کنار فرزند حبیبم گذشتید در حالی که او کشته شده بود، پس چرا کمک و یاری او نکردید؟ حال به زمین فرو روید و نزد قبرش ساکن شوید و با هیئتی ژولیده و با حالی غمگین باقی بمانید تا قیامت برپا شود. (ترجمه کامل‌الزیارات ص 377)

۲. دعای معصومان و عنایت اهل‌بیت(ع) به زائران

سفارش امام صادق(ع) به ترک نکردن زیارت

امام صادق (ع) به من فرمودند:

ای معاویه به جهت ترس و وحشت زیارت قبر حضرت امام حسین (ع) را ترک مکن، زیرا کسیکه زیارت آن حضرت را ترک کند چنان حسرتی بخورد که آرزو نماید قبر آن حضرت نزد او باشد و بتواند زیاد به زیارتش برود، آیا دوست داری که خدا تو را در شمار کسانی ببیند که حضرت رسول (ص) و حضرت علی و فاطمه و ائمه (ع) در حقشان دعا فرموده‌اند. ترجمه کامل‌الزیارات ص 378

مناجات امام صادق(ع) برای زائران

معاویة بن وهب گفت:

اذن خواستم که بر امام صادق (ع) داخل شوم، به من گفته شد که داخل شو، پس داخل شده آن جناب را در نمازخانه منزلشان یافتم، نشستم تا حضرت نمازشان را تمام کردند، پس شنیدم که با پرودگار مناجات نموده و می‌فرمودند:

بار خدایا، ای آن‌که ما را به کرامت اختصاص دادی و وعده شفاعت بخشیدی و مختص به وصیّت نمودی (یعنی: ما را وصی پیامبرت قرار دادی) و علم به گذشته و آینده را به ما اعطا فرمودی، و قلوب مردم را مایل به طرف ما نمودی، من و برادران و زائرین قبر پدرم حسین (ع) را بیامرز.

آنان که اموالشان را انفاق کرده و بدنهایشان را به سختی و تعب انداخته به جهت میل و رغبت در احسان به ما، و به امید آنچه نزد توست به خاطر صله و احسان به ما و به منظور شاد کردن بر پیغمبرت و به جهت اجابت فرمان ما و به قصد وارد نمودن غیظ بر دشمنان ما.

اینان اراده و نیّتشان از این ایثار تحصیل رضا و خشنودی تو است، پس تو هم از طرف ما این ایثار را جبران کن و به‌واسطه رضوان احسانشان را جواب گو باش، و در شب و روز حافظ و نگاهدارشان بوده و اهل و اولادی که از ایشان باقی مانده‌اند را بهترین جانشینان آن‌ها قرار بده و مراقب و حافظشان باش.

و شر و بدی هر ستمگر عنود و منحرفی از ایشان و از هر مخلوق ضعیف و قوی، خود کفایت نما و ایشان را از شر شیاطین انسی و جنّی محفوظ فرما و به ایشان برترین چیزی را که در دوری از وطن‌های خویش از تو آرزو کرده‌اند اعطاکن.

و نیز به ایشان برتر و بالاتر از آنچه را که به‌واسطه اش ما را بر فرزندان و اهل و نزدیکانشان اختیار کرده‌اند ببخش.

بار خدایا دشمنان ما به‌واسطه خروج بر ایشان آنان را مورد ملامت و سرزنش قرار داده‌اند ولی این حرکت اعداء ایشان را از تمایل به ما باز نداشت و این ثبات آنان از باب مخالفتشان است با مخالفین ما، پس تو این صورت هائی که حرارت آفتاب آن‌ها را در راه محبّت ما تغییر داده مورد ترحّم خودت قرار بده.

و نیز صورت هائی را که روی قبر ابی عبدالله الحسین (ع) می‌گذارند و بر می‌دارند، مشمول لطف و رحمتت قرار بده و همچنین به چشم هائی که از باب ترحم بر ما اشک ریخته‌اند، نظر عنایت فرما و دل هائی که برای ما به جزع آمده و به‌خاطر ما سوخته‌اند را ترحم فرما.

بار خدایا به فریادهایی که به‌خاطر ما بلند شده برس، خداوندا من این ابدان و این ارواح را نزد تو امانت قرار داده تا در روز عطش اکبر که بر حوض کوثر وارد می‌شوند آن‌ها را سیراب نمائی.

و پیوسته امام (ع) در سجده این دعا را می‌خواندند و هنگامی که از آن فارغ شدند، عرض کردم: فدایت شوم این فقرات و مضامین دعایی که من از شما شنیدم اگر شامل کسی شود که خداوند عزّ و جلّ را نمی‌شناسد، گمانم این است که دوزخ هرگز به آن فائق نیاید!!

به خدا سوگند آرزو دارم آن حضرت (حضرت امام حسین (ع) را زیارت کرده ولی به حج نروم.

امام (ع) به من فرمودند:

چقدر تو به قبر آن جناب نزدیک هستی، پس چه چیز تو را از زیارتش باز می‌دارد؟

سپس فرمودند: ای معاویه! زیارت آن حضرت را ترک مکن. عرض کردم: فدایت شوم نمی‌دانستم که امر چنین بوده و اجر و ثواب آن این مقدار است. حضرت فرمودند:

ای معاویه کسانی که برای زائرین امام حسین (ع) در آسمان دعا می‌کنند به مراتب بیشتر هستند از آنان که در زمین برای ایشان دعا و ثناء می‌نمایند

مصافحه با رسول خدا(ص)

معاویة بن وهب از حضرت ابی‌عبدالله نقل کرده، وی گفت:

امام (ع) به من فرمودند:

ای معاویة به خاطر ترس و خوف زیارت امام حسین (ع) را ترک مکن، زیرا کسی که آن را ترک کند چنان حسرتی بخورد که آرزو کند قبر آن حضرت نزدش باشد و بتواند زیاد به زیارتش برود آیا دوست داری که خدا تو را در شمار کسانی ببیند که حضرت رسول (ص) و حضرات علی و فاطمه و ائمّه (علیهم‌السلام) در حقشان دعا فرموده‌اند؟

آیا دوست داری از کسانی باشی که به واسطه آمرزش لغزشهای گذشته طومار اعمالت تغییر یابد و گناهان هفتاد سال از تو آمرزیده شود؟

آیا دوست داری از کسانی باشی که از دنیا رفته بدون اینکه گناه قابل مؤاخذه داشته باشی؟

آیا دوست داری از کسانی باشی که رسول خدا (ص) با آن‌ها مصافحه می‌فرمایند؟

۳. آثار عبادی و پاداش‌های اخروی زیارت

ثواب نماز فرشتگان برای زائران

عنبسه، از حضرت ابی‌عبدالله (ع) نقل کرد:

شنیدم از امام صادق (ع) که می‌فرمودند:

خداوند متعال هفتاد هزار فرشته را بر قبر حضرت حسین بن علی (ع) موکّل ساخته که او را نزد قبر عبادت کنند، یک نماز از یک نفر آن‌ها معادل با هزار نماز آدمیان است و ثواب نمازشان برای زائران قبر حضرت امام حسین (ع) است.

و وزر و وبال زائران برای قاتل آن حضرت که لعنت خدا و فرشتگان و مردم اجمعین بر او باد محسوب می‌شود

جایگاه زائر در کنار حوض کوثر

محمد بصری، از حضرت ابی‌عبدالله (ع) نقل کرد:

امام صادق (ع) فرمودند: از پدرم شنیدم به یکی از دوستانشان که از زیارت (مقصود زیارت قبر امام حسین (ع) است) سؤال کرده بود فرمودند:

چه کسی را زیارت می‌کنی و چه کسی را با این زیارت اراده می‌نمائی؟ یعنی: با این زیارت قصد تقرّب به چه کسی را داری؟

عرض کرد: مراد و مقصودم خداوند تبارک و تعالی است، یعنی قصدم تقرّب به خدا است.

حضرت فرمودند: کسی که پس از زیارت یک نماز بخواند و با این نماز قصد تقرّب خدا را داشته باشد، در روزی که خدا را ملاقات می‌کند بر او نوری احاطه می‌کند که همه اشیایی که او را می‌بینند فقط نور مشاهده می‌نمایند و خداوند متعال زائران قبر مطهّر امام حسین (ع) را مورد اکرام قرار می‌دهد و آتش جهنّم را از رسیدن به آن‌ها باز می‌دارد.

و زائر در نزد حوض کوثر مقامی بسیار مرتفع و مرتبه‌ای بی‌پایان دارد و امیرالمؤمنین (ع) که در کنار حوض ایستاده‌اند با او مصافحه کرده و وی را از آب سیراب می‌فرماید و احدی در وارد شدن بر حوض بر وی سبقت نمی‌گیرد مگر پس از او و سیراب شدن او، و پس از سیراب گشتن به جایگاهش در بهشت برگشته و در حالی که فرشته‌ای از جانب امیرالمؤمنین (ع) با او بوده که به صراط امر می‌کند برای وی پائین بیاید و با او مدارا کرده تا از روی آن بگذرد و به آتش جهنّم فرمان می‌دهد که حرارت و سوزشش را به او نرساند تا وی از آن گذر کند.

و نیز با او فرستاده‌ای است که امیرالمؤمنین (ع) آن را فرستاده‌اند.

حسرت ترک زیارت و پاداش دشواری‌های راه

هشام بن سالم از حضرت ابی‌عبدالله (ع) در حدیثی طولانی نقل کرده که شخصی نزد امام صادق (ع) مشرّف شد و به آن جناب عرض کرد:

ای پسر رسول خدا (ص): آیا پدر شما را می‌توان زیارت کرد؟

حضرت فرمودند: آری، علاوه بر زیارت نماز هم نزد قبر می‌توان خواند، اما نماز را باید پشت قبر به‌جا آورد نه مقدم و جلوتر از آن.

آن شخص عرض کرد: کسی که آن حضرت را زیارت کند چه ثواب و اجری دارد؟

حضرت فرمودند: اجر او بهشت است مشروط به اینکه به آن حضرت اقتداء کرده و از او تبعیّت کند.

عرض کرد: اگر کسی زیارت آن حضرت را از روی بی رغبتی و بی میلی ترک کند چه خواهد دید؟

حضرت فرمودند: روز حسرت (روز قیامت) حسرت خواهد خورد.

عرض کرد: کسی نزد قبر آن جناب اقامت کند اجر و ثوابش چیست؟

حضرت فرمودند: هر یک روز آن معادل یک ماه است.

عرض کرد: کسی که برای رفتن و زیارت نمودن آن حضرت متحمل هزینه و خرج شده و نیز نزد قبر مطهّر پول خرج کند چه اجری دارد؟

حضرت فرمودند: در مقابل هر یک درهمی که خرج کرده هزار درهم دریافت خواهد کرد.

عرض کرد: اجر کسی که در سفر به طرف آن حضرت فوت کرده چیست؟

حضرت فرمودند: فرشتگان مشایعتش کرده و برای او حنوط و لباس از بهشت آورده و وقتی کفن شد بر او نماز خوانده و روی کفنی که بر او پوشانده‌اند. فرشتگان نیز کفن دیگری قرار می‌دهند و زیر او را از ریحان فرش می‌نمایند و زمین را چنان رانده و جلو برده که از جلو فاصله سه میل طی شده و از پشت و جانب سر و طرف پا نیز مانند آن این مقدار مسافت و فاصله منهدم و ساقط می‌شود.

و برای آن دربی از بهشت به طرف قبرش گشوده شده و نسیم و بوی خوش بهشتی به قبر او داخل گشته و تا قیام قیامت بدین منوال خواهد بود.

آن شخص می‌گوید: محضر مبارکش عرضه داشتم:

کسی که نزد قبر نماز بگذارد اجر و ثوابش چیست؟

حضرت فرمودند: کسی که نزد قبر مطهّرش دو رکعت نماز بخواند از خداوند چیزی را درخواست نمی‌کند، مگر آنکه حق جلّ و علی آن را به او اعطا می‌فرماید.

عرض کردم: اجر کسی که از آب فرات غسل کرده و سپس به زیارت آن جناب رود چیست؟

حضرت فرمودند: زمانی که شخص از فرات غسل کرده در حالی که اراده زیارت آن حضرت را داشته باشد تمام لغزش‌ها و گناهانش ساقط و محو شده و وی نظیر آن روزی است که از مادر متولّد شده است.

آن شخص می‌گوید: عرض کردم:

اجر کسی که دیگری را مجهز کرده و به زیارت قبر آن حضرت بفرستد، ولی خودش به‌واسطه عارضه و علّتی که پیش آمده به زیارت نرود، چیست؟

حضرت فرمودند: به هر یک درهمی که خرج کرده و انفاق نموده حقتعالی همانند کوه احد حسنات برای او منظور می‌فرماید و باقی می‌گذارد و بر او چند برابر آنچه متحمّل شده و بلا و گرفتاری هائی که به‌طور قطع نازل شده تا به وی اصابت کرده را از او دفع می‌نماید و مال و دارائی او را حفظ و نگهداری می‌کند.

آن شخص می‌گوید: عرض کردم:

اجر و ثواب کسی که نزد آن حضرت کشته شود چیست؟ مثلا سلطان ظالمی بر وی ستم کرده و او را آنجا بکشد؟

حضرت فرمودند: اولین قطره خونش که ریخته شود خداوند متعال تمام گناهانش را می‌آمرزد و طینتی را که از آن آفریده شده فرشتگان غسل داده تا از تمام آلودگی‌ها و تیره گی‌ها پاک و خالص شده همان طوری که انبیاء مخلص خالص و پاک هستند و بدین ترتیب آنچه از اجناس طین اهل کفر با طینت وی آمیخته شده زدوده می‌شود.

و نیز قلبش را شستشو داده و سینه اش را فراخ نموده و آن را مملو از ایمان کرده و بدین ترتیب خدا را ملاقات کرده در حالی که از هر چه ابدان و قلوب با آن مخلوط هستند پاک و منزه است و برایش مقرّر می‌شود که اهل بیت و هزار تن از برادران ایمانی خود را بتواند شفاعت کند.

و فرشتگان با همراهی جبرئیل و ملک الموت متولی خواندن نماز بر او می‌شوند و کفن و حنوطش را از بهشت آورده و در قبرش توسعه داده و چراغ هائی در آن می‌افروزد و دربی از آن بهشت باز می‌کنند و فرشتگان برایش اشیاء تازه و تحفه هائی بدیع از بهشت می‌آورند و پس از هیجده روز او را به خطیره القدس (بهشت) برده پس پیوسته در آنجا با اولیاء خدا خواهد بود تا نفخه‌ای که با دمیده شدنش هیچ چیز باقی نمی‌ماند دمیده شود.

و وقتی نفخه دوّمی‌دمیده شد و وی از قبر بیرون آمد اوّلین کسی که با او مصافحه می‌کند رسول خدا(ص) و امیرالمؤمنین (ع) و اوصیاء سلام الله علیهم بوده که به وی بشارت داده و می‌گویند: با ما باش و سپس او را کنار حوض کوثر آورده و از آن به او می‌نوشانند و سپس به هر کسی که او بخواهد و دوست داشته باشد نیز می‌آشامانند.

آن شخص می‌گوید: عرض کردم: اجر و ثواب کسی که به خاطر زیارت آن حضرت حبس شده چیست؟

حضرت فرمودند: در مقابل هر روزی که حبس شده و غمگین می‌شود سرور و شادی منظور شده که تا قیامت ادامه دارد و اگر پس از حبس او را زدند در قبال هر یک ضربه‌ای که به وی اصابت می‌کند یک حوریه‌ای به او داده شده و به ازاء هر دردی که بر پیکرش وارد می‌شود یک میلیون حسنه ملاحظه گردیده و یک میلیون لغزش و گناه از او محو و زائل گشته و یک میلیون درجه ارتقاء داده می‌شود و از ندیمان رسول خدا(ص) محسوب شده تا از حساب فارغ گردد و پس از آن فرشتگانی که حَمَله عرش هستند با او مصافحه کرده و به او می‌گویند: آنچه دوست داری بخواه.

و زننده وی را برای حساب حاضر می‌کنند پس هیچ سؤالی از او نکرده و با هیچ چیز اعمالش را نسنجیده و محاسبه نکرده بلکه دو بازویش را گرفته و او را برده و به فرشته‌ای تحویل داده و آن فرشته به او جرعه‌ای از حمیم (آب داغ جهنم) و جرعه‌ای از غسلین (آب چرک که از پوست و گوشت دوزخیان جاری است) می‌چشاند و سپس او را روی تکه‌ای سرخ از آتش قرار داده و به وی می‌گویند: بچش چیزی را که دست هایت به‌واسطه زدن شخصی که او را زدی برای تو پیش فرستاده‌اند، کسی را که زدی پیک و پیام آور خدا و رسول خدا بود و در این هنگام مضروب را آورده و نزدیک درب جهنّم نگاه داشته و به او می‌گویند: به زننده خود بنگر و به آنچه به سرش آمده نظر نما آیا سینه ات شفاء می‌یابد؟ این عذابی که به او وارد شد به‌خاطر قصاص برای تو است، پس می‌گوید: حمد خدا را که من و فرزند رسول خدا را یاری فرمود.

زیارت؛ احسان به رسول خدا(ص) و اهل‌بیت(ع)

عبدالله بن عبدالرحمن اصم نقل کرده: حدیث گفت برای ما معاذ، از ابان، که گفت:

از او شنیدم که می‌گفت: حضرت ابوعبدالله (ع) فرمودند:

کسیکه به زیارت قبر حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) رود محققا به رسول خدا و به ما اهل بیت احسان نموده و غیبتش جایز نبوده و گوشتش بر آتش حرام است و در مقابل هر یک درهمی که انفاق کرده خداوند متعال انفاق اهالی و سکنه ده هزار شهرهائی که در کتابش مضبوط و معلوم است را به او اعطا می‌فرماید، و بدنبال آن حوائج و نیازمندی هایش را روا می‌فرماید، و آنچه را که از خود باقی گذارد حقتعالی حافظ آن‌ها است و درخواست و سؤال چیزی از خدا نمی‌کند مگر آنکه باری تعالی اجابتش می‌فرماید اعم از آنکه سریع و بدون مهلت حاجتش را روا کرده یا با تاخیر و مهلت آن را برآورده نماید.

استجابت دعا و پاداش انفاق در راه زیارت

صفوان جمّال از حضرت ابی‌عبدالله (ع) حدیثی طولانی را نقل کرده و در ضمن آن می‌گوید:

محضر مبارک امام (ع) عرضه داشتم: چه اجر و ثوابی است برای کسی که نزد قبر مطهّر آن حضرت (امام حسین (ع) نماز بخواند؟

حضرت فرمودند: کسی که نزد قبر آن جناب دو رکعت نماز بخواند چیزی را از خدا نخواسته مگر آنکه حق‌تعالی آن را به وی اعطا می‌فرماید.

عرض کردم: چه اجر و ثوابی است برای کسی که از آب فرات غسل کرده و سپس به زیارت آن حضرت رود؟

امام (ع) فرمودند: هنگامی که با اراده زیارت آن حضرت از فرات غسل می‌کند تمام گناهانش ریخته شده و پاک می‌شود، مثل اینکه تازه از مادر متولد گردیده.

عرض کردم: ثواب و اجر کسی که خودش به‌خاطر جهتی نمی‌تواند به زیارت رود ولی دیگری را مجهز ساخته و به زیارت فرستد چه است؟

حضرت فرمودند:

در مقابل هر یک درهمی که خرج کرده خداوند متعال به قدر کوه اُحُد از حسنات به وی داده و چند برابر هزینه‌ای را که متحمل شده برایش باقی می‌گذارد، و نیز بلاهائی که نازل شده را از وی دور می‌گرداند و همچنین مال و دارائی وی را حفظ و نگهداری می‌فرماید

۴. آداب و لوازم زیارت

اخلاق سفر و وظایف زائر

محمد بن مسلم برای ما نقل کرد که:

محضر مبارک حضرت ابی‌عبدالله (ع) عرض کردم: هرگاه به زیارت پدر بزرگوارتان (حضرت امام حسین (ع) می‌رویم آیا به همان هیئت و کیفیّتی که به حج می‌رویم باشیم؟

حضرت فرمودند: آری.

عرض کردم: پس آنچه بر حاجی لازم است بر ما نیز لازم است؟

حضرت فرمودند: چه چیزهائی را گفتی؟

عرض کردم: اشیائی را که بر حاجی لازم است.

حضرت فرمودند:

بر تو لازم است که با همراهانت خوش رفتار باشی، سخن اندک بگوئی و حتی الامکان تکلّم نکنی مگر به خیر.

بر تو لازم است زیاد به یاد خدا باشی.

و بر تو لازم است جامه و لباس هایت را نظیف و پاکیزه نگاه داری.

و بر تو لازم است پیش از اینکه به حائر برسی غسل نمائی.

لازم است بر تو که خاشع بوده و زیاد نماز خوانده و بسیار بر محمد و آل محمد صلوات بفرستی و به آنچه از تو نیست و مال دیگری است احتو رام گذارده و بر نداری.

لازم است به آنچه حلال نیست نگاه نکرده و چشم خود را از آن فرو ببندی.

لازم است وقتی برادر ایمانی خود را نیازمند دیده و ملاحظه کردی که به‌واسطه نداشتن نفقه از ادامه عمل عاجز است به دیدنش رفته او را کمک کرده و به مواسات با او رفتار نمائی.

بر تو لازم است تقیه که دین تو به آن قائم است را رعایت کنی.

واجب است از آنچه منهی هستی و از خصومت و دشمنی و زیاد قسم خوردن و از جدال کردن که در اثنای آن به خوردن قسم مبادرت می‌ورزی اجتناب و دوری کنی.

و وقتی به این دستورها عمل کردی البتّه حجّ و عمره تو تمام و کامل بوده و به واسطه صرف نفقه و دور شدن از اهل و عیالت و روی تافتن از آنچه به آن مایل هستی از کسی که آنچه نزدش بوده و تو آن را طلب کردی استحقاق پیدا می‌کنی که از سفرت مراجعه کرده در حالی که مغفرت و رحمت و رضوانش شامل تو شده باشد.

حضرت امام صادق (ع) فرمودند:

هنگامی که اراده زیارت حضرت حسین (ع) را نمودی پس آن حضرت را با حالی غمگین و اندوه ناک و ناراحت و ژولیده، گرفته، گرسنه و تشنه زیارت نما.

زیرا حضرتش کشته شدند در حالی که غمگین و ناراحت و ژولیده، گرفته، گرسنه و تشنه بودند و از آن جناب حوائج و خواسته‌های خود را بخواه و سپس از آنجا برگرد و آن مکان شریف را وطن برای خود قرار مده.

حسین بن ثویر بن ابی فاخته، می‌گوید: حضرت ابوعبدالله (ع) فرمودند:

ای حسین! کسی که از منزلش بیرون آید و قصدش زیارت قبر حضرت حسین بن علی (ع) باشد، اگر پیاده رود خداوند منّان به هر قدمی که بر می‌دارد یک حسنه برایش نوشته و یک گناه از او محو می‌فرماید.

تا زمانی که به حائر برسد و پس از رسیدن به آن مکان شریف حق تبارک و تعالی او را از رستگاران قرار می‌دهد، تا وقتی که مراسم و اعمال زیارت را به پایان برساند، که در این هنگام او را از فائزین محسوب می‌فرماید، تا زمانی که

اراده مراجعت نماید، در این وقت فرشته‌ای نزد او آمده و می‌گوید: رسول خدا(ص) سلام رسانده و به تو می‌فرماید: از ابتدا عمل را شروع کن، تمام گناهان گذشته ات آمرزیده شد.

۵. همراهی فرشتگان و برکات زیارت

فرشتگان، همراه و خدمتگزار زائران

مفضّل بن عمر نقل کرده که: حضرت ابوعبدالله (ع) فرمودند:

گویا می‌بینم که فرشتگان با مؤمنین بر سر قبر حضرت حسین بن علی (ع) ازدحام کرده‌اند.

راوی می‌گوید: عرضه داشتم: آیا مؤمنین فرشته را می‌بینند؟

حضرت فرمودند: هرگز، هرگز، آن‌ها به خدا قسم ملازم و همراه مؤمنین بودند، حتّی با دست هایشان به صورت‌های آن‌ها مسح می‌کشند.

سپس امام (ع) فرمودند: خداوند منّان هر صبح و شام از طعام بهشت بر زائران امام حسین (ع) نازل می‌فرماید و خدمتکاران ایشان فرشتگانند.

هیچ بنده‌ای از بندگان خداوند حاجتی از حوائج دنیا و آخرت را از خداوند متعال درخواست نمی‌کنند، مگر آنکه خدا به او عطاء می‌فرماید. راوی می‌گوید: عرض کردم: به خدا قسم این کرامت است.

امام (ع) به من فرمودند: ای مفضّل: برایت بیشتر بگویم؟

عرضه کردم، آری سرور من.

حضرت فرمودند: گویا می‌بینم تختی از نور را که گذارده‌اند و بر روی آن قبه‌ای از یاقوت سرخ زده شده که با جواهرات آن را زینت نموده‌اند و حضرت امام حسین (ع) بر روی آن تخت نشسته‌اند و اطراف آن حضرت نود هزار قبه سبز زده‌اند و مؤمنین آن حضرت را زیارت کرده و بر آن جناب سلام می‌دهند.

پس خداوند متعال به ایشان می‌فرماید:

ای دوستانم از من درخواست کنید و بخواهید، پس زیاد اذیّت شدید و خوار و مقهور گردیدید، امروز روزی است که حاجتی از حاجات دنیا و آخرتتان را از من درخواست نکرده، مگر آن را روا نمایم.

پس خوردن و آشامیدنشان در بهشت است، پس به خدا قسم کرامت و احسانی که زوال نداشته و انتهاء آن را نمی‌توان درک کرد همین است. ترجمه کامل‌الزیارات ص 443

روزهای زیارت از عمر زائر کاسته نمی‌شود

حضرت ابی الحسن الرضا(ع) نقل نموده و آن جناب از پدر بزرگوارشان حکایت کرده‌اند که ابو عبدالله جعفربن محمد الصادق (ع) فرمودند:

ایّام زیارت حضرت امام حسین (ع) جزو عمر زائر شمرده نشده و از اجلشان محسوب نمی‌شود. (ترجمه کامل‌الزیارات ص 446)

امام صادق (ع) فرمود: کسی که می‌خواهد در همسایگی رسول خدا(ص) و حضرت علی و فاطمه (س) باشد، زیارت حسین بن علی (ع) را ترک نکند.

هم‌نشینی در باغ‌ها و کنار نهرهای بهشت

محمد بن ابی جریر قمّی گفت:

از حضرت اباالحسن الرضا(ع) شنیدم که به پدرم می‌فرمودند:

کسی که حضرت حسین بن علی (ع) را زیارت کند در حالی که به حق آن حضرت عارف و آگاه باشد از هم‌نشین‌های حق‌تعالی بالای عرش است، سپس این آیه را قرائت فرمودند: انّ المتّقین فی جنّات و نهر، فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر.

(همانا اهل تقوی در باغ‌ها و کنار نهرها منزل گزینند، در منزل گاه صدق و حقیقت نزد خداوند عزّت و سلطنت جاودانی متنعّم هستند).

پیوستن زائران به پرچم رسول خدا(ص)

حضرت ابوعبدالله (ع)، فرمودند: هنگامی که روز قیامت شود منادی نداء می‌کند: زائران حسین بن علی (ع) کجا هستند؟

گردن‌های تعدادی از مردم کشیده می‌شود که عدد آن‌ها را غیر از خداوند متعال کس دیگری نمی‌داند، پس به ایشان گفته می‌شود قصد شما از زیارت قبر حضرت حسین بن علی (ع) چه بود؟

می‌گویند: پروردگارا آن حضرت را زیارت کردیم به‌جهت محبّتی که به رسول خدا(ص) و حضرت علی و فاطمه (س) داشته و به منظور طلب رحمت برای صاحب قبر به ازاء آنچه از آن حضرت صادر گردید.

پس به آن‌ها گفته می‌شود:

ایشان محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین سلام الله علیهم هستند، به آن‌ها ملحق شوید.

شما با ایشان و در درجه و مرتبه آن‌ها هستید، به لواء و پرچم رسول خدا(ص) ملحق گردید، پس به‌طرف لواء آن حضرت رهسپار شده و در سایه آن قرار می‌گیرند، در حالی که لواء به دست امیرالمؤمنین علی (ع) است و بدین ترتیب به بهشت وارد می‌شوند، ایشان جلو پرچم و سمت راست و جانب چپ و پشت آن بوده و چهار طرف لواء را گرفته‌اند.

زیارت از روی شوق

حضرت ابی جعفر(ع)، آن حضرت فرمودند:

اگر مردم می‌دانستند که در زیارت قبر حضرت حسین بن علی (ع) چه فضل و ثوابی است حتما از شوق و ذوق قالب تهی می‌کردند و به‌خاطر حسرت‌ها نفس هایشان به شماره افتاده و قطع خواهد شد.

راوی می‌گوید: عرض کردم: در زیارت آن حضرت چه اجر و ثوابی است.

حضرت فرمودند:

کسی که از روی شوق و ذوق به زیارت آن حضرت رود خداود متعال هزار حجّ و هزار عمره قبول شده برایش می‌نویسد و اجر و ثواب هزار شهید از شهداء بدر و اجر هزار روزه دار و ثواب هزار صدقه قبول شده و ثواب آزاد نمودن هزار بنده که در راه خدا آزاد شده باشند برایش منظور می‌شود و در تمام سال از هر آفتی که کمترین آن شیطان باشد محفوظ مانده و خداوند متعال فرشته کریمی را بر او موکّل کرده که وی را از جلو و پشت سر و راست و چپ و بالا و زیر قدم نگهدارش باشد و اگر در اثنای سال فوت کرد فرشتگان رحمت الهی به‌سویش حاضر شده و او را غسل داده و کفن نموده و برایش استغفار و طلب آمرزش کرده و تا قبرش مشایعتش نموده و به مقدار طول شعاع چشم در قبرش وسعت و گشایش ایجاد کرده و از فشار قبر در امانش قرار داده و از خوف و ترس دو فرشته منکر و نکیر بر حذرش می‌دارند و برایش دربی به بهشت می‌گشایند و کتابش را به دست راستش می‌دهند و در روز قیامت نوری به وی اعطا می‌شود که بین مغرب و مشرق از پرتو آن روشن می‌شود و منادی نداء می‌کند: این کسی است که از روی شوق و ذوق حضرت امام حسین (ع) را زیارت کرده و پس از این نداء احدی در قیامت باقی نمی‌ماند مگر آنکه تمنا و آرزو می‌کند که کاش از زائران حضرت اباعبدالله الحسین (ع) می‌بود.

زیارت برآمده از محبت

ذریح محاربی، وی می‌گوید: محضر مبارک حضرت ابی‌عبدالله (ع) عرض کردم: از خویشاوندان و فرزندانم کسی را ملاقات نکردم مگر وقتی به آن‌ها خبر دادم به اجر و ثوابی که در زیارت قبر حضرت امام حسین (ع) هست، مرا تکذیب نموده و گفتند: تو بر حضرت جعفر بن محمد(ع) دروغ بسته و این خبر را از پیش خودت می‌گوئی!

حضرت فرمودند:

ای ذریح مردم را رها کن هر کجا که می‌خواهند بروند، بخدا قسم حق‌تعالی به زائرین امام حسین (ع) مباهات کرده و افتخار می‌نماید و مسافرِ زائر را فرشتگان مقرّب خدا و حاملان عرش رهبری می‌کنند حتی حق‌تعالی به فرشتگان می‌فرماید:

آیا زائران حسین بن علی (ع) را می‌بینید که از روی شوق و محبّت به آن حضرت و علاقه به حضرت فاطمه (س) دخت رسول الله (ص) به زیارت آمده‌اند؟ به عزّت و جلال و عظمت خود قسم کرامت خویش را بر ایشان واجب کرده ام و ایشان را حتما به بهشتی که برای دوستانم و برای انبیاء و رسل و فرستادگانم آماده کرده ام داخل می‌کنم.

ای فرشتگان من! ایشان زائران قبر حسین حبیب محمد رسول من بوده و محمد (ص) حبیب من است و کسی که من را دوست داشته باشد حبیب من را نیز دوست می‌دارد و کسی که حبیب من را دوست داشته باشد دوستِ حبیبم را نیز دوست دارد و کسی که نسبت به حبیب من دشمنی ورزد، کسی است که به من بغض می‌ورزد و بر من واجب است که به اشد عذاب، عذابش نموده و به آتش دوزخم او را بسوزانم و جهنم را مسکن و مکانش قرار داده و وی را چنان عذابی کنم که احدی از اهل عالم را آن طور عذاب نکرده باشم.

محبوب‌ترین اعمال نزد خداوند

حضرت ابی‌عبدالله (ع) فرمودند:

محبوب‌ترین اعمال نزد حق‌تعالی زیارت قبر حضرت حسین (ع) بوده و برترین اعمال نزد او جلّ و علی شاد کردن و شادی بر مؤمن است و نزدیک‌ترین بنده به خدا، بنده‌ای است که در حال سجود بدرگاه الهی گریان باشد.

زیارت عرفه و پاداش اهل موقف

محمد بن سنان از بشیر دهّان برایم نقل کرد و گفت:

در هر سال به حجّ مشرّف می‌شدم، یک سال تنبلی کرده و آن را ترک کردم و سال بعد که به حج رفته و محضر حضرت ابی‌عبدالله (ع) رسیدم به من فرمودند:

ای بشیر چه چیز تو را در سال گذشته از حج سست و تنبل کرده؟

عرض کردم: فدایت شوم مالی داشتم که از مردم می‌خواستم و خوف داشتم تلف شود.

لذا به حج نیامده ولی در عوض روز عرفه به زیارت قبر مطهّر حضرت امام حسین (ع) رفتم.

حضرت به من فرمودند:

آنچه نصیب اهل موقف (حاجی‌ها) شد، از تو فوت نگردید، ای بشیر کسی که قبر حسین (ع) را زیارت کند، در حالی که به حق آن حضرت عارف و آگاه باشد، مانند: کسی است که خدا را در عرش زیارت نموده

گشایش رزق، طول عمر و سعادت

عبدالملک خثعمی، از حضرت ابی‌عبدالله (ع)، گفت: حضرت به من فرمودند:

ای عبدالملک زیارت حسین بن علی (ع) را ترک مکن و یاران و اصحابت را به آن امر فرما، و شیعیان ما را امر کنید به زیارت آن حضرت، زیرا حق‌تعالی به‌واسطه آن عمر تو را طولانی کرده و روزی و رزقت را گشاده می‌فرماید و اموری که بدی و شر را جلب می‌کند دفع می‌نماید. در حال حیات سعید و سعادتمند نموده و نخواهی مرد مگر سعید و تو را در شمار سعادتمندان می‌نویسد. (ترجمه کامل‌الزیارات ص 494)

و زیارت آن حضرت بر هر مؤمنی که اقرار به امامت حضرتش از طرف خدا دارد واجب است.

زائران؛ مسافران خدا

حضرت ابی‌عبدالله (ع) حضرت فرمودند:

خداوند متعال فرشتگانی دارد که موکّل قبر مطهّر حضرت حسین بن علی (ع) هستند، هنگامی که شخص قصد زیارت آن حضرت را می‌نماید خداوند گناهان او را به این فرشتگان اعطا نموده و در اختیار آن‌ها می‌گذارد وقتی وی قدم گذارد فرشتگان گناهان را محو می‌کنند سپس وقتی قدم بعدی را برداشت حسنات او را مضاعف می‌نمایند و پیوسته حسنات او را مضاعف کرده تا جائی که بهشت را برای وی واجب می‌گردانند سپس اطرافش را گرفته و تقدیس و تنزیهش می‌نمایند و سپس فرشتگان آسمان را نداء می‌دهند که زائران حبیب حبیب خدا را تقدیس و تنزیه نمائید و وقتی زائران غسل زیارت نمودند حضرت محمد(ص) ایشان را نداء داده و می‌فرماید: ای مسافرین خدا بشارت باد شما را که با من در بهشت همراه خواهید بود.

سپس امیرالمؤمنین (ع) ایشان را نداء داده و می‌فرماید:

من ضامنم که حوائج شما را برآورده و در دنیا و آخرت بلاء و محنت را از شما دور نمایم.

پس از آن فرشتگان دور ایشان حلقه زده و از راست و چپ آنان را در بر گرفته تا به اهل و خویشاوندان خود بازگردند.

فراگیری رحمت الهی

عبدالله بن مسکان، می‌گوید:

حضور مبارک حضرت اباعبدالله (ع) رسیدم در حالی که گروهی از اهل خراسان خدمت آن جناب مشرّف شده بودند، ایشان از آن جناب راجع به زیارت قبر حضرت حسین بن علی (ع) و ثوابی که در آن است سؤال نمودند؟

حضرت فرمودند: پدرم از جدّم نقل کردند که می‌فرمودند:

کسیکه آن حضرت را صرفاً برای خدا و به قصد قربت زیارت کند خداوند متعال از گناهان رهایش نموده و او را همچون نوزادی که مادر زائیده قرار می‌دهد و در طول سفرش فرشتگان مشایعتش کرده و بالای سرش بال‌های خود را گشوده و با این حال او را همراهی کرده تا به اهلش باز گردد و نیز فرشتگان از خداوند می‌خواهند که او را بیامرزد و از اطراف و گوشه‌وکنار آسمان رحمت گشادهه الهی او را فرا گرفته و فرشتگان نداء کرده و به وی می‌گویند:

پاک هستی و آن کس که زیارتش نمودی نیز پاک و مطهّر است و پیوسته وی را بین اهل و خویشانش حفظش می‌نمایند.

۶. زیارت امام حسین(ع) و پاداش حج و عمره

پاداش سی حج مقبول

موسی بن قاسم حضرمی می‌گوید: حضرت ابوعبدالله (ع) در ابتدا حکومت ابو جعفر عباسی (منصور دوانیقی) وارد عراق شده و در نجف فرود آمدند فرمودند، به من فرمودند:

ای موسی، برو کنار جاده بزرگ بایست و منتظر باش که به‌زودی مردی از طرف قادسیّه خواهد آمد، هر گاه نزدیک تو شد به وی بگو: یکی از فرزندان رسول خدا(ص) تو را می‌خواند، او بزودی با تو خواهد آمد.

موسی می‌گوید: من به طرف جاده مزبور رفته و به آنجا رسیدم و کنار آن ایستاده و هوا بسیار گرم بود، پیوسته در آنجا ایستاده بودم بحدّی که نزدیک بود مخالفت کرده و بر گشته و ملاقات با او را ترک کنم، در این هنگام چشمم به چیزی خورد که به جلو می‌آید و شبیه مردی است که روی شتری نشسته، پس چشم به آن دوخته تا نزدیک به من شد، به او گفتم: ای مرد! در اینجا یکی از فرزندان رسول خدا(ص) شما را می‌خواند ایشان شما را به من معرفی کرده و پیام برایت فرستاده‌اند.

مرد گفت: با هم به خدمتش برویم.

موسی می‌گوید: او را بردم تا نزدیک خیمه رسیدیم، وی شترش را خواباند و درب خیمه ایستاد منتظر اذن دخول بود، پس حضرت از درون خیمه او را خواندند، اعرابی داخل خیمه شد و من نیز نزدیک شده تا درب خیمه رسیده و سخن ایشان را می‌شنیدم ولی آن‌ها را نمی‌دیدم.

حضرت ابوعبدالله (ع) به وی فرمودند، از کجا آمدی؟

او گفت: از دورترین نواحی یمن.

حضرت فرمودند: تو از فلان و فلان مکان هستی؟

او عرض کرد: آری من از فلان موضع می‌باشم.

حضرت فرمودند: برای چه به این سو آمدی؟

عرض کرد: به قصد زیارت حضرت اباعبدالله الحسین (ع) آمدم.

حضرت فرمودند:

تنها برای زیارت آمده‌ای و هیچ حاجت دیگری نداشتی؟

عرض کرد: هیچ حاجتی نداشتم مگر آنکه به سر قبر مطهّر آن حضرت رفته و نماز خوانده و جنابش را زیارت کرده و سپس از حضرتش خداحافظی کرده و به اهل و خویشانم برگردم.

حضرت فرمودند: در زیارت آن حضرت چه می‌بینید؟

عرض کرد: در زیارتش برکت در عمر خود و اهل و اولاد و اموال و معایشمان بوده و حوائج و خواسته هایمان بر آورده شده و گرفتاریمان بر طرف می‌شود.

موسی می‌گوید: امام (ع) به وی فرمودند: ای برادر یمنی آیا از فضیلت زیارت آن حضرت بیشتر از این برایت نگویم؟ آن مرد عرض کرد: از پسر رسول خدا زیادتر بفرمائید:

حضرت فرمودند: زیارت امام حسین (ع) معادل یک حجّ مقبول و پاکیزه‌ای است که با رسول خدا(ص) انجام شود. آن مرد از این گفتار تعجب کرد.

حضرت فرمودند: آری، به خدا سوگند معادل دو حجّ مقبول و پاکیزه‌ای است که با رسول خدا(ص) انجام شود.

آن مرد بر تعجبش افزوده شد پس بدین ترتیب امام (ع) بر تعداد حج‌های مقبول می‌افزودند تا اینکه در آخر فرمودند:

زیارت آن حضرت معادل با سی حجّ مقبول و پاکیزه‌ای است که با رسول خدا(ص) انجام گیرد.

زیارت غریب شهید؛ برتر از بیست حج

یزید بن عبدالملک می‌گوید: محضر مبارک حضرت ابی‌عبدالله (ع) بودم پس گروهی که بر الاغ‌ها سوار بودند بر ما گذشتند.

حضرت به من فرمودند: اینها قصد کجا را دارند؟

عرض کردم: به زیارت قبور شهداء می‌روند.

فرمودند، چه چیز ایشان را از زیارت غریب شهید باز داشت؟!

مردی از اهل عراق محضر مبارکش عرض کرد: آیا زیارت آن حضرت (امام حسین (ع) واجب است؟

حضرت فرمودند: زیارت آن جناب از یک حجّ عمره و یک عمره و یک حجّ بهتر است.

سپس حضرت تعداد حجّ و عمره‌ها را زیاد کرده تا بیست حجّ و بیست عمره شمردند و بعد فرمودند: البتّه تمام آن‌ها مقبول و مبرور باشند.

راوی می‌گوید: به خدا سوگند از محضرش مرخّص نشده بودم که مردی آمد و حضورش رسید و عرض کرد: من نوزده حجّ انجام داده ام، از خداوند بخواهید که یک حجّ دیگر نصیبم شده و بدین ترتیب تا عدد بیست کامل گردد.

حضرت فرمودند: آیا قبر امام حسین (ع) را زیارت کرده‌ای؟ آن مرد عرض کرد: خیر. حضرت فرمودند: زیارت آن حضرت از بیست حجّ بهتر است.

۷. شفاعت و یاری در دنیا و آخرت

شفاعت زائران در قیامت

عبدالله بن شعیب تیمی، از حضرت ابا عبدالله (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند:

روز قیامت منادی ندا می‌کند: شیعیان آل محمد در کجا هستند؟

پس از میان مردم گردنهائی کشیده شده و افرادی برپا می‌خیزند که عدد آن‌ها را غیر از حقتعالی کس دیگر نمی‌داند. ایشان در قسمتی از مردم برپا خاسته‌اند، سپس منادی ندا می‌کند: زائران قبر حضرت امام حسین (ع) در کجا هستند؟

خلق بسیاری به پا می‌خیزند.

پس به ایشان گفته می‌شود: دست هر کسی را که دوست دارید بگیرید و آن‌ها را به بهشت ببرید، پس شخصی که جزء زائرین است هر کسی را که بخواهد گرفته و به بهشت می‌برد، حتی بعضی از مردم به برخی دیگر می‌گویند: ای فلانی من را می‌شناسی؟ من کسی هستم که در فلان روز و در فلان مجلس برای تو ایستاده و احتو رام از او نمودم پس من را نیز دریاب، زائر او را نیز گرفته و به بهشت داخل نموده بدون اینکه دافع و مانعی در بین باشد.

فرشتگان گریان و همراهی با زائر

ابی الصباح کنانی، می‌گوید: از حضرت امام صادق (ع) شنیدم که می‌فرمود:

در طرف شما قبری است که هیچ اندوهگین و اندوهگینی به زیارت آن نمی‌رود، مگر آنکه خداوند متعال اندوهش را بر طرف کرده و حاجتش را روا می‌سازد و از روزی که آن حضرت شهید شدند چهار هزار فرشته که جملگی ژولیده و غبار آلود و گرفته هستند اطراف قبر مطهّرش بوده و تا روز قیامت بر آن جناب می‌گریند و کسی که او را زیارت کند فرشتگان تا وطن و مأوایش مشایعتش کرده و اگر مریض و بیمار شود، به عیادتش می‌روند و اگر از دنیا برود، پیکرش را تشییع می‌کنند.

۸. حکایات و مکاشفات منقول درباره زیارت

زیارت ارواح پاک و فرشتگان

جناب حاج ملا علی کازرونی رحمة الله علیه که یکی از افراد و با ایمان با اخلاص بود نقل فرمود: شب 23 ماه رمضان بالای منزل تنها احیاء داشتم که هنگام سحر ناگاه حالت سستی و بی خودی به من دست داد.

در آن حال متوجه شدم که تمام عالم اعلاء مملو از جمعیت و غلغله است و سر و صدای فراوانی است از صدائی که فصیحتر و به من نزدیکتر بود، پرسیدم تو را به خدا تو کیستی؟ فرمود: من جبرائیل هستم، گفتم: چه خبر است امشب؟ فرمود: حضرت بی بی عالم فاطمه زهرا با مریم و آسیه و خدیجه و کلثوم (هنّ) برای زیارت قبر حضرت سیدالشهدا (ع) می‌روند. و این جمعیت ارواح پیغمبران و فرشتگان هستند.

گفتم: برای خدا مرا هم ببرید، فرمود: زیارت تو از همین جا قبول است و سعادتی داشتی که این منظره را ببینی.

حضرت آیت‌الله شهید دستغیب فرمود براستی حاجی مزبور علاقه شدیدی به حضرت سیدالشهدا (ع) نصیبش شده بود که در همان مجلس دو ساعتی چند مرتبه که اسم مبارک حضرت را می‌برد بی اختیار گریان و نالان می‌شد. و تا چند دقیقه نمی‌توانست سخن بگوید و فرمود: من طاقت ذکر مصیبت آن حضرت را ندارم

زیارت در دوران پیری و وعده امام حسین(ع)

مرحوم سید بن طاووس رضوان الله تعالی علیه نقل نموده از محمد بن داود که گفت: همسایه‌ای داشتم معروف به علی بن محمد بود که ایشان برایم گفت من از روزهای جوانی هرماه به زیارت حضرت امام حسین (ع) می‌رفتم تا اینکه سن من بالا رفت و نیروی جسمیم ضعیف شد و یک چند وقتی زیارت را ترک کردم، پس از مدتی به قصد زیارت پیاده حرکت کردم پس از چند روز بکربلا رسیدم و به زیارت آقا امام حسین (ع) نایل شدم و دو رکعت نماز به‌جا آوردم و بعد از زیارت و نماز از فرط خستگی راه کنار حرم خوابم برد. در عالم خواب دیدم مشرف شدم خدمت آقای خودم ابی عبدالله الحسین (ع) حضرت رویشان را به بنده کرد و فرمود: ای علی چرا به من جفا کردی با اینکه نسبت به من خوبی و نیکی می‌کردی؟ عرض کردم: ای سیدی ای آقای من بدنم ضعیف شده و توانایی خود را ازدست دادم و توان آمدن ندارم و چون فهمیده ام آخر عمرم است و با آن حالی که داشتم این چند روز راه را به عشق شما به زیارت آمدم و روایتی از شما شنیدم دوست داشتم آن را از خود شما بشنوم.

حضرت فرمود آن روایت را بگو: گفتم چنین نقل شده که (قال من زارنی فی حیوتی زرته بعد وفاته) هر که مرا در حال حیاتش زیارت کند و به زیارت من نایل گردد من هم بعد از وفاتش او را زیارت می‌کنم و به زیارت او می‌آیم حضرت فرمود بله من گفته ام، حتی اگر او را (زیارت کننده ام را) در آتش ببینم نجاتش خواهم داد.

حضور حضرت موسی(ع) در کربلا

ابی حمزه ثمالی فرمود در اواخر سلطنت بنی مروان اراده زیارت آقا ابی عبدالله الحسین (ع) را نمودم و پنهانی از اهل شام خود را به کربلا رساندم در گوشه‌ای پنهان شدم تا اینکه شب از نیمه گذشت پس به‌سوی قبر شریف روانه شدم تا آنکه نزدیک قبر مقدس و شریف رسیدم. ناگهان مردی را دیدم که به‌سوی من می‌آید و گفت خدا تو را اجر و پاداش دهد برگرد زیرا به قبر شریف نمی‌رسی من وحشت زده و ترسان مراجعت کردم و در گوشه‌ای دوباره خود را پنهان کردم تا آنکه نزدیک طلوع صبح شد باز به جانب قبر روانه شدم و چون دوباره نزدیک شدم باز همان مرد آمد و مانع شد و گفت به آن قبر نمی‌توانی برسی.

به او گفتم خدا تو را عافیت دهد چرا من به آن قبر نمی‌رسم و حال اینکه از کوفه به قصد زیارت آن حضرت آمده ام بیا بین من و آن قبر حائل نشو، زیرا من می‌ترسم که صبح شود و اهل شام مرا ببینند و مرا در اینجا به قتل برسانند، وقتی این حرف را از من شنید گفت اندکی صبر کن چون حضرت موسی بن عمران (ع) از خدای خود اجازه گرفته که به زیارت آقا سید الشهداء (ع) بیاید و خدا به او اجازه داده و با هفتاد هزار فرشتگان به زیارت آقا آمده‌اند و از اول شب تا به حال در خدمت قبر شریف هستند و تا طلوع صبح کنار قبر هستند و بعد به آسمان عروج می‌کنند. ابوحمزه ثمالی گوید از آن مرد پرسیدم که تو کیستی؟

گفت من یکی از آن فرشتگان هستم که مأمور پاسبانی و پاسداری قبر آقا سید الشهداء (ع) هستم و برای زائران آقا طلب مغفرت می‌کنیم تا این را شنیدم برگشتم پنهان شدم و هنگام طلوع صبح سر قبر حضرت آمدم دیگر کسی را ندیدم که مانع شود پس زیارتم را کردم و بر کشندگان آن حضرت لعن نمودم و نماز صبح را در آنجا اقامه کردم و از ترس مردم شام سریع به کوفه برگشتم

عنایت امام زمان(عج) به زائران سیدالشهدا(ع)

مرحوم آیت‌الله حاج میرزا محمد علی گلستانه اصفهانی در آن وقتی که ساکن مشهد بودند برای یکی از علما بزرگ مشهد نقل فرموده بودند که، عموی من مرحوم آقای سید محمد علی از که مردان صالح و بزرگوار بود نقل می‌کرد، در اصفهان شخصی بود به نام جعفر نعلبند که او حرفهای غیر متعارف، از قبیل آن که من خدمت امام زمان (ع) رسیده ام و طی الارض کرده ام می‌زد و طبعاً با مردم هم کمتر تماس می‌گرفت و گاهی مردم هم پشت سر او به خاطر آن که چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند، حرف می‌زدند.

روزی به تخت فولاد اصفهان برای زیارت اهل قبور می‌رفتم، در راه دیدم، آقا جعفر به آن طرف می‌رود، من نزدیک او رفتم و به او گفتم دوست داری باهم راه برویم؟ گفت مانعی ندارد، در ضمن راه از او پرسیدم مردم درباره شما حرفهائی می‌زنند آیا راست می‌گویند که تو خدمت امام زمان (ع) رسیده‌ای؟

اول نمی‌خواست جواب مرا بدهد، لذا گفت آقا از این حرفها بگذریم و باهم مسائل دیگری را مطرح کنیم، من اصرار کردم و گفتم: من ان‌شاءالله اهلم.

گفت: بیست‌وپنج بار کربلا مشرف شده بودم تا آنکه در همین سفر بیست‌وپنجم شخصی که اهل یزد بود در راه با من رفیق شد چند منزل که باهم رفتیم، مریض شد و کم کم بیماری‌اش شدت کرد تا رسیدیم به منزلی که قافله به خاطر نا امن بودن راه دو روز در آن منزل ماند تا قافله دیگری رسید و باهم جمع شدند و حرکت کردند و حال مریض هم رو به سختی گذاشته بود وقتی قافله می‌خواست حرکت کند من دیدم به هیچ وجه نمی‌توان او را حرکت داد لذا نزد او رفتم و به او گفتم من می‌روم و برای تو دعا می‌کنم که خوب شوی و وقتی خواستم با او خداحافظی کنم، دیدم گریه می‌کند، من متحیر شدم از طرفی روز عرفه نزدیک بود و بیست‌وپنج سال همه ساله روز عرفه در کربلا بوده ام و از طرفی چگونه این رفیق را در این حال تنها بگذارم و بروم؟

به هرحال نمی‌دانستم چه کنم او همین‌طور که اشک می‌ریخت به من گفت: فلانی من تا یک ساعت دیگر می‌می‌روم این یک ساعت را هم صبر کن، وقتی من مُردم هرچه دارم از خورجین و الاغ و سایر اشیاء مال تو باشد، فقط جنازه مرا به کربلا برسان و مرا در آنجا دفن کن.

من دلم سوخت و هر طور بود کنار او ماندم، تا او ازدنیا رفت قافله هم برای من صبر نکرد و حرکت نمود.

من جنازه او را به الاغش بستم و به طرف مقصد حرکت کردم، از قافله اثری جز گرد و غباری نبود و من به آن‌ها نرسیدم حدود یک فرسخ که راه رفتم، هم خوف مرا گرفته بود و هم هر طور که آن جنازه را به الاغ می‌بستم، پس از آنکه اندکی راه می‌رفت باز می‌افتاد و به هیچ وجه روی الاغ آن جنازه قرار نمی‌گرفت. سرانجام دیدم نمی‌توانم او را ببرم خیلی پریشان شدم ایستادم و به حضرت سید الشهداء (ع) سلامی عرض کردم و با چشم گریان گفتم: آقا من با این زائر شما چه کنم؟ اگر او را در این بیابان بگذارم مسئولم و اگر بخواهم بیاورم می‌بینید که نمی‌توانم درمانده ام و بی چاره شده ام.

ناگهان دیدم، چهار سوار که یکی از آن‌ها شخصیت بیشتری داشت پیدا شدند و آن بزرگوار به من گفت: جعفر با زائر ما چه می‌کنی؟ عرض کردم: آقا چه کنم؟ درمانده شده ام نمی‌دانم چه بکنم؟ در این بین آن سه نفر پیاده شدند، یکی از آن‌ها نیزه‌ای در دست داشت با آن نیزه زد چشمه آبی ظاهر شد آن میت را غسل دادند و آن آقا جلو ایستاد، و بقیّه کنار او ایستادند و بر او نماز خواندند و بعد او را سه نفری برداشتند و محکم به الاغ بستند و ناپدید شدند.

من حرکت کردم با آنکه معمولی راه می‌رفتم دیدم به قافله‌ای رسیدم که آن‌ها قبل از قافله ما حرکت کرده بودند، از آن‌ها عبور کردم پس از چند لحظه باز قافله‌ای را دیدم، که آن‌ها قبل از این قافله حرکت کرده بودند از آن‌ها هم عبور کردم بعد از چند لحظه دیگر به پل سفید که نزدیک کربلا است رسیدم و سپس وارد کربلا شدم و خودم از این سرعت سیر تعجب می‌کردم.

سرانجام او را در وادی ایمن، قبرستان کربلا، دفن کردم. بیست روز بعد، همراهان قافله به کربلا رسیدند و با شگفتی از من می‌پرسیدند: «چه زمانی و چگونه به اینجا رسیدی؟» من نیز ماجرا را به‌اختصار برایشان بازگو می‌کردم.

روز عرفه، هنگامی که به حرم حضرت سیدالشهدا، امام حسین(ع)، رفتم، برخی از مردم را به صورت حیوانات گوناگون دیدم. از شدت وحشت به خانه بازگشتم؛ اما وقتی بار دیگر بیرون آمدم، همان حالت را مشاهده کردم.

شگفت‌تر آنکه در سال‌های بعد نیز هرگاه روز عرفه به کربلا می‌رفتم، این حالت برایم تکرار می‌شد؛ در حالی که در روزهای دیگر چنین چیزی نمی‌دیدم. ازاین‌رو تصمیم گرفتم دیگر در روز عرفه به کربلا نروم.

مدتی این ماجرا را برای مردم اصفهان نقل می‌کردم؛ اما بسیاری باور نمی‌کردند و پشت سرم سخن می‌گفتند. پس تصمیم گرفتم دراین‌باره چیزی نگویم. شبی هنگام صرف غذا با همسرم، صدای در حیاط برخاست. در را گشودم. شخصی گفت: «جعفر! حضرت صاحب‌الزمان(عج) تو را می‌خواهد.»

همراه او به مسجد جامع اصفهان رفتم. حضرت را بر صفه‌ای دیدم که منبری بلند در آن قرار داشت و جمعیت بسیاری در محضرشان بودند. با خود گفتم: در میان این همه جمعیت چگونه به خدمت حضرت برسم؟ ناگهان ایشان به من توجه کردند و فرمودند: «جعفر، بیا.»

به محضرشان رسیدم. فرمودند: «چرا آنچه را در راه کربلا دیده‌ای برای مردم نقل نمی‌کنی؟» عرض کردم: «آقای من، آن را نقل می‌کردم؛ اما مردم بدگویی کردند و من نیز از بازگویی آن دست کشیدم.» حضرت فرمودند: «به سخن مردم اعتنا نکن. این ماجرا را بازگو کن تا مردم بدانند ما به زائران جدمان، حضرت ابی‌عبدالله الحسین(ع)، چه عنایت و لطفی داریم.»

نتیجه‌گیری

مجموع این روایات، زیارت امام حسین(ع) را عملی سرشار از معرفت، محبت، بندگی و مسئولیت اخلاقی معرفی می‌کند. زائر حقیقی تنها رهسپار مکانی مقدس نمی‌شود؛ او باید با دل شکسته، رفتار نیک، رعایت حقوق دیگران، یاد خدا و پیروی از سیره سیدالشهدا(ع) قدم در این راه بگذارد. بر این اساس، ارزش زیارت به پیمودن مسیر و حضور در حرم محدود نیست، بلکه در شناخت حق امام، اصلاح رفتار و وفاداری عملی به پیام عاشورا جلوه می‌یابد.