منابع مقاله: کتاب  : عرفان اسلامى جلد ششم نوشته: حضرت آیت الله حسین انصاریان   حكمت در قرآن‏ قرآن مجيد در سوره مباركه لقمان آيات 12 تا 19 مسئله عطاى حكمت به لقمان و توضيح حكمت را بدينگونه بيان مى‏دارد: ما به...

پاسدار اسلام - شماره 239      لقمان در نخستین پند خود به فرزندش چنین می فرماید: «یا بنی لا تشرک بالله ان الشرک لظلم عظیم; ای پسرم! چیزی را همتای خدا قرار مده که شرک، ظلم بزرگی است » (1)...

  پدید آورنده : حجة الاسلام والمسلمین محمد محمدی اشتهاردی ، لقمان در نخستین پند خود به فرزندش چنین می فرماید: «یا بنی لا تشرک بالله ان الشرک لظلم عظیم; ای پسرم! چیزی را همتای خدا قرار مده که شرک، ظلم بزرگی است » (...

وی با اشاره به ولادت با سعادت حضرت محمد مصطفی ص اظهارداشت پیامبر اسلام با اخلاق قرآن و حکمت در راه راست و صراط مستقیم گام برداشت و این مولود

قرارداریم که در آن سه ولادت مهم در جهان اسلام اتفاق افتاده است.وی با اشاره به ولادت با سعادت حضرت محمد مصطفی ص اظهارداشت پیامبر اسلام با اخلاق قرآن و حکمت

به عبادت حق سوق دهند و از ذلت طاعت شیطان به عزت طاعت حق برسانند.رسول حق برای تلاوت آیات حق جهت رشد مردم و تزکیه نفوس از آلودگیها و تعلیم قرآن و حکمت

. ؛ آیاتش را بر آنها میخواند و آنها را تزکیه میکند و به آنان کتاب قرآن و حکمت میآموزد.بنابر این بنا نهادن مسجد زمینهی پاکی از پلیدیهای جسمی و

جالب توجه آن که قرآن که خود حکمت است. یس و … به معنای اخلاقی یکی از جلوههای پربرکت ارتباط متقابل قرآن و اخلاق حکمت است که از اصول اساسی اخلاق است و فروعات متعدد دارد 8 … قرآن و اخلاق بسیار گسترده است اما یکی از زیباترین جلوههای رابطه آن دو قرآن و اخلاق ارتباط و تاثیر متقابلشان در راستای جان آدمی است زیرا همان طور که به گفته امیر مؤمنان علی ـ علیه السلام ـ و یثروا لهم دفانی العقول ؛ 1 در سایه هدایت و تعلیم وحی و قرآن شکوفه جان و فطرت آدمیان در هر دو بعد عقل نظری و عملی به بار مینشیند و بذر سجایای نیک اخلاقی در سرزمین جان انسان پاشیده میشود. به همین میزان جان روشن شده در پرتوی قرآن متصف به اخلاق الهی و قرآنی شده و در فهم قرآن و عمل به دستورات آن از همه کوشاتر و پویاتر تلاش مینماید پس به دلیل آن که قرآن اخلاق را در وجود انسان شکوفا میکند و اخلاق زمینه تجلی نور قرآن را در قلب او پدید میآورد میتوان گفت که جان آدمیان تجلیگاه زیباترین تاثیر و ارتباط متقابل قرآن و اخلاق است. به طور کلی اساس اخلاق در چهار عنصر خلاصه میشود زیرا هر کاری که انسان انجام میدهد یا برای جلب منفعت است و یا برای دفع ضرر و یا مربوط به اندیشه و فکر است. و هر کدام از اینها حد اعتدال دارد که حد اعتدال جلب منفعت قوه شهویه را عفت مینامند و حد اعتدال دفع ضرر قوه غضبیه را شجاعت میگویند. و حد اعتدال اندیشه قوه تفکر را حکمت

کرد و به انسان آنچه را نمی دانستیاد داد .خداوند در قرآن کریم با صراحت تعلیم را یکی از اهداف برانگیخته شدن پیامبر اکرم ص دانسته وفرموده است او کسی است که در میان جمعیت درس نخوانده رسولی از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنان می خواند وآنان را تزکیه می کند و به آنان کتاب قرآن و حکمت

خاصی دارد که حکمت یک مطلب شریفی است که از جانب خدا به انسان ها عنایت شده است و بنابر این حکمت امری ارزشی و مقدس است.2- در یازده مورد حکمت مطلبی است که با نزول کتاب همراه است که در نه مورد آن مراد از کتاب قرآن … در شانزده مورد دهنده حکمت خداست و در یک مورد هم که به صورت فعل مجهول به کار رفته و من یۆتی الحکمه مشخص است که دهنده حکمت خداست.خلاصه قرآن عنایت … و درک از مصادیق حکمت شمرده شده است. ری شهری محمد میزان الحکمه 2889 نکته دیگری که در روایات متعدد روی آن تاکید شده است معرفی حکمت به عنوان ضاله المۆمن گمشده مۆمن است و اینکه باید از مطلب حکیمانه هرچند گوینده آن منافق یا مشرک باشد استفاده کرد. همان حکمت در لغت و اصطلاح حکمت؛ رسیدن به حق با علم و خرد است بنابراین حکمت داشتن خدا به معنای شناخت اشیا و ایجاد آنها به صورت کاملا استوار و حکمت داشتن انسان شناخت موجودات و انجام خیرات است.برخی از پژوهشگران مینویسند با مراجعه به اصل معنی کلمه می توان بدست آورد که حکمت یک حالت و خصیصه درک و تشخیص است که شخص به وسیله آن می تواند حق و واقعیت را درک کند و مانع از فساد شود و کار را متقن و محکم انجام دهد. علی هذا حکمت حالت نفسانی و صفت روحی است نه شی خارجی بلکه شی محکم خارجی از نتایج حکمت است. قرشی علیاکبر قاموس قرآن

قرآن پاک و مطهر از هر ناپاکی جهل و رذائل و قبایح گردانی و ما را پیرو آنانکه از نور علم و حکمت … قرآن به این دعا با خدای متعال راز و نیاز می کرد ̶ ای خدای من تو بر ختم کتاب آسمانی قرآن مجید مرا یاری کردی و موفق داشتی آن قرآنی که نور هدایت خلق گردانیدی و شاهد و گواه بر صدق و حقیقت کلیه کتب آسمانی که پیش از آن فرستادی و بر تمام احادیث وحی و الهام و کلمات و آیات رسالت خود که برای تمیز بین حق و باطل و فرق میان حلال و حرام نازل فرمودی بر همه این قرآن کتاب عظیم الشان را برتری و فضیلت بخشیدی ̶ و این فرقان حکمت … قرآن روشن دل شدند و آرزوهای باطل دنیا آنها را از عمل به قرآن بازنداشت مقرر گردان که ابدا به خدعه و فریب دنیا مغرور نشده و دست از اطاعت امر قرآن نکشیدند. ̶ بار پروردگارا بر محمد و آل پاکش درود فرست و نور علم و ایمان قرآن را در شب تار علم مونس ما ساز و به آن نور ما را از خطرهای وساوس شیطان محفوظ دار و از قدم نهادن به راه گناه منع فرما و از گفتگو به سخنان باطل بدون آفت یعنی بدون آنکه لال شویم بر زبان ما مهر خاموشی زن و اعضا و جوارح ما را از ارتکاب گناهان منضحر و ممنوع دار یعنی قلب ما را از خیال بد و زبان و گوش ما را از کذب و تهمت و غیبت خلق و دست و بازوی ما را از ظلم و ستم به خلق و پای ما را از راه باطل پیمودن نگاه دار و آنچه از معانی قرآن را که جهل و غفلت از نظر ما منطوی و مستور داشته یعنی از آن صفایحی که تذکرش موجب پند و عبرت می گردد آن صفحات و آن آیات قرآن را مقابل چشم ما بازگردان و منتشر و منبسط ساز تا بدان توجه کنیم و دلهای پاک ما به فهم عجائب و اسرار آن نائل شود و تمثالهای قرآن یعنی مثلهائی که برای پند و حکمت

قرآن تجلی علم و حکمت و رحمت حضرت حق و مدرسه کاملی با معلمی پروردگار برای همه انسان هاست ظهور خیر و صلاح و خوشبختی دنیا و آخرت جز با فهم حقایقش

یاد خدا از کمالات ارزشمند انسانی است که در قرآن و احادیث از آن بسیار تمجید شده است; از اینرو باید تلاش کرد تا یاد خدا را در وجود خود زنده نگه داشت. قرآن مجید و احادیث حکمت

یاد خدا از کمالات ارزشمند انسانی است که در قرآن و احادیث از آن بسیار تمجید شده است; از اینرو باید تلاش کرد تا یاد خدا را در وجود خود زنده نگه داشت. قرآن مجید و احادیث حکمت

بر دو پایه اساسی استوار است علم و عمل.شناخت حقوق مسئولیتها وظایف تکالیف و کیفیت ارتباط صحیح با مردم حکمت نظری و عمل بر وفق آن شناخت حکمت عملی است و انسانی که این چنین شناخت و عملی داشته باشد حکیم است و به قول قرآن … و القرآن الحکیم . سوگند به قرآن کریم .معنای آیات این است قرآنی که آیاتش به وسیله خداوند به محکمترین مرحله فرو فرستاده شده و همین محکم بودنش بهترین دلیل بر نبوت رسول ماست.قرآنی که به حکمت

حکمت و علم استوار و دانش حقیقی عنایتی است ربانی و بخششی است الهی که نصیب کسی نمیشود مگر از جانب حق یؤتی الحکمه من یشا و من یؤت الحکمه فقد اوتی خیرا کثیرا و ما یذکر الا اولوا الالباب خدا حکمت را به هر کس بخواهد عنایت میکند و آن که حکمت به او داده شده بیتردید خیر فراوانی به وی دادهاند و جز صاحبان مغز این حقیقت را متذکر نمیشوند.قرآن از رسول اسلام تعبیر به معلم کتاب و حکمت نموده است یعلمهم الکتاب و الحکمه در این آیه شریفه اشاره به این است که حکمت که گاهی از آن تعبیر به قرآن … و الله ذو الفضل العظیم. مانند پادشاهی که لباس مخصوص خود را به هر کس از نزدیکان خود که بخواهد عنایت مینماید چون حکمت واقعی از صفات ذاتی حق بوده و هیچ یک از بندگان و مخلوقات به آن دست نیابد مگر پس از تجرد و دوری از دنیا و از وجود خود به تقوا و زهد واقعی و فنا از آلودگیهای طبیعت و عادات و ورود در جمعیت و گروه مهیمین از فرشتگان و بندگان مقرب و نزدیک به حق تعالی تا این که خداوند او را از علم لدنی خود بهرهمند کند و حقایق آیات قرآن … قرآن مجید است زیرا از هر گونه تحریفی که دیگر کتابهای آسمانی به دست دزدان راه انسانیت دچار شدند به اراده حق سالم و صحیح مانده و در مصون ماندنش از تحریف هیچ شک و تردیدی نیست و اعتقاد همه شیعیان اهل بیت با تکیه بر خود آیات قرآن و روایات اهل بیت و نظر بزرگترین عالمان این طایفه این است که قرآنی که امروز در اختیار همه مسلمانان از هر قوم و طایفهای است عینا همان قرآن زمان پیامبر و امامان معصوم است و هر کس جز این اعتقادی داشته باشد اعتقادش باطل و غیر معقول است.این کتاب همه انسانها را در همه امور حیات و مسائل زندگی به خیر و سعادت هدایت میکند و زمینه لقا و رضایت حق و آخرت آباد را برایش فراهم مینماید و او را از افتادن در ضلالت و گمراهی حفظ میکند.در این زمینه در توضیح ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین بحث قابل توجهی به میان آمد و توضیح مفصلی درباره هدایتگری قرآن داده شده.در این بخش به اشارات کوتاهی که از صدر المتالهین درباره هدایتگری قرآن در کتاب اسرار الآیاتش آمده اشاره میکنم بدان که یکی از نامهای نیکوی قرآن نور است زیرا قرآن نوری است عقلی که به وسیله آن نور احوال مبد و معاد کشف و آشکار میگردد و به آن نور حقایق اشیا دیده و درک میگردد و انسان توسط آن نور در قیامت راهنمائی یافته و راه رسیدن به بهشت را میپیماید. و لکن جعلناه نورا نهدی به من نشا من عبادنا و انک لتهدی الی صراط مستقیم ما کتاب نازل شده بر تو را نوری عظیم قرار دادیم که هر کس از بندگانمان را بخواهیم به وسیله آن هدایت میکنیم بیتردید تو به کمک این نور مردم را به راه راست که راه خداست هدایت مینمائی.قد جاکم من الله نور و کتاب مبین یهدی به الله من اتبع رضوانه سبل السلام و یخرجهم من الظلمات الی النور باذنه و یهدیهم الی صراط مستقیم بیتردید از سوی خدا برای شما نور و کتابی روشنگر آمده است خدا به وسیله آن نور کسانی را که از خشنودی او پیروی میکنند به راههای سلامت راهنمائی میکند و آنان را به توفیق خود از تاریکیهای جهل کفر شرک و نفاق به سوی روشنائی معرفت ایمان عمل صالح و اخلاق حسنه بیرون میآورد و به سوی راه راست هدایتشان مینماید.و از نامهای بزرگ قرآن حکمت

اخلاق و علم بوده .آن مرد جاودانی و آسمانی آن پیکره دانش و تقوی آن صدرنشین مسند حکمت و اخلاق حضرت لقمان حکیم است که در کشور قرآن … شود که شخصیت واقعی انسان در پرتو تربیت روان و آراسته شدن به صفات الهی است .در این نوشته سعی شده در شرح آثار وجودی لقمان و آراستگی او و حکمت هایش از قرآن … دهان یاوه گویانی همچون فروید و داروین و درکایم و مارکس و انگس که فقط شهوت و اقتصاد تشکیلات وجودی انسان را سازمان نمی دهد .من در این نوشته ناچیز با الهام از قرآن مجید تا آنجا که بتوانم در معرفی او و شرح قسمتی از حکمت

حکمت الهی همان قرآن و توضیحات قرآن است که معلم حکیمی مثل پیغمبر ص ارائه کرده است. … و استوار است. ج پیغمبر عظیمالشان اسلامشاید در بیش از پنج آیه پیغمبر عظیمالشان اسلام را هم معلم حکمت معرفی میکند. پیغمبر ص هم دارای مقام نبوت هم رسالت و هم حکمت است. از زمان آدم ع تا قیامت در راس حکیمان عالم است و بهاندازهای حکمت به او عطا شد که جهانیان را از حکمت سیراب کند. هر کسی هم حکمت یعنی آگاهی و علم استوار به او عطا شود طبق قرآن … و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین المکرمین . مصادیق حکیم در قرآن مجیدنکات مهمی را از قرآن کریم روایات و نهجالبلاغه در این فرصت نورانی ولادت سبط اکبر کریم اهلبیت حضرت مجتبی ع برایتان نقل میکنم. الف پروردگارخداوند در قرآن مجید خودش را حکیم معرفی میکند. حکیم یعنی کسی که کار و فعلش استوار محکم و براساس علم آگاهی و دانایی است؛ چون اگر علم و دانایی نباشد کار حکیمانه صادر نمیشود. ب قرآن مجیدخداوند قرآنش را هم حکیم معرفی میکند و میفرماید و القرآن الحکیم سوره یس آیه 2 ؛ یا اینکه میفرماید کتاب احکمت آیاته سوره هود آیه 1 این کتاب علم حکمت