عدىّ بن حاتم و مسأله انصاف‏

عدى از با وفاترين ياران اميرالمؤمنين عليه السلام و از عاشقان دلباخته آن حضرت بود.
عدى به دست پيامبر صلى الله عليه و آله ايمان آورد و در جمل و صفين و نهروان در ركاب امام على عليه السلام براى اعتلاى كلمه حق جنگيد و در جمل يك چشمش را در راه خدا از دست داد.
زمانى بين او و معاويه ملاقات دست داد، معاويه به او گفت: فرزندانت چه شدند؟
گفت: همه آن‏ها در ركاب على شهيد شدند. معاويه گفت: على در حق تو انصاف روا نداشت كه فرزندانش زنده ماندند، ولى فرزندان تو در ركابش كشته شدند. عدى گفت: آه كه من انصاف را در حق على رعايت نكردم كه او در محراب عبادت شهيد شد و من هنوز زنده‏ام!!
معاويه گفت: بدان كه هنوز قطره‏اى از خون عثمان باقى است و آن قطره خونخواهى نشود مگر به خون شريفى از اشراف يمن.
عدى گفت: سوگند به خداى، آن دل‏ها كه از خشم و غضب نسبت به تو آكنده بود هنوز در سينه‏هاى ماست و آن شمشيرها كه با آن‏ها با تو مى‏جنگيديم اكنون بر دوش‏هاى ماست، اگر قدمى از طريق خديعت به ما نزديك شوى قدمى براى ريشه كن كردن شرّت به تو نزديك شويم، دانسته باش كه قطع حلقوم و سكرات مرگ بر ما آسان‏تر است از اين كه سخن ناهموار در حق محبوبمان على بشنويم .