جستجو در مطالب

بیداری غافلین پس از مرگاینها سلسله واقعیاتی است که همیشه امتها و ملتها از آن غافل بودهاند و بر اثر غفلتشان جنگهای خانمانسوزی را به یکدیگر تحمیل

۳ سال پیش مطالعه بیشتر

اثر یاد مرگ در مهمانی ها و شادی ها

بیداری و عدم غفلت یادآوری مرگ است. این یادآوری آثار مفیدی دارد که در ادامه به آن اشاره می کنیم.وقتی انسان در جمع اقوام و آشنایان در حال لذت بردن از این دورهم بودن هاست یاد مرگ به دو شکل اثر مفید خود را نشان می دهد. اول اینکه؛ انسان می فهمد که این جمع های خانوادگی دائمی نیست؛ پس باید قدر آنها را دانست و در تعمیق و مداومت این ارتباط ها کوشید و با کدورت های بیجا آن را از بین نبرد. دوم اینکه؛ نباید این زیبایی ها را به زشتی گناه و غفلت از یاد خدا آلوده ساخت. پس یاد مرگ هم باعث دوام و صمیمیت بیشتر با اقوام می شود و هم دید و بازدیدها را از گناه دور می کند.تنظیم کننده لذت هادنیا مملو از زینت ها و لذت هایی است که اگر نبودند هیچ کسی حاضر به تحمل سختی ها و محدودیت های آن نبود. قرآن کریم در این باره می فرماید و ما اوتیتم من شی فمتاع الحیاه الدنیا و زینتها و ما عند الله خیر و ابقی ا فلا تعقلون؛ و هر آنچه به شما داده شده است کالای زندگی دنیا و زیور آن است و لی آنچه پیش خداست بهتر و پایدارتر است؛ مگر نمیاندیشید؟ قصص؛ 60 برای اینکه این زینت ها و زیبایی ها چشم انسان را پر نکرده و از وظیفه خود غافل نسازد به چیزی نیاز است که کمی از این لذت ها بکاهد و مانع از مستی و بی خبری شود. آن اکسیر یاد مرگ است. اگر انسان به یاد نفس آخر خود در این دنیا باشد هیچ گاه آنچنان سرگرم این دنیا نمی شود که از وظیفه اصلی خود غافل بماند.پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله بر گروهی گذشت که در آن صدای خنده بلند بود پس فرمودند شوبوا مجلسکم بذکر مکدر اللذات. قالوا و ما مکدر اللذات؟ قال الموت؛ انجمن خود را با یاد مکدر کننده خوشی ها بیامیزید. عرض کردند مکدر کننده خوشی ها چیست؟ فرمود مرگ. تنبیه الخواطر 1268 یاد مرگ باعث می شود که انسان بر نفس سیری ناپذیر خود لجامی بزند و بتواند نفس خود را از فرورفتن در گرداب آرزوهای بی پایان دنیایی برهاند و به سوی قرب الهی به حرکت و تلاش وادار نماید. کنترل خود و رفتار و کردار تحفه ای است که یاد مرگ به همراه خود می آوردعذاب در غفلتبا سیری در آیات قرآن کریم در می یابیم که بسیاری از عذاب های الهی بر اقوام گذشته در هنگامی بر آنها وارد شده است که در حال لذت بردن از دنیا و غفلت از خدا بودند. یعنی درست همان موقعی که اصلا به فکر مرگ خودشان نبودند مرگ آنها را ربود. مثل اینکه در مورد غرق کردن قوم بنی اسرائیل می فرماید فانتقمنا منهم فاغرقناهم فی الیم بانهم کذبوا بآیاتنا و کانوا عنها غافلین

۲ سال پیش مطالعه بیشتر

اثر یاد مرگ در مهمانی ها و شادی ها

۲ سال پیش مطالعه بیشتر

غفلت و بی‏خبری

بیداری کهنقطه مقابل آن است در کتابهای خود آوردهاند و از عواملی که میتواند پردههای غفلت را کنار زند و انسان را از خواب غفلت بیدار کندبحث نمودهاند.با این مقدمهبه قرآن مجید مراجعه میکنیم و اهمیتی را که این کتاب بزرگ آسمانیبر این امر قایل شدهدر آیات زیر مورد بررسی قرار میدهیم 1- و لقد ذرانا لجهنم کثیرا من الجن و الانس لهم قلوب لا یفقهون بها و لهم اعینلا یبصرون بها و لهم آذان لا یسمعون بها اولئک کالانعام بل هم اضل اولئک همالغافلون سوره اعرافآیه 179 2- و اقترب الوعد الحق فاذا هی شاخصه ابصار الذین کفروا یا ویلنا قد کنا فی غفلهمن هذا بل کنا ظالمین سوره انبیاآیه 97 3- و اصبر نفسک مع الذین یدعون ربهم بالغداه و العشی یریدون وجهه و لا تعدعیناک عنهم ترید زینه الحیوه الدنیا و لا تطع من اغفلنا قلبه عن ذکرنا و اتبع هواه و کانامره فرطا سوره کهفآیه 28 4- ان الذین لا یرجون لقائنا و رضوا بالحیاه الدنیا و اطمانوا بها و الذین هم عن آیاتناغافلون×اولئک ماواهم النار بما کانوا یکسبون سوره یونسآیه 7 و 8 5- یعلمون ظاهرا من الحیاه الدنیا و هم عن الآخره هم غافلون سوره رومآیه 7 6- ساصرف عن آیاتی الذین یتکبرون فی الارض بغیر الحق و ان یروا کل آیهلا یؤمنوا بها و ان یروا سبیل الرشد لا یتخذوه سبیلا و ان یروا سبیل الغی یتخذوه سبیلاذلک بانهم کذبوا بآیاتنا و کانوا عنها غافلین … غافلین همان گونه که از آیه استفاده میشودسرچشمه بدبختی و هلاکت قوم فرعونتکذیب آیات الهی و غفلت بود.ممکن است غفلت سرچشمه تکذیب باشدبنابراین ریشه اصلیهمان غفلت وبیخبری بوده است و یا این که بعضی از آیات را تکذیب کردند و بعضی را به فراموشیو غفلت سپردند که در این صورت هر کدامعامل مستقلی محسوب میشوند.بعضی از مفسران ضمیر عنها را به نقمت و عذاب الهی باز گرداندهاند که در اینصورت تنها تکذیب آیات الهی موجب بدبختی آنها محسوب میشودولی این احتمالبسیار ضعیف استزیرااین ضمیر در کنار آیات قرار گرفته و ظاهرا به آن بازگشتمیکند.بعضی از مفسران در این جاسؤالی مطرح کردهاند که شاید همین سؤال سرچشمهاحتمال بازگشت ضمیر عنها به نقمت و عذاب باشد و آن این که غفلت از اختیارانسان بیرون است و چیزی نیست که موجب عذاب الهی شود.ولی پاسخ این سؤال روشن استزیرادر بسیاری از مواردسرچشمه غفلت اختیاری است.هنگامی که انسان به سراغ آیات الهی نرود و در آنها تدبر نکند و گوش بهسخنان معلمان الهی ندهد طبیعی است که حالت غفلت بر او چیره میشود و از همین روبسیار دیدهایم که افراد خطاکار را به خاطر غفلتشان مذمت کردهاند.در هشتمین آیه گرچه از واژه غفلت سخن به میان نیامدهولی محتوایآن مفهوم غفلت را میرساند.این آیهدرباره مشرکان عصر پیامبر صلی الله علیه و اله که گرفتار غفلتشدیدیبودند و گاه از خواب غفلتبیدار میشدند و به توحید روی میآوردند و گاه به کلی درمنجلاب شرک غرق میگشتندمیفرماید هنگامی که بر کشتی سوار میشوند و باطوفانهای شدید و گردابهای وحشتناک و امواج کوه پیکر دریا روبرو میگردند خدا را بااخلاص میخوانند و بتها را به فراموشی میسپارند اما هنگامی که خدا آنها را نجاتمیدهد و به خشکی میرساندباز مشرک میشوند فاذا رکبوا فی الفلک دعو الله مخلصینله الدین فلما نجاهم الی البر اذا هم یشرکون . آریطوفان حوادث خطرناکپردههای غفلت و بیخبری را کنار میزند وچشم عقل را بینا و روشن میسازد.گروهی این بیداری … بیداری و ذکر خدا است که در آیات بعد همین سورهبه آن اشارهشده است.در تفسیر روح البیان در ذیل این آیهدر یک حدیث قدسیچنین میخوانیم کهخداوند میفرماید از سه گروه در شگفتم از کسانی که ایمان به آتش دوزخ دارند و میداننددر پیش روی آنهاستچگونه میخندند و از کسانی که به دنیا دل بستهانددر حالی کهمیدانند به زودی از آن جدا میشوند و از کسانی که غافلند و میدانند فرشتگان پروردگار ازآنها غافل نیستندچگونه مشغول لهو و لعب هستند. تفسیر مذکور در ذیل همین حدیثداستانی از نعمان بن منذر -یکی از پادشاهانحیره در عصر جاهلیت-نقل میکند روزی پادشاه در زیر درختی برای گستردن بساط لهو و لعب فرود آمد.عدی-یکی از نزدیکان او-گفت ای پادشاهاین درخت آوازی داردآیا میدانیچه میگوید؟این درخت میگوید رب رکب قدانا خوا حولنا یمزجون الخمر بالما الزلال ثم اضحوا اسف الدهر بهم و کذلک الدهر حالا بعد حالچه بسیار سوارانی که در اطراف ما از مرکب فرود آمدند و بساط عیش و نوشگستردند و شراب را با آب زلال آمیختند ولی چیزی نگذشت که طوفانهای روزگارآنها را از میان برداشت و این گونه است دنیاهر زمانی بعد از زمانی دیگر. در پنجمین آیهسخن از افراد ظاهربینی است که بر اثر غفلت و بیخبری نه تنهااسرار جهان هستی را که ما را با سرایی دیگر پیوند میدهدنمیبینندبلکه از زندگی دنیانیز تنها به ظاهر آن قناعت کردندقرآن در این رابطه بیان میدارد این گروه از کافران تنها ظاهری از زندگی دنیا را میبینند و از آخرت غافلند یعلمون ظاهرا من الحیاه الدنیا وهم عن الآخره هم غافلون اگر غفلت و بیخبریسایه شوم و سنگین خود را بر قلوب آنها نیفکنده بوددرجای جای زندگی دنیاهم خدا را و هم معاد را میدیدند.در قرآن مجیداسرار آفرینشموجودات و گوشههایی از نظام جهان ماده به عنوان نشانهها و آیات خدا مطرح شده وزندگی انسان در رستاخیز نیز در لابلای همین زندگی دنیا و حوادثی که در اطراف مامیگذردنشان داده شده استمنتهافقط افراد بصیر و بینا و آنها که نغمه توحید ومعاد را از درون این حوادث میشنوندبه آن واقف میگردندنه غافلان کوردل وبیخبر.ضمنا تکرار ضمیر هم در آیهتاکیدی بر این مطلب است که این غفلت سببظاهربینی و عدم وصول به عمق مسایل است.این نکته قابل توجه است که واژه غفلت در جایی به کار میرود که اسباب ومقدمات آگاهی فراهم باشدولی انسان بر اثر هوای نفس یا ضعف ایمان یا علل دیگر آنها را نادیده بگیرد.شاهد این سخن آیاتی است که بعد از این آیه در سوره روم آمدهاستخداوند به نمونههایی از آثار توحید و معاد که در جهان هستی و در گرداگردوجود ما قرار دارداشاره میکند و غافلان را هشدار میدهد.در ششمین آیه از خطرناکترین گروه کافران سخن به میان آمدهکسانی که علاوه برکفرآلوده به تکبر و لجاجتشدید نیز شدهاند.در پایان آیهدلیل بدبختی آنها راغفلت از آیات الهی دانسته و میفرماید به زودی کسانی را که در روی زمین به ناحقتکبر میورزنداز ایمان به آیات خود منصرف سازیم به طوری که اگر هر آیه و نشانهای راببینندبه آن ایمان نمیآورند و اگر راه هدایت را ببینندراه خود را انتخاب نمیکنند و اگر راهگمراهی را ببینند راه خود را انتخاب میکنند همه اینها به خاطر آن است که آیات ما راتکذیب کردند و از آن غافل بودند ساصرف عن آیاتی الذین یتکبرون فی الارض بغیرالحق و ان یروا کل آیه لا یؤمنوا بها و ان یروا سبیل الرشد لا یتخذوه سبیلا و ان یرواسبیل الغی یتخذوه سبیلا ذلک بانهم کذبوا بآیاتنا و کانوا عنها غافلین

۳ سال پیش مطالعه بیشتر

غفلت‏

بیداری هر انسان است و بدون شک اندیشه در حوادث از برترین علل سعادت آدمی است به فرموده قرآن کریم در آیه بسیاری از انسانها غافلند و همین غفلت قلب از حقایقی است که انسان را به سراشیبی سقوط و هلاک برده و محصول عمر انسان و زحمات آدمی را به تاراج شیطان داده و در پایان کار از انسان جز حسرت و ندامت و اندوه و شرمساری و بار سنگینی از معاصی و گناهان چیز دیگری بجای نخواهد گذاشت.قرآن مجید باز در داستان فرعون و عبرت گرفتن از آن میفرماید عاقبت غافلانفانتقمنا منهم فاغرقناهم فی الیم بانهم کذبوا بآیاتنا و کانوا عنها غافلین … غافلین 17 .به زودی کسانی را که در روی زمین به ناحق گردنکشی و تکبر میکنند از فهم آیاتم بازمیدارم که اگر هر آیهای را ببینند به آن ایمان نمیآورند و چون راه هدایت را مشاهده کنند آن را راه و رسم زندگی نگیرند و اگر راه گمراهی را ببینند آن را راه و روش خود گیرند؛ این بازداشتن از فهم آیاتم به سبب آن است که آیات ما را تکذیب کردند و از آنها غافل و بیخبر بودند.قرآن به دنبال تمام این واقعیتها در سوره مریم به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله میفرماید و انذرهم یوم الحسره اذ قضی الامر و هم فی غفله و هم لا یؤمنون 18 .و آنان را از روز حسرت- آن گاه که کار از کار بگذرد- بترسان در حالی که آنان در بیخبری شدیدی هستند و ایمان نمیآورند.و در سوره انبیا میفرماید اقترب للناس حسابهم و هم فی غفله معرضون 19 .مردم را هنگام حسابرسی آنچه در مدت عمرشان انجام دادهاند نزدیک شده در حالی که آنان با فرو افتادن در غفلت از دلایل اثبات کننده معاد روی گردانند.و به دنبال این حقیقت در آخر سوره انبیا میفرماید و اقترب الوعد الحق فاذا هی شاخصه ابصار الذین کفروا یا ویلنا قد کنا فی غفله من هذا بل کنا ظالمین 20 .و آن وعده حق که قیامت است نزدیک شود پس ناگهان چشمهای کافران خیره شود و گویند وای بر ما که ما از این روز در بیخبری سنگینی قرار داشتیم بلکه ما ستمکار بودیم.و در سوره روم درباره آن که عینک مادینگری به چشم زده و غیر از این ظاهر محدود دنیا و نمودهای بیارزش چیزی نمیبینند میفرماید یعلمون ظاهرا من الحیاه الدنیا و هم عن الآخره هم غافلون 21 . تنها ظاهری محسوس از زندگی دنیا را میشناسند و آنان از آخرت که سرای ابدی و دارای نعمت های جاودانی و حیات سرمدی است بیخبرند 22 . غفلت در روایاتتوجه در کلام گهربار ائمه علیهم السلام که برخواسته از قلوب نورانی و خالی از غفلت و گمراهی است موجب روشنی قلوب زنگار گرفته و پی بردن به حقایق هستی است. در میان کلمات مقدسهای که آن اولیای عظام در جهت برطرف کردن حجاب غفلت از قلوب آدمیان فرمودهاند کلام حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در جواب سائلی که تقاضای موعظه از حضرتش را مینماید از جایگاه خاصی برخوردار است تا آنجا که گردآورنده کتاب پر قیمت نهج البلاغه مرحوم سید رضی اعلی الله مقامه نسبت به این گفتار حضرت میگوید اگر در نهج البلاغه به غیر از این موعظه سودمند و حکمت عالی و روشنگر هر روشنخواه و عبرت هر ناظر اندیشمند نبود برای بیداری

۲ سال پیش مطالعه بیشتر