![İnsanın formalaşma mərhələləri İnsanın formalaşma mərhələləri](https://erfan.ir/system/assets/imgArticle/2013/02/45174_57325_56766_big_1514.jpg)
Kumeyl duasının şərhi
Hüseyn Ənsariyan
Qur`ani-Məcid insanın bətndəki “cənin” (döl) həyatını müxtəlif mərhələlərə bölür: “Allah-Taala sizi müxtəlif mərhələlərdə yaratdı
1. İlk mərhələ: torpaq.
“Mu`minun” surəsinin 12-ci ayəsində oxuyuruq: “Biz insanı torpaq ünsürlərindən yaratdıq.” İnsan nütfəsi müxtəlif qidalardan, bitki, ət və süddən yaranır. Demək, sonradan insan şəklinə düşən nütfə torpaqdan hasil olur. Müasir elmi nailiyyətlərdən mə`lum olur ki, torpaq və insan eyni ünsürlərdən təşkil olunmuşdur. Həm torpağın tərkibində həm də insan orqanizmində dəmir, mis, kalsium, yod və s. elementlər mövcuddur.
2. İkinci mərhələ: su.
“Furqan” surəsinin 54-cü ayəsində buyurulur: “Bəşəri sudan yaradan Odur.” Bioloqlar insanı su tərkibli dəniz bitkisinə oxşadırlar, 70 kq. çəkiyə malik insan orqanizmində 50 l. su vardır. Bu nisbət, demək olar ki, sabitdir. Bədəndəki suyun 20 %-ni itirmiş insanın sağlamlığını bərpa etmək imkansızdır. Orqanizmdə hüceyrələrin suyu duzsuzdur. Amma hüceyrələrdən kənarda kalsium olmadığından suyun böyük hissəsini duzlar təşkil edir. Bu su dəniz suyuna oxşayır. Bir vaxt dəniz həyatını tərk edib quruya çıxan heyvanlar sanki dəniz suyunun bir hissəsini özləri ilə gətirmişlər.
3. Üçüncü mərhələ: ələq.
“Ələq” surəsinin 2-ci ayəsində oxuyuruq: “Allah-Taala insanı ələqdən yaratdı.” “Ələq” kəlməsinin lüğət mə`nası “soxulcan, zəli” deməkdir. Lakin ələq mikroskop altında müşahidə edilən nütfədəki “soxulcanlardır”. Ələq bətnə daxil olduqdan sonra onun divarlarına yapışır. Spermanın ölçüsü 4 sm²-dır. Onun hər santimetrində 100-200 milyon ələq hərəkətdədir. Bu ələqlər dişi hüceyrəyə doğru hərəkət edirlər.
Gənc anada 300x10(6) yetişməmiş yumurta mövcuddur ki, onlardan yalnız dörd yüzə qədəri yetişir.